II CNP 44/15

Sygn. akt II CNP 44/15

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2015 r.

skargi D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
‎o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
‎Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt XIII Ga 509/13
‎wydanego w sprawie z urzędu
‎przy uczestnictwie D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w B., P. P. i J. S.
‎o ustanowienie w trybie art. 42 k.c. kuratora dla spółki D. Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w B.,

odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelacje D. Sp. z o.o. oraz P. P. i  J. S. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia z dnia 26 czerwca 2013 r. XX NS-Rej. KRS […]. Sąd pierwszej instancji orzeczeniem tym, rozpoznając z urzędu sprawę o ustanowienie kuratora na podstawie art. 42 k.c. ustanowił dla D. sp. z o.o. kuratora w osobie W. W. celem podjęcia działań zmierzających do powstania rady nadzorczej spółki, a w razie potrzeby jej likwidacji, w tym do złożenia wniosku do sądu o rozwiązanie spółki i ustanowienie likwidatora oraz do reprezentowania w  tym postępowaniu.

W skardze z dnia 1 kwietnia 2015 r. dotyczącej prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 14 lutego 2014 r. skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie jego niezgodności z prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność wyroku, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Z  tego względu wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 424⁵ § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle.

Do omawianej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. 424⁵ § 1 pkt 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z  prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05, niepublikowane).

W chwili wnoszenia skargi szkoda musi już istnieć co oznacza, że nie wystarczy zagrożenie jej wystąpienia albo przewidywanie, czy nawet pewność co do tego, ze rzeczywiście zostanie wyrządzona. Jak trafnie podniesiono w  literaturze, stanowisko to odpowiada poglądowi Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, że szkoda powstała w wyniku naruszenia prawa unijnego musi być rzeczywista i pewna (por. wyrok z 17 marca 1976 r., nr 67/75, lesieur Cotelle et  Assicies, Lexis Nexis nr 1156935). W skardze nie uprawdopodobniono szkody we wskazany sposób.

Kurator ustanowiony na podstawie art. 42 k.c. ma kompetencję do działania tylko w zakresie wynikającym z orzeczenia o jego ustanowieniu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2004 r., III CK 249/03, OSNC 2005, nr 5, poz. 87 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z  dnia 19 lutego 2015 r., I SA/Wa 2354/14, LEX nr 1734494). Nie można przyjąć, że uzyskuje on status quasi organu, zdolnego zajmować się sprawami spółki przez dłuższy czas, gdyż jest usytuowany poza strukturą organizacyjną spółki i nie ma legitymacji wynikającej z decyzji wspólników.

Wprawdzie w skardze skarżąca odwołała się do wystąpienia szkody w  kwocie 27 961,99 zł, związanej z przeprowadzeniem walnego zgromadzenia wspólników w dniu 7 marca 2014 r, ale nie podniosła jakoby odbyło się ono z  inicjatywy kuratora i czy pełnił on jakąkolwiek rolę w jego zwołaniu. Z  uzasadnienia skargi nie wynika także, czy ustanowienie adwokata w sprawie o  wpis organów spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, ma bezpośredni związek z działaniem kuratora, tj. czy była to sprawa zainicjowana przez kuratora, a nawet czy brał on w niej udział. W tym stanie rzeczy, wbrew ogólnikowemu stwierdzeniu skarżącej, nie można zgodzić się że uprawdopodobniono, iż wskazany uszczerbek spółki pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem zaskarżonego postanowienia.

Z tego względu skarga podlegała odrzuceniu (art. 424⁸ § 1 k.p.c.).