I ZI 46/25
UCHWAŁA
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 grudnia 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska
Protokolant sekretarz sądowy Lena Stasiak
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
na posiedzeniu w dniu 2 grudnia 2025 r.,
wniosku pełnomocnika wnioskodawcy T. L. o wydanie uchwały zezwalającej na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego […] w W. X. Y.
za czyn z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k.
na podstawie art. 80 § 2c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych
uchwalił:
I. odmówić zezwolenia na pociągnięcie sędzi Sądu Okręgowego
[…] w W. X. Y., do odpowiedzialności karnej za wskazany we wniosku
czyn z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k.;
II. kosztami postępowania immunitetowego obciążyć Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego T. L. - adw. P. P. złożył wniosek o wydanie
uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu
Okręgowego […] w W. X. Y. za to, że:
„w dniach 16 maja 2024 r. oraz 25 czerwca 2024 r. a ponadto na rozprawie
w dniu 31 stycznia 2025 r. w Sądzie Okręgowym […] w W. […] Wydział
Karny Odwoławczy, ul. […], znieważyła oraz zniesławiła pokrzywdzonego T.
L. poprzez używanie słów antysemickich wywołała u pokrzywdzonego
I ZI 46/25
2
uzasadnione znieważenie, gdyż używanie słów w stosunku do podsądnego,
że jest innej nacji, to znaczy żydowskiej, wywołało u pokrzywdzonego
poniżenie, poczucie braku bezpieczeństwa oraz antysemityzm",
tj. za czyn z art. 212 § 1 k.k. oraz art. 216 § 1 k.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Analiza przedmiotowego wniosku prowadzi do uznania, iż jest on
bezzasadny w stopniu oczywistym. Powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie nie
tyle z uwagi na brak dostatecznego uprawdopodobnienia popełnienia przez sędzię
Sądu Okręgowego […] w W. X. Y. czynu wypełniającego znamiona przestępstwa
określonego w art. 212 § 1 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k., co niewykazania takowej
okoliczności w jakimkolwiek wręcz stopniu.
Rozpoznawany przez Sąd wniosek skierowany w niniejszej sprawie dotyczy
czynu ściganego z oskarżenia prywatnego. W takich przypadkach sąd
dyscyplinarny orzeka zasadniczo na podstawie wniosku i dowodów załączonych
przez wnioskodawcę, bowiem to „rzeczą oskarżyciela, a nie sądu jest formułowanie
oraz wykazywanie przesłanek uzasadniających zezwolenie na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej, toteż oskarżyciela – a nie sąd dyscyplinarny
– obciąża powinność gromadzenia i prowadzenia wszystkich niezbędnych w
sprawie dowodów, uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia przez
sędziego przestępstwa” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca
2003 roku, SNO 29/03, Lex nr 470220; uchwała SN z dnia 24 października 2014
roku, SNO 43/14, Lex nr 1544217).
Obowiązek przedłożenia materiału dowodowego przemawiającego za
zasadnością wniosku należy tym samym do wnioskodawcy, a wyjątkiem od tej
zasady jest jedynie sytuacja, w której nie posiada on realnych możliwości uzyskania
materiału dowodowego, a zdolnością tą dysponuje wyłącznie sąd dyscyplinarny.
Podkreślić wymaga jednocześnie, iż wnioskodawca, chcąc ewentualnie
przeprowadzić określone dowody w postępowaniu immunitetowym inicjowanym
przez oskarżyciela subsydiarnego lub prywatnego, winien załączyć do akt sprawy
(wniosku) ich kopie, które jako strona postępowania karnego ma prawo bez
przeszkód pozyskać. W sytuacji natomiast, gdy nie dołączono do wniosku
jakichkolwiek dowodów bądź przedłożone dowody nie wykazują żadnego
I ZI 46/25
3
widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec osoby objętej
wnioskiem, wówczas żądanie wnioskodawcy uznać należy za bezzasadne w
stopniu oczywistym.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia
wniosku, objęta wnioskiem sędzia miała dopuścić się przestępstw z art. 212 § 1 k.k.
i art. 216 § 1 k.k. podczas prowadzonej rozprawy w dniu 31 stycznia 2025 r. w
Sądzie Okręgowym […] w W. w sprawie o sygn. […] oraz w treści pism
kierowanych do T. L. w dniach 16 maja 2024 r. oraz 25 czerwca 2024 r. używając
słów wskazujących, że jest innej nacji, to znaczy żydowskiej, co wywołało u
pokrzywdzonego poniżenie, poczucie braku bezpieczeństwa oraz antysemityzm.
Rzecz jednak w tym, że pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, poza powieleniem
treści prywatnego aktu oskarżenia, we wniosku o uchylenie immunitetu nie
przytoczył żadnych sformułowań, ani nie przedstawił żadnych dowodów, które
pozwalałoby na przyjęcie, iż nie tyle, że powyższe działanie sędzi doprowadziło do
znieważenia bądź zniesławienia oskarżyciela prywatnego co, że w ogóle taka
okoliczność zaistniała. Zasadniczo uzasadnienie wniosku dotyczy jedynie
niepopartego dowodami subiektywnego poczucia pomówienia i znieważenia, które
ma odczuwać T. L. Trudno więc w tym zakresie uznać, że zachodzi jakiekolwiek
uprawdopodobnienie podejrzenie popełnienia przez sędzię Sądu Okręgowego […]
w W. X. Y., czynu opisanego w części wstępnej.
Mając na uwadze nieprzedstawienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek
dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię
przestępstw z art. 212 § 1 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k., a nadto stwierdzony po
lekturze wniosku brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego,
Sąd Najwyższy odmówił wyrażenia zgody na jej pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej, orzekając jak w sentencji uchwały.
[M. T.]
[r.g.]
I ZI 46/25
4
