I ZIZ 2/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 2025 r.
zażalenia K. Z. na zarządzenie z 9 stycznia 2023 r. sygn. akt I ZPI 7/22 w
przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w P. X. Y. i innych sędziów
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej powoływana jako: „u.s.p.”)
postanowił:
1. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie;
2. wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w
postępowaniu zażaleniowym pozostawić bez rozpoznania;
3. nie uwzględnić wniosku o zawieszenie postępowania;
4. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 9 stycznia 2023 r., SSN Marek Motuk odmówił przyjęcia
wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
sędziego Sądu Apelacyjnego w P. X. Y. i innych sędziów złożonego przez K. Z. z
uwagi na to, iż wniosek został sporządzony i podpisany przez nieuprawniony
podmiot, a wnioskodawca pomimo wezwania nie uzupełnił stwierdzonego braku
formalnego w wyznaczonym terminie.
I ZIZ 2/23
2
Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył wnioskujący K. Z. Skarżący
wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, a także o wyznaczenie
pełnomocnika z urzędu w postępowaniu zażaleniowym i zawieszenie postępowania
do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do adw. X.1 Y.1
oraz Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej […].
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wywiedzione zażalenie okazało się oczywiście bezzasadne.
W ocenie Sądu Najwyższego argumentacja zawarta w części motywacyjnej
zażalenia (nie sformułowano bowiem skonkretyzowanego zarzutu) nie zawiera
jakiejkolwiek okoliczności faktycznej czy też prawnej, która podważałaby zasadność
zaskarżonego zarządzenia i uzasadniałaby uwzględnienie postulowanego przez
skarżącego żądania.
Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien
być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego
pełnomocnikiem. Brzmienie powołanego przepisu nie nastręcza problemów
interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia obowiązek zastępstwa
profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego postępowanie delibacyjne
poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego, określając
jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do sporządzenia i podpisania
przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim podmioty te muszą
występować. Za powyższe uznać tym samym należy prokuratora albo adwokata lub
radcę prawnego, przy czym muszą występować w charakterze pełnomocnika
wnioskodawcy (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów,
Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja, pojawiająca się na
przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie odpowiedniej jakości
pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi wnioskami składanymi
przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski, Komentarz do art. 80 –
Prawo o ustroju sądów powszechnych, teza 11).
I ZIZ 2/23
3
Brak sporządzenia i podpisania pisma objętego przymusem adwokacko-
radcowskim stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie
jej biegu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 maja 2014 r., III KZ
17/14). Jeżeli zatem wniosek nie odpowiada warunkom formalnym pisma
procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego, w tym wymaganiom
przymusu adwokacko-radcowskiego, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego
przyjęcia.
W niniejszej sprawie złożony przez K. Z. w dniu 29 grudnia 2020 r. (data
wpływu do Sądu Najwyższego) wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w P. X. Y. i innych sędziów nie został
podpisany przez adwokata lub radcę prawnego będącego pełnomocnikiem. W
związku z tym, wnioskujący został, na mocy zarządzenia z 22 lutego 2021 r.,
wezwany do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego w terminie 7 dni pod
rygorem odmowy przyjęcia wniosku (k. 37). K. Z. nie uzupełnił braku, lecz zażądał
wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu, więc zarządzeniem z 13 kwietnia 2021 r.
wyznaczono mu pełnomocnika z urzędu w osobie adw. X.1 Y.1, który w piśmie z 9
lipca 2021 r. stwierdził brak podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w P. X. Y. i
innych sędziów (k. 63, k. 108, k. 109). K. Z. wezwany ponownie zarządzeniem z 28
stycznia 2022 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez sporządzenie i
podpisanie go przez ustanowionego z wyboru adwokata lub radcę prawnego, nie
uzupełnił braku, lecz powielił żądanie wyznaczenia mu innego pełnomocnika z
urzędu (k. 103, k. 118). Zgodnie z zarządzeniem z 5 kwietnia 2022 r.
wnioskodawca został poinformowany, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych
do wyznaczania mu kolejnych pełnomocników z urzędu oraz ponownie został
wezwany do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego w terminie 7 dni od dnia
doręczenia zarządzenia pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku w trybie art. 80 §
2a u.s.p. (k. 120-121). W wyznaczonym terminie wnioskodawca nie uzupełnił braku,
lecz w piśmie z 16 maja 2022 r. ponowił wniosek o wyznaczenie mu obrońcy
pełnomocnika z urzędu oraz dotychczasową argumentację, domagając się nadto
zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w kwocie 2 mln zł i zadośćuczynienia za
doznaną krzywdę w kwocie 3 mln zł (k. 123).
I ZIZ 2/23
4
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie z 9
stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt I ZPI 7/22 było prawidłowe i należało
utrzymać je w mocy. Takiej oceny nie mogły zmienić podniesione w zażaleniu
okoliczności, które w całości stanowiły polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu
meriti.
Odnosząc się do wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w
postępowaniu zażaleniowym, należy stwierdzić, że wniosek ten jest
bezprzedmiotowy. Pełnomocnik z urzędu w osobie adw. X.1 Y.1 został już bowiem
na wniosek skarżącego w niniejszej sprawie ustanowiony zarządzeniem z 13
kwietnia 2021 r. Nie było żadnych przeszkód, ażeby pełnomocnik ten sporządził i
wniósł w imieniu skarżącego zażalenie oraz reprezentował go nadal w
zainicjowanym tym zażaleniu postępowaniu. W tym stanie rzeczy, wniosek
skarżącego o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, który został już w
postępowaniu wcześniej ustanowiony, należało – jako bezprzedmiotowy –
pozostawić bez rozpoznania.
Odnośnie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia
postępowania dyscyplinarnego w stosunku do adw. X.1 Y.1 oraz Rzecznika
Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej […], należy stwierdzić, że wniosek
ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa dotyczy zażalenia
skarżącego na zarządzenie w przedmiocie odmowy przyjęcia jego wniosku o
zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu
Apelacyjnego w P. X. Y. i innych sędziów. Adwokat X.1 Y.1, w piśmie z 9 lipca 2021
r., stwierdził brak podstaw do sporządzenia i podpisania ww. wniosku. Wskazane
przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności wystąpienia przez niego
do ORA […] z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej i
karnej adw. X.1 Y.1, bez wykazania ich autentyczności, nie mogły w ocenie Sądu
Najwyższego zadecydować o zawieszeniu niniejszego postępowania
zażaleniowego.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
I ZIZ 2/23
5
[M. T.]
[r.g.]
