II CO 150/21

Sygn. akt II CO 150/21

POSTANOWIENIE

Dnia 27 października 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Władysław Pawlak

w sprawie z powództwa W. S.
‎przeciwko K. K.-S., P. […] spółce akcyjnej w W. i Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w Ł.
‎o zapłatę,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 października 2021 r.,
‎na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Ł.

wniosku o przekazanie sprawy I C […]

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Ł., na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z powództwa W. S. przeciwko K. K.-S., P. […] S.A. w W. i Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w Ł. o zapłatę odszkodowania, innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał że podstawą faktyczną powództwa jest dokonanie w toku postępowania egzekucyjnego sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność powódki, która nie była dłużnikiem w tym postępowaniu egzekucyjnym, które było prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ł. - A. K. i jego zastępcę K. K.-S..

Z wniosku pełnomocnika powódki, który zainicjował wystąpienie przez Sąd Okręgowy o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu wynika, że mąż pozwanej K. K.-S. jest prokuratorem w Prokuraturze Rejonowej w Ł., która podlega Prokuraturze Okręgowej w Ł.. Nadto  w stosunku do tej pozwanej toczy się w Ł. postępowanie dyscyplinarne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wprowadzony z dniem 7 listopada 2019 r. przepis art. 44¹ k.p.c. (art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy, Dz. U. poz. 1469 ze zm.) swoim celem i funkcją odpowiada regulacji znanej w kodeksie postępowania karnego (art. 37).

Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu  jako organu bezstronnego. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego wskazano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę na tej podstawie prawnej właściwości sądu, w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla postrzegania konkretnego  sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości (np. gdy uczestnikiem sprawy jest osoba należąca do lokalnych elit władzy lub biznesu, gdyż osoby takie zazwyczaj mają tak szerokie więzy oficjalne i towarzyskie, że lokalna społeczność przyjmuje za oczywiste istnienie tego rodzaju więzi również z sędziami i pracownikami sądu - niezależnie od sytuacji rzeczywistej; ponadto przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, jako podstawa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu wystąpi, gdy stroną będzie pracownik lub sędzia miejscowego sądu).

Na gruncie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż przez pojęcie „dobra  wymiaru sprawiedliwości” należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (zob. postanowienia z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18, nie publ., z dnia 25 lutego 2003 r., V KO 3/03, nie publ.), a także sytuację, w której mogą wystąpić okoliczności wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (por. postanowienia z dnia 13 lutego 1982 r., IV KO 9/82, OSNKW 1982, nr 6, poz. 33, z dnia 19 grudnia 2006 r., II KO 68/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 2493).

Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia więc zmianę właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i dlatego wskazany przepis nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni. Chodzi zatem o społeczny osąd sądu w społeczeństwie, a nie zaś o ogólne niezadowolenie jednego z uczestników postępowania, tym że sprawa jest prowadzona w danym sądzie, niezgodnie z jego oczekiwaniami.

Przytoczone przez Sąd Okręgowy okoliczności podmiotowe i przedmiotowe sprawy na pozwalają na taką kwalifikację zaistniałej sytuacji, która uzasadniałaby przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

jw