II CNP 55/10

Sygn. akt II CNP 55/10 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Tadeusz Ereciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2010 r., skargi J. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt XII C (…), wydanego w sprawie z powództwa J. S. i L. D. przeciwko I. S. o ustalenie nieważności umowy darowizny, odrzuca skargę. Uzasadnienie W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia skarżący wnosił o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od wskazanej zasady przewidziano w art. 4241 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Strona skarżąca nie zaskarżyła wyroku apelacją, co było wynikiem nie wyjątkowych okoliczności lecz nieznajomości prawa przez skarżącą. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 (nie publ.) stwierdzono, że nie jest rzeczą Sądu Najwyższego, przedstawianie bliżej konkretnych okoliczności, które mogłyby przemawiać za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powyższego przepisu, niemniej jednak można przykładowo wskazać, że istnienie takiego wyjątkowego wypadku może wchodzić w rachubę w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu. Strona skarżąca jakiejkolwiek tego typu okoliczności nie wskazała, a nieznajomości prawa nie można traktować jako wypadku wyjątkowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2007 r., II CNP 90/07, nie publ.). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (postanowienia z dnia 9 lutego 2006 r., IV CNP 41/05, z dnia 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, z dnia 18 grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z dnia 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 4248 § 2 k.p.c.).