„Stanowisko takie prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1998 r., III CKN 561/97, nie publ., z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, nie publ. oraz z dnia 9 grudnia 1974 r., I CR 873/74, nie publ.).”
„W pojęciu niedopełnienia obowiązków rodzinnych mieści zaś się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r, II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok SA w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r., I ACa 1201/12, LEX nr 1623875;”
fcd05090d1Naczelny Sąd Administracyjny
„W pojęciu niedopełnienia obowiązków rodzinnych mieści zaś się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (wyrok SN z 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok SA w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 1201/12, LEX nr 1623875;”
fd16ff8058Naczelny Sąd Administracyjny
„W pojęciu niedopełnienia obowiązków rodzinnych mieści zaś się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r. II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r. I ACa 1201/12, LEX nr 1623875 czy też zob.”
„W pojęciu "niedopełnienia obowiązków rodzinnych" mieści się zaś takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (por. wyrok SN z 7 listopada 2002 r., sygn. akt II CKN 1397/00, publ. Lex nr 75286; wyrok SA …”
II SA/Ol 68/25Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie · wyrok · 2025-04-15 „… mieści zaś się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7.11.2002 r. II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 27.02.2014 r. I ACa 1201/12, LEX nr 1623875 czy Elżbieta Skowrońska-Bocian i Jacek Wierciński, Komentarz do art. 1008 Kodeksu cywilnego, LEX.el).”
II SA/Ol 69/25Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie · wyrok · 2025-04-03 „… się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., sygn. II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 27 lutego 2014 r., sygn. I ACa 1201/12, LEX nr 1623875 czy Elżbieta Skowrońska-Bocian i Jacek Wierciński, Komentarz do art. 1008 Kodeksu cywilnego, …”
II SA/Lu 883/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie · wyrok · 2025-02-27 „… się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. I ACa 1201/12, LEX nr 1623875; [...], Komentarz do art. 1008 Kodeksu cywilnego).”
II SA/Sz 688/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie · wyrok · 2025-02-20 „W pojęciu niedopełnienia obowiązków rodzinnych mieści zaś się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. akt II CKN 1397/00; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 1201/12, LEX nr 1623875;”
IV SA/Po 476/22Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu · wyrok · 2022-09-28 „W pojęciu zaś niedopełnienia obowiązków rodzinnych mieści się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (zob. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok SA w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. I ACa 1201/12, LEX nr 1623875).”
„… czy też doprowadzeniu do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych, prowadzącego do ustania więzi uczuciowej normalnej w stosunkach rodzinnych (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002, II CKN 1397/00, Lex nr 75286, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecnie z 4 kwietnia 2013 r., I ACa 887/12, Lex nr 1474828).”
„Okoliczność ta okazała się jednak irrelewantna w sprawie, bowiem przesłanka wydziedziczenia w postaci niedopełniania obowiązków rodzinnych aktualizuje się nie tylko, gdy spadkobierca nie wypełnia obowiązku alimentacyjnego względem testatora, lecz także kiedy na skutek jego zachowania dochodzi do zerwania ich wzajemnych kontaktów (patrz: wyrok SN z 7 listopada 2002 r. II CKN 1397/00; red. prof. dr hab.”
„… czy też doprowadzeniu do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych prowadzącego do ustania więzi uczuciowej normalnej w stosunkach rodzinnych (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002, II CKN 1397/00 Lex nr 75286, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecnie z 4 kwietnia 2013 I ACa 887/12 LEX nr 1474828).”
I ACa 820/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-01-27
„Chodzi tu więc również o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002r. II CKN 1397/00).”
„… życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami, nieudzielaniu opieki, braku pomocy w chorobie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r. II CKN 1397/00).”
I ACa 417/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-09-25
„… brak udziału w życiu spadkodawcy choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 roku, sygn. II CKN 1397/00), to nie sposób w ustalonym stanie faktycznym uznać, by zerwanie przez powódkę kontaktów z matką było z jej strony umyślne, nacechowane złą wolą, nakierowane na sprawienie spadkodawczyni przykrości, …”
„Będzie to więc np. wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 7.11.2002 r., II CKN 1397/00).”
I ACa 1078/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-02-14
„… zarzutami, nawet jeżeli trwało przez kilka lat, nie może samo przez się być poczytane za uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy (por. wyrokiem SN z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, LEX nr 75286, z wyrokiem SA w Poznaniu z dnia 28 maja 2013 r., I ACa 412/13, LEX nr 1363335, wyrokami SA w Warszawie: z dnia 21 października 2009 r., VI ACa 448/09, LEX nr 1120264, z dnia 16 …”
„Chodzi tu więc o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002r. II CKN 1397/00 LEX nr 752886).”
„… długotrwałe czy wielokrotne, prowadzące do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (np. wyrok Sądu najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r. II CKN 1397/00, LEX nr 75286).”
I ACa 4/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-03-06
„Chodzi tu więc również o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, Lex nr 75286), powoływany również przez skarżącą W.”
„W pojęciu zaniedbywania wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych mieści się brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (vide - wyrok Sądu Najwyższego z 07.11.2002 r., sygn. akt II CKN 1397/00).”
„W tym samym kontekście wypowiedział się też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2002 r., (II CKN 1397/00, Lex nr 75286) gdzie wskazał, że ocena przesłanek wydziedziczenia w kontekście przywołanego przepisu nie sprowadza się tylko do pozbawiania spadkodawcy opieki niezbędnej ze względu na stan zdrowia i …”
„Chodzi tu więc również o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r. w sprawie II CKN 1397/00).”
I C 75/24Sąd powszechny · wyrok · 2025-03-20
„Jeżeli się ponadto zważy, że takie postępowanie trwające kilka lat, wywoływało u spadkodawcy ciągły żal i poczucie krzywdy, należy je uznać za uporczywe niewypełnianie wobec niego obowiązków rodzinnych " (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, L.).”
„W pojęciu zaniedbywania wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych mieści się brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (por. wyrok Sądu Najwyższego z 07.11.2002 r., sygn. akt II CKN 1397/00).”
„W pojęciu zaniedbywania wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych mieści się brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. akt II CKN 1397/00).”
I C 151/20Sąd powszechny · 2023-04-17
„… właściwie, zwłaszcza, gdy postępowanie wydziedziczonego było długotrwałe i wywoływało u spadkodawcy ciągły żal i poczucie krzywdy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 roku, sygn. akt II CKN 1397/00).”
I C 173/22Sąd powszechny · wyrok · 2023-03-10
„Chodzi tu również o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 roku, sygn. akt II CKN 1397/00).”
I C 326/21Sąd powszechny · wyrok · 2023-02-28
„Chodzi tu więc również o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania, czy okazywanie zainteresowania jego sprawami; zob. wyr. SN z 7.11.2002 r. (II CKN 1397/00, Legalis).”
„SN z dnia 7.11.2002 II CKN 1397/00 LEX nr 75286).”
„Jeżeli się ponadto zważy, że takie postępowanie trwające kilka lat, wywoływało u spadkodawcy ciągły żal i poczucie krzywdy, należy je uznać za uporczywe niewypełnianie wobec niego obowiązków rodzinnych" (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, L.).”
„Należy podkreślić, że wskazane zachowanie nosiło cechy uporczywości, czyli było długotrwałe (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00).”
„W pojęciu „zaniedbywanie wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych”, mieści się również takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (wyr. SN z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, Lex nr 75286).”
„… zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania, czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (tak m. in. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok SA w Katowicach z dnia 6 marca 2013 r., I ACa 4/13, LEX nr 1293610).”
I C 491/16Sąd powszechny · wyrok · 2018-08-20
„Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, iż poszkodowany może żądać od zakładu ubezpieczeń zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego poniesionych w okresie naprawy samochodu (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2002 roku, sygn. akt II CKN 1397/2000).”
„Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2002 r. stwierdził wręcz, że zaniechanie widywania się spowodowane wzajemnymi zarzutami, nawet jeżeli trwało przez kilka lat, nie może samo przez się być poczytane za uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy (II CKN 1397/00, Legalis nr 277213).”
„Wskazane zachowanie musi nosić cechy uporczywości, czyli musi być długotrwałe czy wielokrotne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002r., II CKN 1397/00).”
I C 174/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-08-24
„… normalnej w stosunkach rodzinnych, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (zob. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00, Lex nr 75286).”
I C 74/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-06-22
„Należy zatem stwierdzić, że powód wiele lat temu zerwał kontakt z matką, nie istniał w jej życiu choćby poprzez wizyty w jej miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jej sprawami (patrz wyrok SN z 07 listopada 2002 roku, II CKN 1397/00, Lex nr 75286).”
I C 7/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-04-20
„Należy jednak podkreślić, że wskazane zachowania muszą nosić cechy uporczywości, czyli muszą być długotrwałe czy wielokrotne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., II CKN 1397/00).”
I C 830/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-01-24
„… go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (tak m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 listopada 2002 roku, II CKN 1397/00, LEX nr 75286; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2013 roku, VI ACa 978/12, LEX nr 1294873; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2013 roku, I ACa 590/12, LEX nr …”
„Za takie zachowanie może uchodzić także wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2013 roku sygn. akt VI ACa 978/12, LEX 1294873, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 roku sygn.. akt II CKN 1397/00, LEX 15286).”
I C 2201/14Sąd powszechny · wyrok · 2016-08-31
„Chodzi tu więc również o wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 roku, sygn. akt II CKN 1397/00, LEX nr 75286).”