I ZI 5/26
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
Dnia 14 maja 2026 r.
na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.),
zwanej dalej „u.s.p.”, odmówić przyjęcia wniosku radcy prawnego P.
D. – pełnomocnika wnioskodawcy J. D. – o zezwolenie na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego
w [...] X. Y., uznając, że wniosek ten jest oczywiście bezzasadny.
UZASADNIENIE
Stosownie do treści art. 80 § 2c u.s.p., sąd dyscyplinarny rozpatrując
wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jest
zobligowany do dokonania oceny, czy zachodzi dostatecznie uzasadnione
podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego objętego wnioskiem. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym spraw immunitetowych wskazuje się,
że pod pojęciem „dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia
przestępstwa” należy rozumieć podejrzenie w pełni uzasadnione, nie nasuwające
żadnych istotnych wątpliwości ani zastrzeżeń, zarówno co do popełnienia czynu,
jak i występowania innych znamion objętych przez ustawę ramami zasad
odpowiedzialności karnej (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 12 czerwca
2003 r., SNO 29/03, Lex nr 470220; z dnia 27 stycznia 2009 r., SNO 95/08, Lex nr
737393, z dnia 20 lipca 2011 r., SNO 32/11, Lex nr 1288863).
I ZI 5/26
2
W postępowaniu w przedmiocie uchylenia immunitetu wymagany przez
ustawę stopień prawdopodobieństwa popełnienia przez sędziego przestępstwa
podlega również ocenie od strony negatywnej. W świetle art. 80 § 2c u.s.p.
wykluczone jest podjęcie uchwały o zezwoleniu na pociągnięcie sędziego do
odpowiedzialności karnej, gdy z okoliczności podniesionych przez oskarżyciela
wynika, że odpowiedzialność karna sędziego w rozważanych okolicznościach w
ogóle nie może mieć miejsca, zwłaszcza gdy wniosek o uchylenie immunitetu jest
oczywiście bezzasadny. Jak przyjął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5
października 2007 r., SND 2/07, OSNKW 2007/10/75, z oczywistą bezzasadnością
wniosku mamy do czynienia w sytuacji, gdy brak jest podstaw faktycznych do
wysuwania żądania uchylenia immunitetu, a także, gdy względy natury prawnej w
jaskrawy sposób wskazują, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko
sędziemu byłoby bezprzedmiotowe. Można zatem przyjąć, że pojęcie „oczywistej
bezzasadności” użyte w treści art. 80 § 2b u.s.p. oznacza taki stopień wadliwości
wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, który
można stwierdzić bez potrzeby pogłębionej analizy, bez przeprowadzania
postępowania dowodowego i bez występowania istotnych wątpliwości
interpretacyjnych.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Autor wniosku
wskazał, że sędzia X. Y. miał dopuścić się przestępstwa określonego w art. 212 § 1
k.k. poprzez sporządzenie pisma z dnia 5 października 2020 r., zawierającego –
zdaniem wnioskodawcy – treści godzące w jego dobre imię. Według twierdzeń
zawartych we wniosku, pismo to miało przedstawiać J. D. jako osobę niewłaściwie
wykonującą obowiązki społecznego inspektora pracy, podejmującą działania
dezorganizujące funkcjonowanie Sądu Rejonowego w […] oraz wywołującą
konflikty wśród pracowników. Wnioskodawca podnosił ponadto, że objęty
wnioskiem sędzia, wykorzystując pełnioną funkcję prezesa Sądu Rejonowego w
[...], rozpowszechniał wskazane treści wśród pracowników Sądu oraz innych
podmiotów i instytucji, a także organizował zbieranie podpisów pod wskazanym
pismem.
I ZI 5/26
3
Tymczasem wymowa dowodów dołączonych do wniosku o uchylenie
immunitetu sędziemu X. Y. jest inna, niż twierdzi wnioskodawca. Nie dają one
podstaw do uznania, że przedstawione okoliczności w jakikolwiek sposób
uprawdopodobniają popełnienie przez sędziego objętego wnioskiem przestępstwa
zniesławienia. Wręcz przeciwnie, treść załączonego pisma wskazuje, że stanowiło
ono wyraz opinii i oceny działań podejmowanych przez wnioskodawcę w związku z
wykonywaną funkcją, do wyrażenie której sędzia X. Y. był umocowany z racji
ciążących na nim obowiązków wynikających z pełnienia funkcji prezesa sądu.
Dokument będący przedmiotem niniejszego postępowania nie zawiera
sformułowań o charakterze obelżywym, poniżającym czy wulgarnym, ani odniesień
do życia prywatnego lub cech osobistych J. D. Treść pisma mieści się również w
granicach dopuszczalnej krytyki oraz korzystania z wolności wypowiedzi,
szczególnie w kontekście relacji zawodowych i funkcjonowania sądu jako instytucji
publicznej. Wyrażenie negatywnej oceny określonych działań podejmowanych
przez osobę pełniącą funkcję społeczną nie może być więc utożsamiane z
realizacją znamion czynu z art. 212 § 1 k.k.
W tym stanie rzeczy zarządzono jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
Marek Siwek
