I USK 702/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bohdan Bieniek
Dnia 7 maja 2026 r.
w sprawie z odwołania H. Sp. z o.o. Sp.k. w G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu
przy udziale K. T.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym i wysokość podstawy wymiaru składek,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 7 maja 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Poznaniu z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt III AUa 851/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 21 maja 2025 r., oddalił
apelację H. Sp. z o.o. Sp. k. w G. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia
7 czerwca 2024 r., oddalającego odwołanie Spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, […] Oddział w Poznaniu z 26 czerwca 2023 r., stwierdzającej, że K. T.
podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu
od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. jako osoba wykonująca pracę na
podstawie umowy zlecenia u płatnika składek H. Sp. z o.o. sp. k. oraz ustalającej,
że podstawy wymiaru składek w miesiącu luty, marzec oraz maj 2020 r. i od lipca
do grudnia 2020 r.; od lutego do kwietnia 2021 r. i od czerwca do grudnia 2021 r.
I USK 702/26
2
Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że emeryt, rencista wykonujący
umowę zlecenie, pozostający jednocześnie w stosunku pracy, może nie być objęty
ubezpieczeniami z tytułu wykonywania umowy zlecenia wyłącznie wówczas, gdyby
wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu
pozostawania w stosunku pracy osiągnęła, w przeliczeniu na jeden miesiąc, kwotę
określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 350, dalej jako
ustawa systemowa). Taki też pogląd prezentuje Sąd Najwyższy (zob. wyroki z dnia
21 marca 2019 r., II UK 548/17; z dnia 27 kwietnia 2021 r., II USKP 37/21 oraz
postanowienie z dnia 20 września 2023 r., I USK 25/5/23).
Powyższej oceny nie zmienia ustalenie, że ubezpieczony jest uprawniony do
emerytury policyjnej. Tym samym skoro był zatrudniony w Spółce na część etatu a
jego wynagrodzenie było niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę, to
podlega ubezpieczeniu społecznemu.
Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik Spółki, zaskarżając wyrok Sądu
Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na jej
oczywistą zasadność oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. W ocenie
skarżącego, ubezpieczony, który miał ustaloną emeryturę, a nadto był zatrudniony
u innego niż odwołujący się podmiotu na podstawie umowy o pracę w niepełnym
wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem niższym niż minimalne, nie podlega
obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu
wykonywania umowy zlecenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawa z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. jest jednolicie rozumiana w
orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365; z dnia 28 marca 2007 r., II
CSK84/07, LEX nr 315351). Dlatego skarżącego obciążał obowiązek
przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na
zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do
I USK 702/26
3
rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne
wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 8 lipca
2009 r., I CSK 111/09, LEX nr 570112; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/06, LEX
nr 950814). Nie można uznać, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów
prawa, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej prezentowanej
przez skarżącego, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego
poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK
220/08, LEX nr 523522 oraz z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP
wkładka 2003 Nr 13, poz. 5). Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania (i jego uzasadnienia) wskazuje, że ten element skarżący potraktował
dość swobodnie. Przede wszystkim nie dokonał wykładni prawa, wskazując na
możliwe jego skutki, lecz ograniczył się do zaprezentowania własnego poglądu.
Taki rezultat gubi publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej.
Po wtóre, orzekające w sprawie sądy wyjaśniły, jak należy interpretować
sporne przepisy, a dla przeciwwagi pełnomocnik Spółki nie przedstawił innych
judykatów, które wskazywałby na konieczność wypowiedzi Sądu Najwyższego.
W końcu w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. postanowienia: z dnia 16 lutego
2023 r., II USK 35/22; z dnia 11 stycznia 2023 r., II USK 170/22, z dnia 16 lutego
2023 r., II USK 35/22 oraz 23 kwietnia 2025 r., II USK 11/25) przyjęto, że ocena
sytuacji prawnej zleceniobiorcy uprawnionego do emerytury lub renty,
pozostającego w stosunku pracy, dokonywana z uwzględnieniem regulacji art. 9 ust.
2c ustawy systemowej powinna „wyprzedzać” ocenę dokonywaną wyłącznie na
podstawie art. 9 ust. 4a tej ustawy. W praktyce z możliwością zastosowania zasady,
w myśl której zleceniobiorca uprawniony do emerytury lub renty pozostający w
stosunku pracy nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu
wykonywania umowy zlecenia, będziemy mieli zatem do czynienia wtedy, gdy
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu pozostawania w
stosunku pracy osiągnie kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a (to znaczy kwotę
minimalnego wynagrodzenia za pracę), na co jednoznacznie wskazuje brzmienie
zdania drugiego art. 9 ust. 2c in fine, które nie określa przecież wymienionych tam
„innych tytułów”, a zatem obejmuje także osoby pozostające w stosunku pracy.
Natomiast, gdy podstawa wymiaru składek z tytułu pozostawania w stosunku pracy
I USK 702/26
4
będzie niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, zleceniobiorca
uprawniony do emerytury lub renty pozostający w stosunku pracy będzie podlegał
obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym również z tytułu wykonywania umowy
zlecenia.
Pojęcie „oczywistego naruszenia prawa” należy do sfery obiektywnej i
wymaga wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia podstaw zaskarżenia były
ewidentnie zasadne bez potrzeby dokonywania szczegółowej lub ponownej
weryfikacji kontestowanego stanu faktycznego. Krótko mówiąc, chodzi o ułomne
rozstrzygnięcie, które powinno być widoczne od razu. Tymczasem zestawienie
argumentacji, jaką posłużył się Sąd odwoławczy oraz skarżący nie prowadzi do
akceptacji poglądu, iż w sprawie doszło do elementarnego naruszenia prawa.
Dlatego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
AGM
[a.ł]
