„Z tego powodu należy przychylić się do poglądu dominującego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który - pomijając przypadki zupełnie wyjątkowe - w zasadzie odrzuca możliwość zastosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (por. m.in. wyroki: z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999 nr 12, poz. 214; z dnia 14 grudnia 2004 r., II CK 255/04, LEX nr 277869).”
„SN z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999, nr 12, poz. 214 oraz orz.”
„… trzeba podnieść, że aktualna judykatura w zasadzie odrzuca możliwość zastosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999, nr 12 poz. 214 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1994 r. II CRN 127/94 nie publ.) co oznacza z drugiej strony, że nie wyklucza całkowicie takiej możliwości (por. uzasadnienie …”
I ACa 674/21Sąd apelacyjny · wyrok · 2022-09-30
„W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że poprzez zastosowanie art. 5 k.c. prawo podmiotowe może zostać pozbawione ochrony jedynie przez pewien czas (por. np. wyr. SN z 27.5.1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999, Nr 12, poz. 214; wyr. SN z 22.5.2002 r., I CKN 1567/99, OSNC 2003, Nr 7–8, poz. 109; wyr. SN z 20.6.2002 r., I CKN 742/00, L.; wyr. SN z 6.1.2005 r., III CK 129/04, Prok. i Pr.”
„Komentarz, Warszawa 2018, s. 70, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999, nr 12, poz. 214).”
„Dominujące jest stanowisko, że poza szczególnymi przypadkami w zasadzie odrzucona jest możliwość stosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (np. wyroki z 27.05.1999 r. II CKN 337/98, z 14.12.2004 r. II CSK 255/04, z 17.10.2008 r. IV CSK 417/07, z 28.07.2011 r. I CSDK 77/11, z 20.06.2012 r. I CSK 590/11).”
„Sąd Okręgowy podkreślił, że pogląd powyższy znajduje uzasadnienie w treści wyroków Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 1985 r., sygn. akt III CRN 343/85, OSNC 1986/10/161 oraz z dnia 27 maja 1999 r., sygn. akt II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214.”
I ACa 748/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-08-17
„W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został pogląd, że zastosowanie sędziowskiego moratorium i odroczenie terminu spełnienia zasądzonego świadczenia nie wymaga wniosku pozwanego, ponieważ mieści się on w dalej idącym jego żądaniu, jakim było żądanie oddalenia powództwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, niepubl).”
I ACa 406/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-10-07
„… (II CKN 337/98, OSNC 1999/12, poz. 214), stwierdził, że zasady współżycia społecznego w świetle regulacji art. 140 k.c. nie mogą działać na rzecz podmiotu zajmującego nieruchomość bez tytułu prawnego, uzasadniając trwałe pozbawienie właściciela jego uprawnienia do korzystania z nieruchomości.”
I ACa 861/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-01-14
„W ostatnich latach dominuje stanowisko, zgodnie z którym zastosowanie art. 5, jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego, jest co do zasady niedopuszczalne (tak orzeczenie SN z dnia 22 listopada 1994 r., II CRN 127/94, niepubl.; zob. też orzeczenie SN z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999, nr 12, poz. 214 oraz orzeczenie SN z dnia 3 października 2000 r., I CKN 287/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 43).”
„W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało wyrażone zapatrywanie, iż zasady współżycia społecznego, na które powołuje się osoba zajmująca bez tytułu prawnego nieruchomość budynkową, nie mogą uzasadniać trwałego pozbawienia właściciela uprawnienia do wyłącznego korzystania z budynku (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214, Biul.”
I ACa 1065/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2012-11-21
„Stanowisku takiemu Sąd Najwyższy dał wyraz m.in. w orzeczeniu z dnia 27 maja 1999r. II CKN 337/98, w którym stwierdził, że zasady współżycia społecznego działając na rzecz osób zajmujących bez tytułu prawnego znajdujący się na nieruchomości budynek nie uzasadniają - także w okolicznościach …”
„Orzecznictwo w tym zakresie jest jednolite i utrwalone (por. wyroki Sądu Najwyższego z 30 maja 2000 r., IV CKN 28/00, LEX nr 303361 i z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214), przy przyjęciu, że co do zasady, należy odrzucić możliwość zastosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 22 listopada …”
„… 64, nie można za pomocą środka obrony, jakim jest art. 5 k.c., unicestwić roszczenia windykacyjnego właściciela (por. wyroki Sądu Najwyższego z 30 maja 2000 roku, IV CKN 28/00 i z 27 maja 1999 roku, II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214), przy przyjęciu, że -co o zasady- należy odrzucić możliwość zastosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 …”
„W orzecznictwie podkreśla się, że okoliczności mające wpływ na ocenę zachowania uprawnionego odnoszą się mniej do samego sposobu wykonywania prawa podmiotowego, lecz raczej do ochrony zobowiązanego (np. wyroki Sądu Najwyższego z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98; z 17 marca 1998 r., II UKN 556/97; z 6 marca 1996 r., II PRN 3/96).”
„Po wejściu w życie obecnie obowiązującej Konstytucji RP Sąd Najwyższy przyjmował, że oddalenie powództwa windykacyjnego na podstawie art. 5 k.c. nie jest dopuszczalne i wskazywał, że orzeczenie takie prowadziłoby do naruszenia istoty prawa własności, co jest niezgodne z art. 64 ust. 3 Konstytucji (m.in. wyroki SN z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999 nr 12 poz. 214 i z 23 marca 2000 r., I CKN 440/98).”
„… 5 k.c. nie jest dopuszczalne i wskazywano, że orzeczenie takie prowadziłoby do naruszenia istoty prawa własności, co jest niezgodne z art. 64 ust. 3 Konstytucji (zob. wyroki SN z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999 nr 12 poz. 214 i z 23 marca 2000 r., I CKN 440/98).”
„Aktualna judykatura w zasadzie odrzuca możliwość zastosowania przepisu art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia takiego żądania (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., sygn. akt II CKN 337/98, OSNC 1999, nr 21 poz. 214 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1994 r. II CRN 127/94 niepubl.), co oznacza z drugiej strony, że nie wyklucza całkowicie takiej możliwości (tak: uzasadnienie …”
„… w grę uszanowanie zasad współżycia społecznego - pozwala sądowi odroczyć spełnienie przez pozwanego świadczenia objętego żądaniem właściciela, (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r. II CKN 337/98).”
„…, LEX nr 521753, z 30 maja 2000 r., IV CKN 28/00, LEX nr 303361, z 19 lutego 1999 r., II CKN 200/98, LEX nr 1212963, z 10 marca 2011 r., V CSK 287/10, LEX nr 1129172, z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, LEX nr 37461, z 8 sierpnia 1997 r., II CKN 243/97, LEX nr 1228335 oraz wyrok Sadu Apelacyjnego we Wrocławiu z 22 lipca 2021 roku, I ACa 574/21, LEX 3359205).”
„Naruszeniem tym byłoby zaś trwałe pozbawienie właściciela podstawowego uprawnienia właścicielskiego, jakim jest korzystanie z przedmiotu własności z wyłączeniem innych osób – por. wyrok SN z dnia 27 maja 1999r. w sprawie o sygn. akt II CKN 337/98, opubl.”
„… art. 5 KC nie jest dopuszczalne i wskazywał, że orzeczenie takie prowadziłoby do naruszenia istoty prawa własności, co jest niezgodne z art. 64 ust. 3 Konstytucji (zob. wyroki SN z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999 nr 12, poz. 214 i z 23 marca 2000 r., I CKN 440/98).”
„O utrwalaniu się tego nowego kierunku orzecznictwa świadczą też kolejne judykaty Sądu Najwyższego, jak choćby wyrok z 27 maja 1999 r. (II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214), w którym Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż „zasady współżycia społecznego, na które powołuje się osoba zajmująca bez tytułu prawnego nieruchomość budynkową, nie mogą uzasadniać …”
„W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż co do zasady należy odrzucić możliwość zastosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., IV CSK 471/07, L.; z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, L.; z dnia 14 grudnia 2004 r., II CK 255/04, L.).”
„Wprawdzie całkowicie wyjątkowo jest możliwe czasowe oddalenie powództwa windykacyjnego z powołaniem się na art. 5 k.c., lecz nie może to prowadzić do utraty własności przez powoda i nabycia jej przez pozwanego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1956 r. 1 CR 981/56, OSPiKA 1957, nr 3, poz. 65 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999, nr 11, poz. 214).”
III Ca 2781/19Sąd powszechny · 2021-01-05
„… za pomocą środka obrony, jakim jest art. 5 KC, unicestwić roszczenia windykacyjnego właściciela (por. m.in. wyrok SN z dnia 30 maja 2000 roku, IV CKN 28/00, L.; wyrok SN z dnia 27 maja 1999 roku, II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214).”
I C 2946/20Sąd powszechny · 2020-12-22
„… art. 5 k.c. nie jest dopuszczalne i wskazywał, że orzeczenie takie prowadziłoby do naruszenia istoty prawa własności, co jest niezgodne z art. 64 ust. 3 Konstytucji (zob. wyroki SN z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999 nr 12 poz. 214 i z 23 marca 2000 r., I CKN 440/98, LEX nr 521753).”
III Ca 1244/19Sąd powszechny · 2019-12-12
„Jednocześnie zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą zastosowanie art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa o ochronę własności, jest co do zasady niedopuszczalne (wyroki SN z dnia 22 listopada 1994 r., II CRN 127/94, opubl. baza prawna L.; z dnia 27 maja 1999 r. II CKN 337/98, opubl.”
I C 249/19Sąd powszechny · wyrok · 2019-12-09
„Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie zastosowanie sędziowskiego moratorium i odroczenie terminu spełnienia zasądzonego świadczenia nie wymaga wniosku pozwanego, ponieważ mieści się on w dalej idącym jego żądaniu, jakim było żądanie oddalenia powództwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, niepubl.; uchwałę z dnia 21 czerwca 2012 r., III CZP 35/12, Biul.”
II Ca 619/19Sąd powszechny · wyrok · 2019-11-28
„W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż co do zasady należy odrzucić możliwość zastosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., IV CSK 471/07, baza Legalis; z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, baza Legalis; z dnia 14 grudnia 2004 r., II CK 255/04, baza Legalis).”
„Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy między innymi w wyrokach z dnia 27 maja 1999 roku w sprawie o sygn. akt II CKN 337/98 (opubl. w OSNC z 1999r., nr 12, poz. 214) oraz z dnia 21 stycznia 2000 roku w sprawie o sygn. akt II CKN 689/98 (opubl. w OSNC z 2000r., nr 7-8, poz. 141).”
„… art. 5 k.c. nie jest dopuszczalne i wskazywał, że orzeczenie takie prowadziłoby do naruszenia istoty prawa własności, co jest niezgodne z art. 64 ust. 3 Konstytucji (zob. wyroki SN z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999 nr 12 poz. 214 i z 23 marca 2000 r., I CKN 440/98).”
III Ca 1358/18Sąd powszechny · 2019-04-03
„… z zasadami współżycia społecznego, należy zauważyć, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (por. wyrok SN z dnia 8 sierpnia 1997 roku, II CKN 243/97, LEX 1228335, wyrok SN z dnia 27 maja 1999 roku, II CKN 337/98, OSNC 1999/12/14), regulacja art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i może być zastosowania w razie zaistnienia szczególnych okoliczności i tylko wówczas, gdy w inny sposób nie można zabezpieczyć interesu …”
„SN z 27.05.1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214; z 22.05.2002 r., I CKN 1567/99, OSNC 2003/7–8/109; z 20.06.2002 r., I CKN 742/00, Legalis; z 06.01.2005 r., III CK 129/04, Prok. i Pr.”
III Ca 1561/18Sąd powszechny · 2019-02-26
„Naruszeniem tym byłoby zaś trwałe pozbawienie właściciela podstawowego uprawnienia właścicielskiego, jakim jest korzystanie z przedmiotu własności z wyłączeniem innych osób, bez stosownego wynagrodzenia (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 27 maja 1999 roku, II CKN 337/98, O.: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 1999, Nr 12, poz. 214, str. 83 oraz w L.).”
„Niezależnie od tego Sąd może zastosować powołany przepis z urzędu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.05.1999r., II CKN 337/98, OSNC 1999/12/214).”
„W orzecznictwie panuje stanowisko, iż należy odrzucić możliwość zastosowania art. 5 k.c. jako podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., IV CSK 471/07; z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999 nr 12, poz. 214; z dnia 14 grudnia 2004 r., II CK 255/04).”
„… społecznego, oparty na art. 5 k.c. (k.413, 414) należy zauważyć, że tutejszy Sąd w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w wyroku z dnia 27 maja 1999 r., w sprawie o sygn.. II CKN 337/98, zgodnie z którym to zasady współżycia społecznego, na które powołuje się osoba zajmująca bez tytułu prawnego nieruchomość, nie mogą uzasadniać trwałego pozbawienia właściciela uprawnienia do wyłącznego …”
„… art. 5 KC jest wyłączone ponieważ zasady współżycia społecznego nie mogą uzasadniać trwałego pozbawienia właściciela uprawnienia do wyłącznego korzystania z nieruchomości (wyr. SN z 27.5.1999 r., II CKN 337/98, OSNC 1999, Nr 12, poz. 214; post. SN z 4.4.2012 r., I CSK 534/11, Legalis; post. SN z 20.6.2012 r., I CSK 590/11, BSN 2013, Nr 10; wyr. SN z 29.1.2008 r., IV CSK 417/07, Legalis).”
I C 489/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-04-18
„Linia orzecznictwa Sądu Najwyższego jest w tym zakresie ustalona (por. wyrok z 27.05.1999 r. sygn. II CKN 337/98 Lex nr 37461, wyrok z 21.01.2000 r. sygn. II CKN 689/98 Lex nr 39859) i wynika z niej, że Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że nie można oddalić powództwa windykacyjnego z powołaniem się wyłącznie na …”
I C 426/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-01-26
„Wynika to wprost z konstytucyjnej zasady ochrony własności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., sygn. II CKN 337/98; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r., sygn. I ACa 399/12; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1999 r., sygn. II CKN 151/98).”
II Ca 832/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-01-24
„Stanowisku takiemu Sąd Najwyższy dał wyraz m.in. w orzeczeniu z dnia 27 maja 1999 r. II CKN 337/98, w którym stwierdził, że zasady współżycia społecznego działając na rzecz osób zajmujących bez tytułu prawnego znajdujący się na nieruchomości budynek nie uzasadniają - także w okolicznościach …”
I C 61/17Sąd powszechny · wyrok · 2017-12-27
„… klauzuli generalnej określonej w art. 5 k.c. O utrwalaniu się tego nowego kierunku orzecznictwa świadczą też kolejne orzeczenia Sądu Najwyższego, a mianowicie: a) wyrok z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98 (OSNC 1999/12 poz. 214), w którym Sąd Najwyższy zajął jednoznaczne stanowisko, iż „Zasady współżycia społecznego, na które powołuje się osoba zajmująca bez tytułu prawnego nieruchomość budynkową, nie …”
I C 371/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-11-06
„… tym zakresie klauzuli generalnej określonej w art. 5 k.c. O utrwalaniu się tego nowego kierunku orzecznictwa świadczą też kolejne orzeczenia Sądu Najwyższego, a mianowicie: a) wyrok z 27 maja 1999 r., II CKN 337/98 (OSNC 1999/12 poz. 214), w którym Sąd Najwyższy zajął jednoznaczne stanowisko, iż „Zasady współżycia społecznego, na które powołuje się osoba zajmująca bez tytułu prawnego nieruchomość budynkową, nie …”
