I ZB 26/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ewa Stefańska
Dnia 15 lipca 2025 r.
w sprawie z wniosku prokuratora X. Y.
z dnia 2 marca 2025 r. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i
bezstronności przez SSN Pawła Wojciechowskiego, w sprawie o sygn. akt II ZIZ
12/24
po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r.
na posiedzeniu w przedmiocie rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia
wymogów niezawisłości i bezstronności
postanowił:
1. wniosek odrzucić, albowiem nie zawiera on wymaganych
ustawą elementów konstrukcyjnych i zarazem konstytutywnych
wniosku, co powoduje konieczność jego odrzucenia, bez
wzywania strony do usunięcia braków;
2. z uwagi na treść wniosku potraktować go jako wniosek o
wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygnaturze II ZIZ 12/24 i zarejestrować go
w repertorium II ZO;
3. odpis zarządzenia doręczyć: SSN Pawłowi
Wojciechowskiemu, prok. X. Y. oraz dołączyć do akt II ZIZ 12/24;
4. zakreślić sprawę w repertorium I ZB jako zakończoną w
inny sposób.
UZASADNIENIE
I ZB 26/25
2
Wniosek należało odrzucić jako niespełniający warunków określonych w
u.SN. Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny
organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego, lub wynikającego z tego
powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości
(por. art. 29 § 3 u.SN). Zgodnie zaś z art. 29 § 5 u.SN, dopuszczalne jest badanie
spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do
pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym, wymogów niezawisłości i
bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i
jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w art.
29 § 7 u.SN, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do
naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik
sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru
sprawy. Wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego
Sądu Najwyższego powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma
procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie
zachodzą przesłanki określone w art. 29 § 5 u.SN oraz przytoczenie okoliczności
uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (art. 29 § 9 u.SN).
Zgodnie z art. 29 § 10 u.SN, wniosek niespełniający tych wymagań podlega
odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega
również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn
niedopuszczalny. Poza sporem jest. że we wniosku, o którym mowa w art. 29 § 5
u.SN, konieczne jest kumulatywne przytoczenie i wykazanie dwóch rodzajów
okoliczności świadczących o braku niezawisłości i bezstronności sędziego, tj. a)
okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz b) jego postępowania po
powołaniu. Z woli ustawodawcy wniosek, o którym mowa w art. 29 § 5 u.SN, ma
zatem zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego
wymogów (naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w konkretnej
sprawie. Nie będzie wystarczające przytoczenie okoliczności towarzyszących
powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego (w tym ewentualnych wadliwości
procedury nominacyjnej) i jego postępowania po powołaniu, które mogą
wywoływać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań
niezawisłości i bezstronności, ale konieczne jest także wskazanie okoliczności
I ZB 26/25
3
świadczących o tym, że „ów deficyt” może oddziaływać na wynik konkretnej
sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru
sprawy. Za okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 u.SN
nie mogą być uznane okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do
systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (a zatem w istocie
okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), ale wyłącznie indywidualne
okoliczności powołania, dotyczące konkretnego sędziego objętego wnioskiem o
przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności. Zatem kwestionowanie
niezawisłości lub bezstronności sędziego Sądu Najwyższego nie może opierać się
jedynie np. na stwierdzeniu, że sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Powoływanie tej okoliczności we wniosku będzie stanowić naruszenie normy z art.
29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, który stanowi, iż okoliczności towarzyszące
powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do
podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania
jego niezawisłości i bezstronności. Konieczne jest zatem powołanie jeszcze innych,
dodatkowych okoliczności i to na podmiocie składającym wniosek o stwierdzenie
braku standardów niezawisłości i bezstronności ciąży obowiązek wykazania, że
istnieją uzasadnione wątpliwości co wskazanych przymiotów. Oczywiście
okoliczności te nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego lub ograniczać się
wyłącznie do subiektywnego przeświadczenia podmiotu składającego wniosek, że
istnieją powody świadczące o braku niezawisłości i bezstronności sędziego.
Niedopuszczalne jest również wyprowadzanie wniosków, które byłyby sprzeczne z
zasadami logicznego myślenia oraz doświadczeniem życiowym. Konieczne jest
zatem wskazanie takich twierdzeń i dowodów, z których można realnie i
obiektywnie wyprowadzić zastrzeżenia które zawsze muszą dotyczyć jednak
osądzenia konkretnej sprawy i które rozważane z punktu widzenia prawa oraz
wiążących sędziego zasad etyki, mogą wywoływać w odbiorze zewnętrznym
wątpliwość co do jego bezstronności. W złożonym wniosku powyższe okoliczności
nie zostały wykazane.
[M. T.]
I ZB 26/25
4
[r.g.]
