I USK 511/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bielecki
Dnia 6 maja 2026 r.
w sprawie z odwołania G.T.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku
o zasiłek chorobowy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 6 maja 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego
w Katowicach z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt XI Ua 4/25,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 26 marca 2025 r., XI Ua 4/25, oddalił apelację organu rentowego od
wyroku Sądu Rejonowego w Tychach z 21 listopada 2024 r., IV U 89/23,
zmieniającego decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Rybniku z
28 kwietnia 2023 r. i przyznającego ubezpieczonemu G.T. prawo do zasiłku
chorobowego za okres od 16 lipca do 21 września 2022 r. oraz zwalniającego go z
obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w kwocie
19.830,75 zł.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ rentowy.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że
skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd naruszył konstytucyjne prawo
I USK 511/26
2
do dwuinstancyjnego procesu poprzez odmowę uchylenia zaskarżonego wyroku i
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.
Skarżący organ wskazał, że jednolita, powszechnie zaakceptowana także w
orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładnia zwłaszcza art. 386 § 4 k.p.c. w
związku z art. 387 § 21 k.p.c. wskazuje jednoznacznie, że sąd drugiej instancji
orzeka na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie
postępowania przed obiema instancjami oraz, że w treści uzasadnienia sąd ten ma
dać wyraz przyjętej przez siebie podstawie faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia,
wskazując te ustalenia sądu pierwszej instancji, które przyjął za własne oraz
ustalenie faktów, które sąd drugiej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na
których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i
mocy dowodowej - to ostatnie w razie zmiany zaskarżonego wyroku sądu pierwszej
instancji. Obowiązek ten wprost wynika z treści wskazanych przepisów, zaś ich
rozumienie jest jednoznaczne i nie wymaga żadnej poszerzonej interpretacji.
Natomiast w przedmiotowej sprawie sfera motywacyjna zaskarżonego apelacją
wyroku w ogóle nie została ujawniona (nie zostało sporządzone uzasadnienie
wyroku Sądu pierwszej instancji), przez co merytoryczne konfrontowanie treści tych
norm z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje jednoznacznie i bez
konieczności dokonywania jakiejkolwiek analizy jurydycznej, że powinności te nie
zostały spełnione. W ocenie skarżącego należy zatem uznać wyrok Sądu
Okręgowego za kwalifikowaną postać naruszenia prawa procesowego, widoczną
bez potrzeby pogłębionej analizy sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną ubezpieczony wniósł o odrzucenie skargi
ewentualnie o jej oddalenia oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów
postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
I USK 511/26
3
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje
postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w
konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją
Sądu Najwyższego.
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
Skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (oczywista
zasadność skargi).
Jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi, to powinien
zawrzeć w niej wywód prawny, z którego ta oczywista zasadność będzie wynikała.
Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze
skargi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 marca 2012 r., II PK 294/11,
LEX nr 1214578). Ponadto z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko
powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że
skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość”
zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest
oczywiście uzasadniona. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego
przepisu nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać
kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego
polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
I USK 511/26
4
podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca
2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,
LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1 stycznia
2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774).
Ponadto przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c. rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej
instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste
naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna natychmiast, bez
potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub
stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami
interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2008 r.,
II UK 317/07, LEX nr 453107; z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109;
z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z 17
października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z 8 marca 2002 r.,
I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100 oraz wyrok Sądu Najwyższego
z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Oznacza to, że we wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne
jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji
jest w oczywisty sposób sprzeczny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Przyjmuje się, że nie spełnia
tych wymagań odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam
zarzutu dodatkowo określeniem „rażącego”, „ewidentnego”, „kwalifikowanego” lub
„oczywistego”, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość
wydania wadliwego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 lutego
2014 r., III PK 86/13, LEX nr 1644571; z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr
1511117; z 11 kwietnia 2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587). Chodzi zatem o
taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut naruszenia przepisu prawa jest
słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje
jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, LEX nr 2057365).
W kontekście powyższego nie sposób uznać powołanej przez organ rentowy
przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania za zasadną. Organ
I USK 511/26
5
rentowy stoi na stanowisku, iż brak sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku
Sądu pierwszej instancji, narusza przede wszystkim prawo do dwuinstancyjnego
procesu, zatem Sąd odwoławczy powinien był uchylić zaskarżony wyrok. Tym
czasem brak uzasadnienia wyroku nie może stanowić automatycznej podstawy
wydania orzeczenia kasatoryjnego, skoro Sąd Okręgowy podjął czynności
procesowe zmierzające do odtworzenia rozumowania sądu i rozpoznania zarzutów
apelacyjnych. Uchylenie bowiem zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy
sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania może nastąpić wyjątkowo,
gdy stwierdzono nieważność postępowania (art. 386 § 2 k.p.c. w związku z art. 379
k.p.c.) lub w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo
gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w
całości (art. 386 § 4 k.p.c.; postanowienie Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2012 r.,
II UZ 58/12, OSNP 2014 nr 1, poz. 14).
Organ rentowy, poza oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej, nie wskazał
na inną przesłankę w postaci potencjalnie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c.) lub ewentualnej potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
wątpliwości na gruncie ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy (art. 3989 § 1 pkt
2 k.p.c.). Ponieważ takich, potencjalnie adekwatnych wniosków o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy nie może domyślać się ani poszukiwać
w procedurze przedsądu, przeto wadliwie sporządzona skarga nie nadawała się do
przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania.
Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wniosek ubezpieczonego o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w
postępowaniu kasacyjnym nie podlegał rozpoznaniu wobec wadliwego
sformułowania skutkującego brakiem wniosku w przypadku odmowy przyjęcia
skargi do rozpoznania (art. 98 § 1 k.p.c. a contrario w związku z art. 39821 k.p.c.). W
odpowiedzi na skargę kasacyjną ubezpieczony sformułował jedynie wniosek o jej
odrzucenie lub oddalenie i w takim przypadku zasądzenie od skarżącego na jego
rzecz kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym, tymczasem do
takiego etapu postępowania nie doszło, gdyż Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia
I USK 511/26
6
skargi kasacyjnej do rozpoznania po stwierdzeniu braku spełnienia przesłanek,
warunkujących skierowanie jej do merytorycznego rozpoznania.
[SOP]
