I ZW 17/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 września 2025 r.
SSN Marek Motuk
w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w W. w stanie spoczynku X. Y.
obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 1 i 5
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z
2024 r. poz. 334, z późn. zm., zwanej dalej „u.s.p.”)
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 9 września 2025 r.
wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o
wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej
na podstawie art. 110 § 3 u.s.p.
postanowił:
wyznaczyć Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]
jako właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej
przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Okręgowego w W. w stanie
spoczynku.
UZASADNIENIE
W dniu 4 września 2025 r. do Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności
Zawodowej wpłynął wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Powszechnych o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania sprawy
dyscyplinarnej o sygn. akt […] przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Okręgowego w W.
w stanie spoczynku, co do którego został sformułowany zarzut popełnienia
przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 1 i 5 u.s.p.
I ZW 17/25
2
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co
następuje.
Zgodnie z treścią art. 110 § 3 u.s.p., do rozpoznania spraw, o jakich mowa w art.
110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p., dotyczących sędziów sądów rejonowych, właściwy
miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty tym
postępowaniem. W przypadku, gdy taka sprawa dotyczy sędziego sądu
apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd
dyscyplinarny wyznaczony na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd
Najwyższy – Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, spośród sądów dyscyplinarnych
właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym
znajduje się sąd, w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem (por. art. 110
§ 3 zdanie drugie u.s.p.). Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej
wyznacza ten sąd w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku (por. art. 114
§ 7 u.s.p.). Orzeka w składzie jednego sędziego (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. akt I ZW 3/22). Sąd Najwyższy w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej rozstrzyga odnośnie do wniosku, o którym mowa w
art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p., stosując przepisy tejże ustawy o trybie
postępowania zawarte w rozdziale zatytułowanym „Odpowiedzialność
dyscyplinarna sędziów i asesorów sądowych”.
W niniejszej sprawie, jak wynika z danych zawartych we wniosku Zastępcy
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, sędzia Sądu
Okręgowego w W. w stanie spoczynku X. Y. stanął pod zarzutem popełnienia
przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 1 i 5 u.s.p.
Sąd Najwyższy rozpoznając niniejszy wniosek, dostrzegł, że choć z opisu
czynu zarzucanego sędziemu wynika, że czyn ten, zdaniem Zastępcy Rzecznika,
wyczerpuje znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia
publicznego (art. 258 § 1 k.k. oraz art. 231 § 1 k.k. i art. 235 k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k.), co stosownie do treści art. 110 § 1 pkt 1 lit. b u.s.p. wskazywałoby na
właściwość w sprawie Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej, to
jednak powyższa okoliczność nie została w wystarczającym stopniu
uprawdopodobniona. Należy w tym miejscu przypomnieć pogląd Sądu
Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II
I ZW 17/25
3
ZO 55/24, w myśl którego: „Skoro w myśl art. 110 § 1 pkt 1 lit. b u.s.p. Sąd
Najwyższy jest właściwy do rozpoznania sprawy o przewinienia dyscyplinarne
wyczerpujące znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia
publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, okoliczność ta (czyli
wyczerpywanie znamion umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia
publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych), musi być wstępnie w
wysokim stopniu uprawdopodobniona co najmniej postanowieniem o wszczęciu
postępowania karnego w postaci śledztwa lub dochodzenia”.
Tymczasem ze stanowiska Zastępcy Rzecznika nie wynika, aby działalność
sędziego objętego wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej była
przedmiotem prawno-karnej oceny organów prowadzących postępowanie karne i
aby wynik tej oceny wskazywał – w formie przewidzianej prawem procesowym – na
prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa.
W związku ze spełnieniem wymogów określonych w art. 110 § 3 zdanie
drugie u.s.p., Sąd Najwyższy wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie
Apelacyjnym w […] jako właściwy miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji
sprawy dyscyplinarnej przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Okręgowego w W. w
stanie spoczynku. Wyznaczony sąd dyscyplinarny jest jednym z sądów
dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących bezpośrednio z
obszarem apelacji […], gdzie wyżej wymieniony sędzia pełnił czynną służbę i nadal,
jako sędzia w stanie spoczynku, pozostaje w stosunku służbowym sędziego.
Mając powyższe na względzie, postanowiono jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
