Wyrok SN z 19 marca 1997 r., II CKN 46/97 - jak powołują go inne sądy

„… z dnia 30 grudnia 1964 r., III PO 35/64, OSNC 1965, nr 6, poz. 90, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r., II CKN 1312/00, OSNC 2003, nr 12, poz. 168 oraz z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97,OSNC 1997, nr 10, poz.143).”

„Sądu Najwyższego wyjaśniających jej istotę i zasady stosowania (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r., II CKN 1312/00, OSNC 2003, nr 12, poz. 168 i z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143) Natomiast to, czy konkretne zachowanie dłużnika można uznać za przyznanie, że dług istnieje, jest tylko kwestią oceny stanu faktycznego ustalonego przez sąd meriti, która …”

„Problematyka uznania niewłaściwego była przedmiotem szeregu wypowiedzi Sądu Najwyższego wyjaśniających jej istotę i zasady stosowania (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r., II CKN 1312/00, OSNC 2003, nr 12, poz. 168 i z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143).”

„… stanowiskiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1964 r., III PO 35/64, OSNCP 1965, nr 6, poz. 90, wyrok z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143, wyrok z dnia 15 listopada 2007 r., II CSK 347/07, Lex nr 345525), jest jedynie oświadczeniem wiedzy aczkolwiek wywołującym konsekwencje prawne w postaci przerwy biegu terminu …”

„Oświadczenie w tym przedmiocie ma charakter jednostronnej czynności kształtującej prawo (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1996, nr 10, poz. 143).”

„W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że uznanie powództwa co do zasady i do jakiejś kwoty jest przejawem wiedzy pozwanego o tym, że określone roszczenie istnieje i przysługuje określonemu wierzycielowi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r. II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„… innych czynności prawnych lub procesowych (wyrok SN z dnia 21 lipca 2004 r. V CK 620/03, Lex nr 137673; wyrok SN z dnia 5 czerwca 2002 r. IV CKN 1013/00, Lex nr 80261; wyrok SN z dnia 19 marca 1997 r. II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143; wyrok SA w Katowicach z dnia 30 września 2005 r. I ACa 693/05, Lex nr 164623).”

„… o czynnościach prawnych stanowi zagadnienie sporne zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1972 r. I CR 142/72 OSNCOP 4/73, z dnia 19 marca 1997 r. II CKN 46/97 OSNC 10/97, z dnia 19 września 2002 r. II CKN 1312/00 OSNC 12/03, z dnia 22 czerwca 2004 r. IV CK 444/03 niepubl., z dnia 26 listopada 2004 r. I CK 279/04 niepubl., a także uchwałę z dnia 26 kwietnia …”

„Należy przyłączyć się do poglądu, kwalifikującego tego rodzaju uznanie, nazywane "uznaniem niewłaściwym", jako oświadczenie wiedzy (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna – z dnia 30 grudnia 1964 r., III PO 35/64, OSNC 1965, nr 6, poz. 90 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143).”

„Zrzeczenie się korzy- stania z przedawnienia ma bowiem odmienny charakter prawny i nie może być utoż- samiane z uznaniem zasadności roszczenia powoda (por. wyrok SN z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC z 1997 r. z.”

„Warto też przypomnieć wyrok Sądu Najwyższego z 19.03.1997 r., II CKN 46/97 (LEX nr 30630) głoszący, że "Sformułowanie "Pozwany uznaje roszczenie powoda za zasadne" może być potraktowane jako uznanie tzw. niewłaściwe w rozumieniu art. 123 pkt 2 k.c. Zgodnie bowiem z przyjętym …”

„Przyjęcie, że uznanie roszczenia zawiera także zrzeczenie się korzystania z zarzutu przedawnienia, możliwe jest jedynie wówczas, gdy z treści lub z okoliczności, w jakich oświadczenie zostało złożone, wynika, że taka jest rzeczywista wola dłużnika (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1997 r., II CKN 46/97).”

„… się korzystania z zarzutu przedawnienia, jeżeli z treści lub okoliczności, w których oświadczenie zostało złożone, wynika, że taka była właśnie rzeczywista wola dłużnika (wyrok SN z 19.03.1997 r. II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143), dochodząc do konkluzji, że nie ma podstaw do przypisania takiej rzeczywistej woli pozwanej, gdyż z jej „prostolinijnej deklaracji”, że gdyby miała pieniądze, to by spłaciła dług i nie …”

„Nie ulega wątpliwości, że właściwe uznanie długu, w braku odmiennego zastrzeżenia, obejmuje zrzeczenie się zarzutu przedawnienia (wyrok SN z 19.03.1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10, poz. 143;”

„… ze zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia, o tyle uznanie niewłaściwe wg przeważającego poglądu - uznawane jest jedynie za oświadczenie wiedzy [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 roku, II CKN 46/97], aczkolwiek zawarcie ugody, w której pozwany uznał przedawnione roszczenie, uznano za zrzeczenie się zarzutu przedawnienia [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1997 roku, I CKN 186/97].”

„Judykatura jednoznacznie określiła, iż uznanie niewłaściwe jest jedynie oświadczeniem wiedzy, które nie jest czynnością prawną sensu stricte (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 roku, II CKN 46/97).”

„Judykatura jednoznacznie określiła, iż uznanie niewłaściwe jest jedynie oświadczeniem wiedzy, które nie jest czynnością prawną sensu stricte (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 marca 1997 r., II CKN 46/97).”

„Sąd Apelacyjny podziela bowiem stanowisko judykatury kwalifikujące tego rodzaju uznanie, nazywane „uznaniem niewłaściwym”, jako oświadczenie wiedzy, a nie woli (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 30 grudnia 1964 r., III PO 35/64, OSNC 1965/6/90 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„Uznanie niewłaściwe jest więc oświadczeniem wiedzy a nie woli dłużnika (por. uzasadnienie wyroku SN z 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„Judykatura jednoznacznie określiła, iż uznanie niewłaściwe jest jedynie oświadczeniem wiedzy, które nie jest czynnością prawną sensu stricte (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97).”

„… 2003 r., I CKN 11/01, LEX nr 83834; z dnia 19 września 2002 r., II CKN 1312/00, OSNC 2003, nr 12, poz. 168; z dnia 23 czerwca 1972 r., I CR 142/72, OSNCP 1973, nr 4, poz. 61; z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143, oraz w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 grudnia 1964, III PO 35/64, OSNCP 1965, nr 6, poz. 90).”

„Uznanie niewłaściwe jest więc oświadczeniem wiedzy a nie woli dłużnika (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., sygn. akt II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa 684/13, LEX nr 1416110).”

„… zamiar zrzeczenia się zarzutu przedawnienia wynika w sposób niewątpliwy z treści oświadczenia lub towarzyszących temu oświadczeniu okoliczności (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 marca 1997 roku, II CKN 46/97; z dnia 21 lipca 2004, V CKN 620/03; z dnia 5 czerwca 2002 roku, IV CKN 1013/00).”

„Uznanie niewłaściwe jest więc oświadczeniem wiedzy a nie woli dłużnika (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„Natura prawna tzw. uznania niewłaściwego wywołuje spory, ale w orzecznictwie przeważył pogląd, że jest ono jedynie oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli dłużnika (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143).”

„Według tezy innego wyroku: „Możliwe jest przyjęcie, że uznanie przedawnionego już roszczenia zawiera także zrzeczenie się korzystania z zarzutu przedawnienia, jeżeli z treści lub z okoliczności, w których oświadczenie to zostało złożone, wynika, że taka właśnie była rzeczywista wola dłużnika" (wyrok SN z dnia 5 czerwca 2002 r., IV CKN 1013/00, LEX nr 80261; tak samo w wyroku z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97).”

„Przepisy o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli mogą mieć zastosowanie tylko do tzw. uznania właściwego, gdyż druga z wymienionych form uznania nie jest oświadczeniem woli (tak S.N. w wyroku z dnia 23 marca 2004 r., V CK 346/03, LEX nr 183783 oraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„… a z drugiej – rodzi po stronie wierzyciela uzasadnione oczekiwanie na dobrowolne spełnienie świadczenia, co z kolei usprawiedliwia jego bezczynność (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143, orzeczenie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 1957 r., OSPiKA 1958, poz. 194).”

„Nietrafnie zdaniem Sądu Odwoławczego apelująca, na uzasadnienie swoich twierdzeń o konieczności realizacji dodatkowych, obiektywnych kryteriów dla stwierdzenia skutecznego uznania długu, przywołała orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. I ACa 1023/12 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., sygn. II CKN 46/97.”

„… jest ze zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia, o tyle uznanie niewłaściwe wg przeważającego poglądu - uznawane jest jedynie za oświadczenie wiedzy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.03.1997 r., II CKN 46/97), aczkolwiek zawarcie ugody, w której pozwany uznał przedawnione roszczenie, uznawane jest za zrzeczenie się zarzutu przedawnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3.07.1997 r., I CKN 186/97).”

„… dnia 23 czerwca 1972 r., sygn. akt I CR 142/72 OSNCP 1973/4 poz. 61, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II CSK 347/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., sygn. akt II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa 684/13, LEX nr 1416110, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I ACa …”

„Dlatego nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie, że dług istnieje, gdyż jest to jedynie stwierdzenie faktu, z którego nie wynika wola spełnienia zobowiązania mimo upływu terminu przedawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., sygn. akt II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„Uznanie niewłaściwe jest więc oświadczeniem wiedzy a nie woli dłużnika (wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., sygn. akt II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa 684/13, LEX nr 1416110).”

„… niepubl.), o ile oczywiście z treści lub z okoliczności, w jakich oświadczenie zostało złożone, wynika, że taka jest rzeczywista wola dłużnika (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143, oraz cyt. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2011 r.), a tak się stało w rozpatrywanej sprawie.”

„W wyroku z dnia 19 marca 1997 r. (II CKN 46/97) Sąd Najwyższy wypowiedział się, iż uznanie niewłaściwe jest jedynie oświadczeniem wiedzy, które nie jest czynnością prawną sensu stricte.”

„… jest ze zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia, o tyle uznanie niewłaściwe w/g przeważającego poglądu - uznawane jest jedynie za oświadczenie wiedzy(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.03.1997 r. II CKN 46/97), aczkolwiek zawarcie ugody, w której dłużnik uznał przedawnione roszczenie, uznano za zrzeczenie się zarzutu przedawnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3.07.1997 r. I CKN 186/97 i wyrok Sądu …”

„Uznanie niewłaściwe jest więc oświadczeniem wiedzy a nie woli dłużnika (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19.03.1997 r., II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„Powoła się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997r. sygn. akt II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143, iż uznanie przez pozwanego roszczeń powoda za zasadne może być potraktowane jako uznanie tzw. niewłaściwe i jest ono jedynie oświadczeniem wiedzy, natomiast uchylić się można wyłącznie od skutków oświadczenia woli.”

„… stanowi zewnętrzne wyrażenie przeświadczenia o istnieniu roszczenia (podobnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 04 lutego 2005 roku, sygn. akt I CK 580/04, z dnia 19 marca 1997 roku, sygn. akt II CKN 46/97, czy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1964 roku, sygn. akt III PO 35/64).”

„… że złożenie takiego oświadczenia prowadzi do przerwania biegu przedawnienia w stosunku do uznanego roszczenia (stanowisko takie zajął także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 1997 roku, II CKN 46/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 143 oraz w uzasadnieniu uchwały z dnia 26 kwietnia 1995 roku, III CZP 39/95, OSNC 1995, nr 9, poz. 120).”

„… prawna z dnia 30 grudnia 1964 r., III PO 35/64, OSNC 1965, Nr 6, poz. 90, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r., II CKN 1312/00, OSNC 2003, Nr 12, poz. 168 oraz z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 46/97,OSNC 1997, Nr 10, poz. 143).”

„W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, też że uznanie powództwa co do zasady i do jakiejś kwoty jest przejawem wiedzy pozwanego o tym, że określone roszczenie istnieje i przysługuje określonemu wierzycielowi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r. II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).”

„Uznanie niewłaściwe jest oświadczeniem wiedzy, a nie woli dłużnika w rozumieniu prawa materialnego, stanowiącym element konstrukcyjny czynności prawa materialnego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., sygn. akt II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I ACA 684/13).”

„… niewłaściwe to przyznanie przez dłużnika wobec wierzyciela istnienia długu (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 04 lutego 2005 roku, sygn. akt I CK 580/04, z dnia 19 marca 1997 roku, sygn. akt II CKN 46/97, czy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1964 roku, sygn. akt III PO 35/64 oraz Sąd Apelacyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2018 roku, sygn. …”