I ZI 23/25
UCHWAŁA
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 listopada 2025 r.
SSN Marek Motuk
Protokolant sekretarz sądowy Lena Stasiak
w sprawie sędziego Sądu Okręgowego [...] w [...] X. Y.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2025 r.
wniosku pełnomocniczki oskarżyciela subsydiarnego B. P.
o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu
Okręgowego [...] w [...] X. Y. za to, że w dniu 6 sierpnia 2021 r. w [...] jako
funkcjonariusz publiczny – sędzia Sądu Okręgowego [...] w [...] przy ul. [...] –
przekroczył swoje uprawnienia przez niewłaściwe i nieobiektywne procedowanie w
zakresie postępowania o sygn. akt [...], prowadzonego w sprawie o rozwód poprzez
wydanie postanowienia o uchyleniu alimentów orzeczonych w ramach udzielenia
zabezpieczenia postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. na rzecz małoletniej O.
W., działając tym samym na szkodę interesu publicznego i prywatnego B. P. oraz
jej córki O. W.
tj. za czyn z art. 231 § 1 k.k.
na podstawie art. 80 § 2c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.)
uchwalił:
I. odmówić zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
sędziego Sądu Okręgowego [...] w [...] X. Y. za czyn wskazany we
wniosku pełnomocniczki oskarżyciela subsydiarnego B. P. z dnia 25
marca 2025 r.;
II. kosztami postępowania delibacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
I ZI 23/25
2
UZASADNIENIE
Pełnomocniczka oskarżyciela subsydiarnego – B. P. – wystąpiła do Sądu
Najwyższego z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej sędziego Sądu Okręgowego [...] w [...] X. Y. za czyn polegający na tym, że w
dniu 6 sierpnia 2021 r. w [...], jako funkcjonariusz publiczny – sędzia Sądu
Okręgowego [...] w [...] przy ul. [...] – przekroczył swoje uprawnienia przez
niewłaściwe i nieobiektywne procedowanie w zakresie postępowania o sygn. akt
[...], prowadzonego w sprawie o rozwód poprzez wydanie postanowienia o
uchyleniu alimentów orzeczonych w ramach udzielenia zabezpieczenia
postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. na rzecz małoletniej O. W., działając tym
samym na szkodę interesu publicznego i prywatnego B. P. oraz jej córki O. W., tj.
za czyn z art. 231 § 1 k.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest oczywiście bezzasadny.
Zgodnie z treścią art. 80 § 2c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.), zwanej dalej
„u.s.p.”, sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego
do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie
popełnienia przez niego przestępstwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
dotyczącym spraw immunitetowych wskazuje się, że pod pojęciem „dostatecznie
uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa” należy rozumieć podejrzenie
w pełni uzasadnione, nie nasuwające żadnych istotnych wątpliwości ani zastrzeżeń,
zarówno co do popełnienia czynu, jak i występowania innych znamion objętych
przez ustawę ramami zasad odpowiedzialności karnej (por. uchwały Sądu
Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt SNO 95/08; z dnia 8 maja 2007
r., sygn. akt SNO 21/07; z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt SNO 32/11).
W postępowaniu w przedmiocie uchylenia immunitetu wymagany przez
ustawę stopień prawdopodobieństwa popełnienia przez sędziego przestępstwa
podlega również ocenie od strony negatywnej. W świetle art. 80 § 2c u.s.p.
wykluczone jest podjęcie uchwały o zezwoleniu na pociągnięcie sędziego do
I ZI 23/25
3
odpowiedzialności karnej, gdy z okoliczności podniesionych przez oskarżyciela
wynika, że odpowiedzialność karna sędziego w rozważanych okolicznościach jest
wyłączona.
Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Istotą zarzutu
stawianego sędziemu we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie go do
odpowiedzialności karnej są czynności podjęte przez niego w sferze działalności
orzeczniczej, w której sędzia ten jest niezawisły i dysponuje pełną swobodą
wykonywania czynności jurysdykcyjnych. Jest to zarazem sfera szczególnie
chroniona instytucją immunitetu sędziowskiego uregulowaną w art. 181 Konstytucji i
art. 80 § 1 u.s.p., której celem jest stworzenie gwarancji bezstronnego i wolnego od
wszelkich nacisków sprawowania przez sędziego wymiaru sprawiedliwości.
Należy przypomnieć, że powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego oznacza nadanie osobie powołanej prawa jurysdykcji, a więc prawa do
niezawisłego rozstrzygania spraw. Sędzia zatem jest organem władzy publicznej
(sądowniczej) wyposażonym w moc władczego, autorytatywnego rozstrzygania
spraw, a więc sporów i konfliktów prawnych. Wynikająca z treści art. 66 § 1 u.s.p.
rota ślubowania składanego wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przez
osoby obejmujące urząd sędziowski zawiera sformułowania „(…) sprawiedliwość
wymierzać zgodnie z przepisami prawa, bezstronnie według mego sumienia (…)”.
Oznacza to, że czynności polegające na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości z
samego założenia objęte są szerokim zakresem swobodnego uznania
sędziowskiego. Jeżeli zatem ustawodawca przyznał sędziemu uprawnienie do
rozstrzygania spraw zgodnie z przepisami prawa i własnym sumieniem, nie może
być mowy o wyciąganiu wobec tego sędziego konsekwencji prawno-karnych
związanych z treścią dokonanego przez niego rozstrzygnięcia.
Co więcej, w sprawowaniu urzędu sędziego, które ze swojej istoty polega na
wykładni i stosowaniu prawa, podczas rozstrzygania spraw zawisłych przed
sądami, mogą zdarzyć się błędy w sferze oceny dowodów, ustaleń faktycznych czy
też w sferze wykładni i stosowania przepisów prawa. Nawet w tego typu sytuacjach
ustawodawca regulacjami zawartymi w art. 107 § 3 u.s.p. wyłączył
odpowiedzialność dyscyplinarną sędziego, a konsekwentnie należy też przyjąć, że
również jego odpowiedzialność karną (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19
I ZI 23/25
4
września 2023 r. sygn. akt II ZZP 2/22, opublikowania w Orzecznictwie Izby
Odpowiedzialności Zawodowej, 2023 r., poz. 6.2, s. 225-296).
Analiza okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie wskazuje, że
wnioskodawca kierując wniosek o zezwolenie na pociągnięcie wymienionego
sędziego do odpowiedzialności karnej, za podstawę tego wniosku przyjął określoną
ocenę prawnokarną sposobu wykonywania przez niego czynności orzeczniczych w
sprawie, w ramach której zostało wydane postanowienie o uchyleniu obowiązku
alimentacyjnego. Ocena ta jest jednak nietrafna, zaś skierowanie przeciwko
wspomnianemu sędziemu subsydiarnego aktu oskarżenia można odczytywać jako
próbę retorsji za wydane przez niego orzeczenie. Godzi to w oczywisty sposób w
niezawisłość sędziowską i powinno podlegać ochronie, jaką tworzy instytucja
immunitetu sędziowskiego.
Należy zatem uznać, że w analizowanej sprawie nie zachodzi jakiekolwiek
prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa przez sędziego objętego wnioskiem
o uchylenie immunitetu.
Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy uchwalił jak w sentencji.
[M. T.]
[r.g.]
