Wyrok SN z 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01 - jak powołują go inne sądy

„… (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 6 grudnia 1972 r., I PR 352/72, OSNCP 1973, nr 6, poz. 115; z dnia 28 listopada 1980 r., CR 475/80, OSNCP 1981, nr 9, poz. 170; z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, nie publ; z dnia 12 października 2007 r., V CSK 249/07, nie publ.; z dnia 12 lutego 2010 r., I CSK 340/09, OSNC-ZD 2010, nr 3, poz. 97; z dnia 8 listopada 2012 r., I CSK 177/12, nie publ.; z dnia 21 …”

„Trafne stanowisko zaskarżonego wyroku dopuszczające osobistą odpowiedzialność osób fizycznych, które naruszyły cudze dobra osobiste pełniąc funkcję organu osoby prawnej i występując w tym charakterze jest zgodne z poglądem utrwalonym w judykatury Sądu Najwyższego (m. in. powołane przez Sąd Apelacyjny wyroki z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, nie publ., z dnia 12 października 2007 r., IV CSK 249/07, Mo.pr.”

„Stanowisko to podtrzymał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, niepubl., stwierdzając że działanie na rzecz i w imieniu konkretnej jednostki organizacyjnej lub organu albo w charakterze funkcjonariusza publicznego nie eliminuje automatycznie odpowiedzialności osoby, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego innej osoby.”

„Sąd ten odwołał się do poglądów wyrażonych w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1972 r., I PR 352/72, OSNCP 1973/6/115, z dnia 28 listopada 1980 r., IV CR 475/80, OSNCP 1981/9/170, z dnia 11 października 1983 r., II CR 292/83, OSPiKA 1985/1/3, z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, niepubl. i z dnia 12 października 2007 r., V CSK 249/07, "Monitor Prawniczy" 2007, nr 21, s. 1170.”

„… naruszenie dóbr osobistych innych podmiotów (por. wyrok SN z dnia 6.12.1972 roku I PR 352/72, OSNC 1973/6/115, wyrok SN z 28.11.1980 r., IV CR 475/80, OSNC 1981/9/170, wyrok SN z dnia 19.12.2002 roku, II CKN 167/01, Lex nr 75353, wyrok SN z dnia 12.10.2007 roku, V CSK 249/07, Lex nr 449837).”

„… odpowiedzialność osób fizycznych, które naruszyły cudze dobra osobiste, pełniąc funkcję organu osób praw- nych i występując w tym charakterze (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 grud- nia 2002 r., II CKN 167/01, LEX nr 75353; z dnia 12 października 2007 r., V CSK 249/07, Monitor Prawniczy 2007 nr 21, s. 1170 oraz z dnia 24 września 2008 r., II 11 CSK 126/08, OSNC-ZD 2009 nr B, poz. 58).”

„Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r. II CKN 167/01 (niepubl.) decyzja administracyjna oraz jej uzasadnienie mogą stanowić bezprawne naruszenie dóbr osobistych jeżeli decyzja podjęta została poza kompetencjami organu, który ją wydał lub nie w celu urzędowym albo bez podstawy prawnej.”

„OSNCP 1973, nr 6, poz. 115, z dnia 28 listopada 1980 r., IV CR 475/80, OSNCP 1981, nr 9, poz. 170, z dnia 11 października 1983 r., II CR 292/83, OSPiKA 10 1985, nr 1, poz. 3, z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, niepubl. i z dnia 12 października 2007 r., V CSK 249/07, M.”

„… 1972 r. I PR 352/72, OSNC z 1973 r., nr 6, poz. 115, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1980 r., IV CR 475/80, OSNC z 1981 r., nr 9, poz. 170, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, niepubl., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., V CSK 249/07, Mon.”

„Jeśli zachowania te w swojej treści lub formie nie służą materialnoprawnemu interesowi osoby prawnej, a naruszają cudze dobra osobiste nie mogą być poczytane za działania osoby prawnej (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 2002 r. II CKN 167/01 – nie publ., wyrok SN z dnia 27 października 2004 r. IV CK 135/04 – nie publ.).”

„W nowszych orzeczeniach myśl tą kontynuuje uzasadnienie wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r. (II CKN 167/01, Lex nr 75353), w którym Sąd Najwyższy, odwołując się do wyżej przywołanych orzeczeń, ocenił, że nie tylko działanie na rzecz i w imieniu konkretnej jednostki lub organu, ale także działanie w …”

„… 5 W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzje Prezydenta S. nie mogły same przez się spowodować naruszenia godności osobistej powodów (co do możliwości naruszenia czci przez samą decyzję administracyjną zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, LEX nr 753530), ani ich wolności rozumianej jako swoboda fizycznego poruszania …”

„… bez odpowiedniego uzasadnienia sformułowaniami godzącymi w chronione dobra osobiste (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2000 r. III CKN 866/98 OSNC 2001/4/61 i z dnia 19 grudnia 2002 r. II CKN 167/01 LEX nr 75353 i z dnia 13 kwietnia 2000 r. III CKN 777/98).”

„Naruszenie dobra osobistego i bezprawność działania sprawcy są kategoriami samodzielnymi, niezależnymi od siebie i podlegającymi odrębnej kwalifikacji prawnej (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01).”

„Sąd rozpoznający sprawę o ochronę dóbr osobistych w pierwszej kolejności poddaje więc ocenie, czy i jakie dobro osobiste zostało naruszone, a następnie ocenia na zarzut pozwanego, czy pomimo naruszenia tych dóbr nie zachodzi podstawa do wyłączenia jego odpowiedzialności ze względu na brak bezprawności działania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2002r., sygn. akt II CKN 167/01).”

„Naruszenie dobra osobistego i bezprawność działania sprawcy są kategoriami samodzielnymi, niezależnymi od siebie i podlegającymi odrębnej kwalifikacji prawnej (wyrok SN z 19.12.2002r., II CKN 167/01), a ustalenie naruszenia (skutku) należy oddzielić od oceny bezprawności (działania).”

„To, że uchwała została podjęta zgodnie z porządkiem prawnym, tj. na podstawie określonej legitymacji przez uprawniony organ, nie wyłącza jej bezprawności z punktu widzenia art. 24 § 1 k.c. (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01).”

„… należy decyzja, przeciwko komu dochodzić będzie ochrony swoich dóbr (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., o sygn. akt V CSK 249/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1983 r., sygn. akt II CR 292/83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1972 r., sygn. akt I PR 352/72; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1980 …”

„Nie tylko bowiem działanie na rzecz i w imieniu konkretnej jednostki lub organu, ale także działanie w charakterze funkcjonariusza publicznego, nie eliminuje automatycznie odpowiedzialności osoby, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego innej osoby (wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, niepubl.).”

„Uzupełniając stanowisko Sądu pierwszej instancji należy wskazać, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r. (II CKN 167/01, nie publik.) wskazał, że decyzja administracyjna i jej uzasadnienie mogą stanowić bezprawne naruszenie dóbr osobistych, jeżeli decyzja podjęta została poza kompetencjami organu, który ją wydał lub nie w celu urzędowym albo bez podstawy prawnej.”

„Stanowisko to podtrzymał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, stwierdzając że działanie na rzecz i w imieniu konkretnej jednostki organizacyjnej lub organu albo w charakterze funkcjonariusza publicznego nie eliminuje automatycznie odpowiedzialności osoby, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego innej osoby.”

„S.N. z dnia 19.12.2002r.,II CKN 167/01, L.).”

„Nadto Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r.(II CKN 167/01, niepubl.), stwierdził, że działanie na rzecz i w imieniu konkretnej jednostki organizacyjnej lub organu albo w charakterze funkcjonariusza publicznego nie eliminuje automatycznie odpowiedzialności osoby, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego innej osoby.”

„Naruszenie dóbr osobistych oraz bezprawność są oczywiście kategoriami całkowicie samodzielnymi, niezależnymi i każda z nich podlega oddzielnej kwalifikacji i ocenie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2009 r., I PK 210/08, wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2011 r., II CSK 431/10, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 8 listopada 2013 r., I ACa 426/13).”

„To, że uchwała została podjęta zgodnie z porządkiem prawnym, tj. na podstawie określonej legitymacji przez uprawniony organ, nie wyłącza jej bezprawności z punktu widzenia art. 24 § 1 k.c. (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 roku, II CKN 167/01).”

„… art. 23 i 24 k.c., w przypadku gdy informacje i oceny w nich zawarte wykraczają poza materię potrzebną do podjęcia decyzji naruszając dobra osobiste tej osoby (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, LEX nr 75353 oraz SA w Warszawie z dnia z dnia 7 sierpnia 2008 r., VI ACa 172/08., OSA 2009/6/35).”

„… (por.: wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002r. z uzasadnieniem, II CKN 167/01, nie publ.).”

„Na te kwestie zwracał uwagę Sąd Najwyższy w kilku swoich orzeczeniach (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1972r., I PR 352/72, OSNCP 1973 nr 6, poz. 115, z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, LEX nr 75353; z dnia 12 października 2007r., V CSK 249/07, Monitor Prawniczy 2007 nr 21, s. 1170 oraz z dnia 24 września 2008 r., II CSK 126/08, OSNC-ZD 2009 nr B, poz. 58).”

„OSNCP 1973, nr 6, poz. 115, z dnia 28 listopada 1980 r., IV CR 475/80, OSNCP 1981, nr 9, poz. 170, z dnia 11 października 1983 r., II CR 292/83, OSPiKA 1985, nr 1, poz. 3, z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, niepubl. i z dnia 12 października 2007 r., V CSK 249/07, "Monitor Prawniczy" 2007, nr 21, s. 1170).”

„Zasadność merytoryczna decyzji z dnia 28 maja 2007r, z 02 sierpnia 2007r. iż dnia 18 lipca 2007r. nie mogła zatem podlegać badaniu w niniejszej sprawie, a fakt ich uchylenia w wyniku kontroli instancyjnej nie świadczy o ich bezprawności (por. uzasadnienie wyroku SN z 19.12.2002r. II CKN 167/01 Lex nr 75353).”

„… k.c., w przypadku gdy informacje i oceny zawarte w motywach orzeczeń wykraczają poza materię potrzebną do podjęcia decyzji naruszając dobra osobiste tej osoby (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, LEX nr 75353 oraz SA w Warszawie z dnia z dnia 7 sierpnia 2008 r., VI ACa 172/08., OSA 2009/6/35).”

„… działanie w charakterze piastuna osoby prawnej nie zwalania osoby fizyczne od osobistej odpowiedzialności na podstawie art. 24 k.c za naruszenie dóbr osobistych (zob. wyrok SN z 19.12.2002 II CKN 167/01 Lex 75353, wyrok z dnia 12.10.2007 V CSK 249/07 Lex 449837, wyrok z 4.11.2011 I CSK 34/11)”

„Zakresu tego pojęcia nie wyczerpuje działanie jedynie w ramach kompetencji (por. wyroki Sądu Najwyższego z 7 listopada 2000 r., I CKN 1149/98 LEX nr 50831 z 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, Lex nr 75353).Zbieranie niezbędnych do wszczęcia procesu dowodów, będąc przygotowaniem do podjęcia czynności prawem przewidzianej, nie stanowi czynności bezprawnej.”

„… odpowiedzialność osób fizycznych, które naruszyły cudze dobra osobiste, pełniąc funkcję organu osób prawnych i występując w tym charakterze (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, LEX nr 75353; z dnia 12 października 2007r., V CSK 249/07, Monitor Prawniczy 2007 nr 21, s. 1170 oraz z dnia 24 września 2008 r., II CSK 126/08, OSNC-ZD 2009 nr B, poz. 58).”

„Działanie zatem w charakterze piastunów organu osoby prawnej nie zwalnia osób fizycznych od osobistej odpowiedzialności na podstawie art. 24 k.c. za naruszenie dóbr osobistych innych podmiotów (por. wyroki Sądu Najwyższego: 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, Lex nr 75353, z dnia 12 października 2007 r., V CSK 249/07, Lex nr 449837, z dnia 4 listopada 2011 r., I CSK 34/11, Lex nr 1101644).”

„W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, iż działanie w charakterze funkcjonariusza publicznego, nie eliminuje automatycznie odpowiedzialności osoby, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego innej osoby (por. wyrok z dnia 19.12.2002r. II CKN 167/01).”

„Nadto, czy typowa, przeciętna osoba na miejscu pokrzywdzonego uznałaby określone działanie za naruszenie dobra osobistego oraz czy w odczuciu społecznym określone zachowanie zakwalifikowane może być jako naruszające dobra osobiste (por. wyrok SN z dnia 19.12.2002 r., sygn. akt: II CKN 167/01, wyrok SN z dnia 22.01.2014 r., III CSK 123/13, Legalis, wyrok SN z dnia 5.04.2002 r., II CKN 953/00).”

„… do naruszenia dóbr osobistych miało charakter bezprawny, czy pozwana jest podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za naruszenie tych dóbr (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002 r., sygn. II CKN 167/01).”

„… do naruszenia dóbr osobistych miało charakter bezprawny, czy pozwany jest podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za naruszenie tych dóbr (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002 r., sygn. II CKN 167/01).”

„W razie dokonanego też naruszenia sąd winien każdocześnie poddać ocenie, czy i jakie dobro zostało naruszone, a następnie ocenić, czy istnieje bezprawność działania (zob. wyrok SN z dnia 19.12.2002 r., II CKN 167/01), przy czym zgodnie z regułą wypływającą z art. 6 kc obowiązek wykazania faktu naruszenia dobra spoczywa na osobie wywodzącej z tego skutki prawne.”

„… podstawę odpowiedzialności niezależnie od odpowiedzialności Skarbu Państwa (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1980 r., IV CR 475/80, OSNCP 1981, nr 9, poz. 170, z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01, nie publ.) W konsekwencji należy przyjąć, że sędziowie mogą ponosić odpowiedzialność cywilną na podstawie art. 24 kc za bezprawne naruszenie dóbr osobistych strony w toku czynności jurysdykcyjnych.”

„Taki przymiot posiadają bowiem nie tylko te działania sprzeczne z powszechnie obowiązującymi normami imperatywnymi, ale także zachowania naruszające zasady słuszności, a za takie musi uchodzić odmowa skwitowania bez ważnego powodu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II CKN 167/01).”

„S.N. z dnia 19.12.2002r.,II CKN 167/01, Legalis).”

„Naruszenie dóbr osobistych oraz bezprawność są oczywiście kategoriami całkowicie samodzielnymi, niezależnymi i każda z nich podlega oddzielnej kwalifikacji i ocenie (por.: wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002 r. II CKN 167/01, wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2009 r., I PK 210/08, wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2011 r., II CSK 431/10; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 8 listopada 2013 r., I ACa 426/13).”