I ZB 9/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 czerwca 2025 r.
SSN Małgorzata Bednarek
w sprawie r.pr. G. F.
ukaranej za czyn z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
w dniu 18 czerwca 2025 r.,
wniosku ukaranej o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marka
Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II ZK 104/23
na podstawie art. 29 § 10 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz.U.2024.622 tj. z 2024.04.23)
postanawia
wniosek odrzucić
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek ukaranej r. pr. G. F. o zbadanie
spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu
Najwyższego Marka Dobrowolskiego w związku z prowadzoną przed Sądem
Najwyższym, Izbą Odpowiedzialności Zawodowej, sprawą w przedmiocie kasacji
od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z
23 maja 2023 r. sygn. […].
W uzasadnieniu wnioskodawca podniosła, że SSN Marek Dobrowolski nie
daje gwarancji zachowania standardów niezawisłości i bezstronności przy
rozpoznaniu sprawy II ZK 104/23, gdyż przed powołaniem go na urząd sędziego
Sądu Najwyższego – sędzia Marek Dobrowolski nie legitymował się dorobkiem
I ZB 9/24
2
orzeczniczym, a jako pracownik naukowy specjalizował się w prawie
konstytucyjnym. Natomiast nie specjalizował się w prawie karnym na gruncie,
którego będzie rozpoznawana jej sprawa. Podniosła również, że po cyklu szkoleń
w latach 2015-2018 władze jej korporacji, które umożliwiły niektórym osobom
objęcie urzędu sędziego Sądu Najwyższego, wystąpiły z lawiną wniosków
o ukaranie radców prawnych. W dalszej części wniosku jego autorka podniosła, że
istnieje związek sędziego Sądu Najwyższego Marka Dobrowolskiego z władzą – nie
precyzując tego stwierdzenia. Nadto powołała się na wypowiedź publiczną
sędziego w innej sprawie oraz wypowiedź Rzecznika Prasowego Sądu
Najwyższego w sprawie rozpoznawanej w Sądzie Najwyższej, w składzie której
orzekał SSN Marek Dobrowolski. I na podstawie tych dwóch wypowiedzi
sformułowała wniosek o braku niezawisłości sędziego W uzasadnieniu wniosku
wskazała również na treść uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn.
BSA 1-4110-1/20, także na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
3 lutego 2022 r. w sprawie Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz.U.2024.622 tj. z 2024.04.23 – zw. dalej uSN) dopuszczalne jest badanie
spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i
bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego
postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach
danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub
bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności
dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (tzw. test niezawisłości i
bezstronności sędziego). Artykuł 29 § 9 uSN stanowi, że wniosek inicjujący test
niezawisłości i bezstronności sędziego powinien – pod rygorem jego odrzucenia
bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 uSN) – czynić zadość
wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie
stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5 (pkt 1)
I ZB 9/24
3
oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich
poparcie (pkt 2).
W założeniu ustawodawcy wniosek ma zmierzać do stwierdzenia
niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów (naruszenia standardu)
niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, powinien zatem wskazywać
okoliczności, do których odwołuje się art. 29 § 5 uSN tj.:
1) towarzyszące powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego,
2) dotyczące jego postępowania po powołaniu, które mogą wywoływać
uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości i
bezstronności,
3) świadczące o tym, że tak ujęty deficyt niezawisłości bezstronności,
może oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności
dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Brak któregokolwiek z tych trzech elementów musi skutkować uznaniem, że
wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 29 § 9 uSN.
Wbrew wskazanym wymogom, wnioskodawca nie wskazał żadnych
konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu SSN Marka Dobrowolskiego
na urząd sędziego Sądu Najwyższego ani okoliczności dotyczących jego
postępowania po powołaniu, które wypełniałyby ustawowe przesłanki z art. 29 § 9
uSN. Nie są takimi okolicznościami te z nich, które zaistniały przed powołaniem na
urząd sędziego Sądu Najwyższego. Natomiast co do pozostałych okoliczności
uzasadnienie przedmiotowego wniosku sprowadza się jedynie do stwierdzeń, które
charakteryzuje brak precyzji a nadto brak odniesienia do sprawy, która ma być
rozpoznawana przez SSN Marka Dobrowolskiego.
Wniosek nie zawiera także żadnych dowodów, o których mowa w art. 29 § 5
uSN, a które by świadczyły o kierunkowym nastawieniu do sprawy, w której sędzia
Marek Dobrowolski miałby orzekać. Powołanie się natomiast wnioskodawcy na
okoliczności subiektywnie postrzegane a mające mieć wyraz w określonych
poglądach, którymi miałby kierować się rzekomo SSN Marek Dobrowolski jest
daleko idącą ich projekcją o charakterze publicystycznym.
I ZB 9/24
4
W ocenie Sądu Najwyższego wniosek zatem nie spełnia warunków
formalnych z art. 29 § 5 i § 9 pkt 2 uSN, a więc na podstawie art. 29 § 10 uSN
podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków.
[M. T.]
[r.g.]
