I ZO 105/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
Dnia 22 lipca 2026 r.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2026 r. bez udziału stron
wniosku prokuratora Prokuratury Krajowej z dnia 26 czerwca 2026 r. o wyłączenie
SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU
7/26
postanowił:
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Pawła
Wojciechowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 7/26.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 26 czerwca 2026 r. prokurator Prokuratury Krajowej wniósł
o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie prowadzonej pod
sygn. akt I ZPU 7/26, dotyczącej rozpoznania powództwa T.B. skierowanego
przeciwko SSN Tomaszowi Demendeckiemu, SSN Markowi Dobrowolskiemu, SSN
Pawłowi Księżakowi, SSN Joannie Lemańskiej, SSN Marcinowi Łochowskiemu,
SSN Oktawianowi Nawrotowi, SSN Aleksandrowi Stępkowskiemu, SSN
Grzegorzowi Żmijowi i Skarbowi Państwa - Sądowi Najwyższemu o ustalenie
nieistnienia stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego wraz z wnioskiem o
zabezpieczenie.
W ocenie wnioskodawcy cyt.: „(…) wyznaczony do rozpoznania sprawy
sędzia Paweł Wojciechowski powołany został w dniu 23 maja 2022 r. na urząd
sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w kształcie
I ZO 105/26
2
prawnym określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.
3). W tej samej procedurze na urząd sędziego Sądu Najwyższego zostali powołani
pozwani w niniejszej sprawie: Tomasz Demendecki, Marek Dobrowolski, Paweł
Księżak, Joanna Lemańska, Marcin Łochowski, Oktawian Nawrot, Grzegorz Żmij (w
dniu 10 października 2018 r.) i Aleksander Stępkowski (w dniu 30 stycznia 2019 r.).
Okoliczności powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego pozwanych i
wyznaczonego sędziego referenta są zatem analogiczne. Jednocześnie
okolicznością kwestionowaną w postępowaniu o ustalenie nieistnienia stosunku
służbowego sędziów Sądu Najwyższego jest prawidłowość procedury powołania
pozwanych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych
w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co
do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Z art. 49 § 1 k.p.c., wynikają przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie
wniosku o wyłączenie sędziego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy w okolicznościach
konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do
jego bezstronności, a także, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony. Należy
podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o
braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję
tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających
się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za
wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek
wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 30 września 2024 r., I ZO 122/24).
Bezsporne też jest, że o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania
sprawy nie decyduje samo subiektywne przekonanie strony o braku jego
bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie.
I ZO 105/26
3
Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek nie jest bowiem związana z
wystąpieniem jakichkolwiek podejrzeń co do bezstronności sędziego
rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do
bezstronności sędziego. Przy tym ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia takich
okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o wyłączenie sędziego (zob.
wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2018 r., V CSK 256/17).
W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawcy nie spełnia
powyższych kryteriów, zaś argumentacja przedstawiona we wniosku w całości
zmierza do podważenia statusu danej osoby jako sędziego tego Sądu. W żadnej
mierze nie wskazuje ona na powiązania między osobą SSN Pawła
Wojciechowskiego a rozpatrywaną sprawą, tym samym nie spełniając wymogów
wskazywanych przez ustawodawcę w art. 49 § 1 k.p.c.
Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
A.W.
[a.ł]