I ZW 2/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
Dnia 4 lutego 2026 r.
na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2026 r., w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w związku z wnioskiem Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...]
zawartym w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt [...],
o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. -
Prawo o ustroju sądów powszechnych – powoływanej dalej jako: u.s.p., sprawy
dyscyplinarnej obwinionej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego w [...]1, innemu
sądowi równorzędnemu do rozpoznania
postanowił:
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. sprawę
dyscyplinarną obwinionej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego w [...]1,
oznaczoną sygn. akt [...], przekazać do rozpoznania Sądowi
Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w [...].
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...], postanowieniem
z dnia 26 stycznia 2026 r., w sprawie o sygn. akt [...], wystąpił na podstawie art. 37
k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. o przekazanie sprawy dyscyplinarnej obwinionej X. Y. -
sędziego Sądu Rejonowego w [...]1, do rozpoznania innemu równorzędnemu
sądowi dyscyplinarnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Wnioskujący sąd wskazał, że obwiniona sędzia zawnioskowała o przeprowadzenie
dowodu z zeznań świadków, którzy są sędziami orzekającymi w […] sądach
rejonowych oraz Sądzie Okręgowym w [...] Powyższa okoliczność może budzić
obawy co do braku obiektywizmu i bezstronności przy dokonywaniu oceny
I ZW 2/26
2
zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym może stwarzać
przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne
przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni
obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] zasługuje
na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego jednolicie
przyjmowano, że unormowanie z art. 37 k.p.k. znajduje zastosowanie
w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów, a to poprzez odesłanie zawarte w art.
128 u.s.p. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego:
z dnia 27 sierpnia 2007 r., sygn. akt SNO 43/07, OSNSD 2007, poz. 65, z dnia 10
czerwca 2008 r., sygn. akt SNO 53/08, OSNSD 2008, poz. 61, z dnia 16 lipca 2010
r., SNO 33/10, OSNSD 2010, poz. 43).
Niewątpliwie stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter
z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie
sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności,
które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru
wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje,
które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie,
nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III KO 41/23,
LEX nr 3563376; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., sygn.
akt IV KO 4/21, LEX nr 3126169, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca
1995 r., sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68, postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt IV KO 130/08, OSNwSK 2008,
z. 1, poz. 2280). Skorzystanie z powyższej instytucji możliwe jest jedynie zatem
w sytuacji zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia,
że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości, co do zdolności sądu
właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (zob.
I ZW 2/26
3
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW
1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007
r., IV KO 11/07, LEX nr 568451).
Mając w polu widzenia powyższe rozważania nie ulega wątpliwości, że
okoliczności wskazywane przez sąd wnioskujący, uzasadniają skorzystanie
z instytucji art. 37 § 1 k.p.k. Należy zgodzić się z zawartym w uzasadnieniu
postanowienia z dnia 26 stycznia 2026 r. stanowiskiem, że dokonywanie przez Sąd
Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] oceny materiału dowodowego w
postaci zeznań świadków, którzy są sędziami orzekającymi w […] sądach
rejonowych oraz Sądzie Okręgowym w [...], może budzić obawy co do braku
obiektywizmu i bezstronności tego Sądu, stąd też należy przyznać rację, że brak
jest warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny przez
wskazany Sąd.
Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy postanowił, z mocy
art. 37 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., przekazać sprawę dyscyplinarną obwinionej X.
Y. – sędziego Sądu Rejonowego w [...]1, do rozpoznania innemu równorzędnemu
sądowi dyscyplinarnemu, tj. Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w
[...].
[M. T.]
[r.g.]
Paweł Wojciechowski