I ZZ 4/25
UCHWAŁA
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 listopada 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Zbigniew Korzeniowski
Ławnik SN Robert Burek
Protokolant st. inspektor sądowy Mariusz Pogorzelski
po rozpoznaniu na posiedzeniu, w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 17
listopada 2025 r., przy udziale obrońców sędziego X. Y. adw. M. S. i sędziego Z. Ł.,
w kwestii zarządzenia Prezesa Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 listopada 2025 r., w
przedmiocie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu czynności służbowych przez
sędziego Sądu Okręgowego w Z. X. Y.
uchwalił:
uchylić zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5
listopada 2025 r. o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w
wykonywaniu czynności służbowych przez sędzię Sądu Okręgowego
w Z. X. Y. uznając je w obecnej chwili za bezprzedmiotowe z uwagi na
treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt
I ZI 66/25.
Robert Burek Barbara Skoczkowska Zbigniew Korzeniowski
UZASADNIENIE
Prezes Sądu Okręgowego w Z. 5 listopada 2025 r. zarządził wobec X. Y.,
natychmiastową przerwę w pełnieniu czynności służbowych od dnia 5 listopada
2025 r. do dnia 5 grudnia 2025 r. wskazując, iż ww. dopuściła się przestępstwa
umyślnego - prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu,
dodatkowo została ujęta na „gorącym uczynku”, a ponadto wykonywała czynności
I ZZ 4/25
2
orzecznicze w […] Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Z., co uzasadnia
zarządzenie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu przez nią czynności
służbowych.
Uchwałą z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. I Zl 66/25, Sąd Najwyższy w pkt I.
zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w Z.
X. Y., za to, w dniu 5 listopada 2025 roku w Z. na ulicy [...], znajdując się w stanie
nietrzeźwości wynoszącym I badanie - 0,76 mg/1, II badanie - 0,77 mg/1, III
badanie - 0,86 mg/1, IV badanie 0,85 mg/1, V badanie - 0,82 mg/1 alkoholu w
wydychanym powietrzu, prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki S.
o numerze rejestracyjnym [...], to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z
art. 178a § 1 k.k., w pkt. II zawiesił X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6
miesięcy, a w pkt III. obniżył X. Y. wynagrodzenie o 35 % na czas trwania
zawieszenia w czynnościach służbowych, kosztami postępowania obciążając Skarb
Państwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Instytucja zarządzenia natychmiastowej przerwy w czynnościach
służbowych sędziego, określona w art. 130 § 1 u.s.p., głęboko ingeruje w
uprawnienia sędziego, gdyż odsuwa go od wykonywania obowiązków służbowych.
Co do zasady takie zarządzenia są wydawane przed wszczęciem postępowania
dyscyplinarnego. Stosowanie tej instytucji uzasadnia, usprawiedliwia, wyłącznie
potrzeba bezpośredniego, natychmiastowego odsunięcia sędziego od pełnienia
przez niego służby sędziowskiej. Z tego punktu widzenia chodzi tu o regulację
wyjątkową, także w odniesieniu do przepisu art. 129 § 1 u.s.p., określającego
kompetencję sądu dyscyplinarnego do zawieszenia w czynnościach służbowych
sędziego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub o
ubezwłasnowolnienie. To zawieszenie, stosownie do art. 132 u.s.p., ustaje z chwilą
prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba, że sąd
dyscyplinarny uchylił je wcześniej. Natomiast zawieszenie sędziego w
czynnościach służbowych w wyniku zarządzenia prezesa sądu albo Ministra
I ZZ 4/25
3
Sprawiedliwości trwa do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie
dłużej niż na miesiąc.
Zgodnie z art. 130 § 1 u.s.p.: 1) jeżeli sędziego zatrzymano z powodu
schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego, albo
2) jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub
istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od
wykonywania obowiązków służbowych, prezes sądu albo Minister Sprawiedliwości
mogą zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego aż
do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc.
Pierwsza z przesłanek skorelowana jest z sytuacją zatrzymania sędziego z powodu
schwytania go na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, o której mowa w
zdaniu drugim art. 181 Konstytucji RP. Ten przepis Konstytucji RP pozwala
wówczas na zatrzymanie sędziego, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia
prawidłowego toku postępowania. Druga przesłanka, umożliwiająca zastosowanie
unormowania z art. 130 § 1 u.s.p., wiąże się z wykazaniem, iż czyn popełniony
przez sędziego, niezwiązany z konkretnym postępowaniem, jakie dany sędzia
prowadzi, jest tego rodzaju, że przekreślałby realne prawo stron do sądu, gdyby ten
sędzia nadal pełnił czynności urzędowe.
Zdaniem Sadu Najwyższego poza sporem winno być, że w dniu 5 listopada
2025 r. w Z., X. Y. sędzia Sądu Okręgowego w Z., kierująca pojazdem
mechanicznym marki S. o nr rej. [...], została zatrzymana, gdyż stwierdzono, iż
znajduje się pod wpływem alkoholu. W trakcie zatrzymania stężenie alkoholu w
wydychanym powietrzu u ww. wyniosło w pierwszym badaniu - 0,76 mg/1, a w
drugim badaniu - 0,77 mg/1.
Konsekwencją powyższego była uchwała z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. I
Zl 66/25, w której Sąd Najwyższy w pkt l. zezwolił na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w Z. X. Y., za to, w dniu 5
listopada 2025 roku w Z. na ulicy [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości
wynoszącym I badanie - 0,76 mg/1, II badanie - 0,77 mg/1, III badanie - 0,86 mg/1,
I ZZ 4/25
4
IV badanie 0,85 mg/1, V badanie - 0,82 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu,
prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki S. o numerze
rejestracyjnym [...], to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a §
1 k.k., w pkt. II zawiesił X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, a w
pkt III. obniżył X. Y. wynagrodzenie o 35 % na czas trwania zawieszenia w
czynnościach służbowych, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa.
Mając powyższe na uwadze, w realiach niniejszej sprawy, nie budzi
wątpliwości, że Prezes Okręgowego w Z. zasadnie zarządził natychmiastową
przerwę w wykonywaniu czynności służbowych przez sędziego Sądu Okręgowego
w Z. X. Y. Przedmiotowe zarządzenie było prawidłowe, zasadne i zgodne z
prawem. Słusznie bowiem uznano, że zachowanie sędziego podejrzewanego o
popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., godzi w powagę Sądu, w którym Sędzia
pełni służbę, naruszając istotne interesy tej służby oraz podważa społeczne
zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Niemniej jednak, z uwagi na wydanie przez Sąd Najwyższy w dniu 6
listopada 2025 r. uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej sędzi X. Y. i zawieszenie jej na okres sześciu miesięcy w czynnościach
służbowych, zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Z. z dnia z dnia 5 listopada
2025 r. o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w wykonywaniu czynności
służbowych, zgodnie z art. 130 § 1 należało uchylić. Odsunięcie sędziego od
wykonywania obowiązków służbowych w wyniku zarządzonej, przez Prezesa Sądu
Okręgowego w Z., przerwy w czynnościach trwało do czasu podjęcia przez Sąd
Najwyższy uchwały w dniu 6 listopada 2025 r. i jest kontynuowane na podstawie
uchwały o zawieszeniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
I ZZ 4/25
5
Robert Burek Barbara Skoczkowska Zbigniew Korzeniowski
