Postanowienie SN z 7 marca 2002 r., II CKN 160/00 - jak powołują je inne sądy

„… człowieka, znajdujące się na cudzej nieruchomości lub na nią wkraczające i umożliwiające lub ułatwiające korzystanie z tej nieruchomości (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r. niepubl., II CKN 160/00, z dnia 24 kwietnia 2002 r. V CKN 972/00, niepubl., z dnia 19 maja 2004 r., II CK 496/02, niepubl., z dnia 4 października 2006 r., II CSK 119/06, publ. Monitor Prawniczy 2006, nr 21, s. 1128, z dnia 6 …”

„… 3 Nie budzi wątpliwości, co wyartykułował Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, (niepubl.), że nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie następuje kosztem uprawnień właściciela nieruchomości obciążonej.”

„Chodzi tu o odpowiednie urządzenie materialne umożliwiające lub ułatwiające korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie treści służebności, sporządzone na obcej nieruchomości lub co najmniej wkraczające w jej sferę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1969 r., II CR 516/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 220 lub postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, nie publ.).”

„Został on podtrzymany m. in. w orzeczeniach Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97 (LEX nr 78419), z dnia 29 maja 2000 r., III CKN 742/98 (LEX nr 51360), z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00 (LEX nr 54477), z dnia 9 marca 2004 r., I CKN 434/03 (nie publ.).”

„Co do omawianych ograniczeń zasiedzenia por. w szczególności: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2002 r., III CZP 72/01 (OSNC 2002, nr 9, poz. 107), oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00 (LEX nr 54577), i z dnia 10 kwietnia 2008 r., IV CSK 21/08 (LEX nr 398485).”

„Jak przyjmowano w piśmiennictwie i co wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00 (nie publ.), odpowiednie stosowanie przepisów o nabywaniu przez zasiedzenie własności nieruchomości do nabywania w drodze zasiedzenia służebności gruntowej (art. 292 zdanie drugie k.c.) powodowało, że …”

„Tezy kilku orzeczeń Sądu Najwyższego (postanowieniem z dnia 7.03.2002 r. II CKN 160/00, wyrok z dnia 24.05.1974 r. III CRN 94/74, postanowienie z 24.02.2002 r. V CKN 972/00) zawierają wprawdzie podobne stanowisko, jednakże nie może być ono interpretowane jako istnienie tego rodzaju formalnego kryterium umożliwiającego zasiedzenie służebności gruntowej.”

„… element stanu, który nie mógł doprowadzić do zasiedzenia (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31stycznia 2002 r., III CZP 72/01 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, nie publ.).”

„Instytucja ta służy ochronie praw osób innych, niż właściciel nieruchomości i zapewnieniu porządku publicznego i jego bezpieczeństwu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00; z dnia 4 października 2006 r., II CSK 119/06 i z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CZP 7/11; a także wyrok z dnia 12 stycznia 2012 r., II CSK 258/12).”

„… (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 marca 2002 r. w sprawie II CKN 160/00, LEX nr 54477 i powołane w nim judykaty)”

„… sporządzone na cudzej nieruchomości lub co najmniej wkraczające w jej sferę (por. wyr. SN z dnia 109 stycznia 1969r., II CR 516/68, OSNCP 1969, nr 12, poz.220, post. SN z dnia 7 marca 2002r., II CKN 160/00, niepubl., z dnia 19 maja 2004r., II C K 496/02, niepubl., z dnia 6 lipca 2011r., I CSK 157/11, niepubl., z dnia 9 sierpnia 2011r., III CZP 10/11, OSNC 2011/12/129).”

„Chodzi tu o odpowiednie urządzenie materialne umożliwiające lub ułatwiające korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie treści służebności, sporządzone na obcej nieruchomości lub co najmniej wkraczające w jej sferę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1969 r., II CR 516/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 220 lub postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, niepubl.).”

„… por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 października 1999 r., III CKN 379/98, Legalis oraz z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, Legalis).”

„I CKN 543/97, nie publ., z dnia 27 maja 1990 r., II CKN 366/98, nie publ., z dnia 29 maja 2000 r., III CKN 742/98, nie publ., z dnia 9 marca 2004 r., I CK 434/03, nie publ., i z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, nie publ.; postanowienie SN z dnia 26 października 2016 r.III CSK 360/15, publ. Biul.SN 2016/12/13, OSNC 2017/7-8/86, Biul.SN 2016/12/14).”

„Pojęcie urządzenia oznacza wynik przedsięwzięć ludzkich, uzewnętrzniony w trwałej postaci widocznych przedmiotów, tutaj służących - poprzez wykonywanie posiadania służebności - potrzebom nieruchomości władnącej (tak: postanowienie SN z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00 LEX nr 54477).”

„… wątpliwości, że nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie następuje kosztem uprawnień właściciela nieruchomości obciążonej (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, LEX nr 54477), przy czym, jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 4 października 2006 r., II CSK 119/06, LEX nr 447190, korzystanie z nieruchomości obciążonej w oznaczonym …”

„Po pierwsze dlatego, że utwardzenie wykonywali właściciele nieruchomości a nie posiadacz służebności a po drugie dlatego, że przedmiotowe utwardzenie dotyczyło całego podwórza a nie tylko drogi dojazdowej i nie powstał szlak drogowy o konkretnym przebiegu i szerokości (podobnie Sąd Najwyższy w sprawie o sygn.II CKN 160/00).”

„… działania człowieka, znajdujące się na cudzej nieruchomości lub na nią wkraczające i umożliwiające lub ułatwiające korzystanie z tej nieruchomości (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, z dnia 24 kwietnia 2002 r. V CKN 972/00, z dnia 19 maja 2004 r., II CK 496/02, z dnia 4 października 2006 r., II CSK 119/06, publ. Monitor Prawniczy 2006, nr 21, s. 1128, z dnia 6 lipca 2011 r., I …”

„… przebiegu (post. SN z 20.10.1999 r., III CKN 379/98, L.), brama na granicy nieruchomości niewskazująca konkretnego szlaku drogowego, lecz stanowiąca wjazd na całą nieruchomość (post. SN z 7.3.2002 r., II CKN 160/00, L.; wyr. SN z 10.1.1969 r., II CR 516/68, L.), skutki przejeżdżania przez nieruchomość w postaci kolein (post. SN z 5.10.2006 r., IV CSK 165/06, L.).”

„Uzależnienie zasiedzenia przez art. 292 k.c. od posiadania służebności (art. 352 k.c.) polegającej na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia ma na celu przede wszystkim niedopuszczenie do przekształcania się przypadków grzecznościowego korzystania z cudzej nieruchomości w stosunki prawnorzeczowe (tak: postanowienie SN z 07 marca 2002 roku II CKN 160/00, publ. LEX nr 54477).”

„… przyjmowano, że wyłączone było nabycie przez zasiedzenie służebności obciążającej nieruchomość stanowiącą przedmiot własności państwowej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00 (nie publ.) Owa sytuacja prawna trwała do dnia 1 października 1990 r. Ten dzień nie może być jednak uznany za początek biegu zasiedzenia analizowanej służebności.”

„W zakresie trwałego i widocznego urządzenia wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy (SN z dnia 10.01.1969 II CR 516/68, OSNC 1969/12/220, SN z dnia 7.03.2002r II CKN 160/00 nie publikowane, uchwała 7 s SN z 9.08.2011 r. III CZP 10/11) i niewątpliwie w niniejszej sprawie wnioskodawcy korzystali z trwałego i widocznego urządzenia, jakim było wyłożenie części nieruchomości …”

„Pojęcie urządzenia oznacza wynik przedsięwzięć ludzkich, uzewnętrzniony w trwałej postaci widocznych przedmiotów (por. postanowienie SN z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, LEX nr 54477).”

„OSNC Nr 12/1969 poz. 220 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00).”

„… (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1969r., II CR 516/68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002r., II CKN 160/00; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1999r., III CKN 379/98; orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1960r., 2 CR 951/59; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002r., II CKN 160/00; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1985r., III CRN …”

„… powodowałoby, że ten cały okres posiadania do 1990 roku byłby pozbawiony znaczenia prawnego, a nie taki był cel wprowadzenia regulacji art. 10 w/w ustawy (por. też postanowienie SN z 07.03.2002 roku, II CKN 160/00; uzasadnienie uchwały SN składu 7 sędziów z dnia 19.01.2006 roku, III CZP 100/05, OSNC 2006/6/95).”

„… 31 stycznia 2002 r., III CZP 72/01, OSP 2002, nr 10, poz. 126; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2002 r., IV CKN 1032/00, LEX nr 55511; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, LEX nr 54447; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2003, I CKN 106/01, LEX 78265).”

„W zakresie trwałego i widocznego urządzenia wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy (SN z dnia 10.01.1969 II CR 516/68, OSNC 1969/12/220, SN z dnia 7.03.2002r II CKN 160/00 nie publikowane, uchwała 7 s SN z 9.08.2011 r. III CZP 10/11) i w niniejszej sprawie należało przyjąć, że wnioskodawcy nie korzystali z trwałego i widocznego urządzenia.”

„… że wyłączone było nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej obciążającej nieruchomość stanowiącą przedmiot własności państwowej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/2000, LEX nr 385117, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 r., IV CSK 21/68, niepubl.).”

„Stanowisko to zostało podzielone przez Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia z dnia 7 marca 2002 roku, (sygn. II CKN 160/00, publ. Lex Polonica nr 385117) oraz z dnia 10 kwietnia 2008 roku (sygn. IV CSK 21/68, niepubl.).”

„Jak wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 2002 r. /(II CKN 160/00, Legalis),: "uzależnienie zasiedzenia przez art. 292 KC od posiadania służebności (art. 352 kc) polegającej na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia ma na celu (zob. w tym względzie, oprócz wypowiedzi piśmiennictwa, w szczególności orz.”

„K., nie może być uznana za trwałe i widoczne urządzenie w rozumieniu art. 292 k.c. Sąd Okręgowy zwraca w tym miejscu uwagę, że w postanowieniu z 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, Sąd Najwyższy stwierdził, iż wybudowanie bramy na granicach nieruchomości nie czyni zadość wymaganiu korzystania z trwałego i widocznego urządzenia, gdyż brama w ogrodzeniu nieruchomości osoby …”

„Chodzi tu o odpowiednie urządzenie materialne umożliwiające lub ułatwiające korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie służebności, sporządzone na obcej nieruchomości lub co najmniej wkraczające w jej sferę (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00).”

„SN z 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, LexPolonica nr 385117).”

„Ze względu na odpowiednie zastosowanie przepisów o nabyciu przez zasiedzenie własności nieruchomości do nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej (art. 292 zd. 2 k.c.) przyjmowano, że wyłączone było nabycie przez zasiedzenie służebności obciążającej nieruchomość stanowiącą przedmiot własności państwowej (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 marca 2002 roku II CKN 160/00).”

„Przed dniem 01.10.1990 roku nie było możliwe nabycie przez zasiedzenie służebności obciążającej nieruchomość, której właścicielem był Skarb Państwa (tak jak i nie było możliwe zasiedzenie własności nieruchomości Skarbu Państwa, por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 07.03.2002 roku, II CKN 160/00).”

„Przyjmuje się, że za trwałe i widoczne urządzenie, o którym mowa w art. 292 kc należy uznać obiekt będący wynikiem świadomej i celowej aktywności człowieka - sztuczną konstrukcją (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.01.1969 r., II CR 516/68, OSNC 1969/12/220, por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7.03.2002 r., II CKN 160/00 (LEX nr 54477).”

„… że wyłączone było nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej obciążającej nieruchomość stanowiącą przedmiot własności państwowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 roku, II CKN 160/2000, LexPolonica nr 385117 i postanowieniu z 10 kwietnia 2008 roku, IV CSK 21/68, niepubl.).”

„Instytucja ta służy zarówno ochronie praw osób innych, niż właściciel nieruchomości jak i zapewnieniu porządku publicznego i jego bezpieczeństwu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, z dnia 4 października 2006 r., II CSK 119/06 i z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CZP 7/11 - nie publ., wyrok z dnia 12 stycznia 2012 r., II CSK 258/12, niepubl., wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 …”

„Chodzi tu o odpowiednie urządzenie materialne umożliwiające lub ułatwiające korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie treści służebności, sporządzone na obcej nieruchomości lub co najmniej wkraczające w jej sferę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1969r., II CR 516/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 220 lub postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r., II CKN 160/00, niepubl.).”

„… że wyłączone było nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej obciążającej nieruchomość stanowiącą przedmiot własności państwowej (tak też wypowiedział się SN w: postanowieniu z 7 marca 2002 r., II CKN 160/2000, LexPolonica nr 385117 i postanowieniu z 10 kwietnia 2008 r., IV CSK 21/68, niepubl.).”

„… w celu przystosowania gruntu obciążonego jako drogi (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1969 roku, II CR 516/68, OSNC 1969/12/220, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 roku, II CKN 160/00, LEX nr 54477).”

„III CKN 379/98; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7.03.2002r. II CKN 160/00).”

„Przejeżdżanie bez urządzenia drogi nie może doprowadzić do zasiedzenia. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2006-10-05, IV CSK 165/06, wyrok SN z dnia 10 stycznia 1969r, II CR 516/68, OSNC nr.12, poz. 220 lub postanowienie SN z dnia 7 marca 202r, II CKN 160/00, nie publ.).”