I USK 48/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 stycznia 2026 r.
SSN Renata Żywicka
w sprawie z odwołania B.W.
od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w Warszawie
o wysokość policyjnej renty rodzinnej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 15 stycznia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt III AUa 487/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[i.t.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r., VIIU 53/19 Sąd Okręgowy w Jeleniej
oddalił odwołanie B.W. od decyzji z dnia 6 lipca 2017 r. Dyrektora Zakładu
Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w
Warszawie, w której organ emerytalny ustalił ponownie wysokość renty rodzinnej i
nie obciążył wnioskodawczyni kosztami zastępstwa procesowego na rzecz strony
pozwanej.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r., III AUa
487/22 w pkt I. zmienił zaskarżony wyrok w części i poprzedzającą go decyzję
Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r., w ten sposób, że ustalił wysokość
I USK 48/26
2
policyjnej renty rodzinnej należnej B.W. poczynając od dnia 1 października 2017 r. z
pominięciem art. 15c ust. 3 w zw. z art. 24a ust. 1 i art. 24a ust. 2 ustawy z dnia 18
lutego 1994 r., o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Służby Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby
Więziennej oraz ich rodzin oraz zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego;
w pkt II. w pozostałej części oddalił apelację wnioskodawczyni; w pkt III. zniósł
wzajemnie koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawczyni zarzuciła
naruszenie: 1. art. 15c ust. 1 pkt 1 oraz art. 24a ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 1 pkt 5,
lit. d tiret 1 i 9 oraz lit. c tiret 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy;
2. art. 8 ust. 1 i 2 w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 2, art. 7 art.
32 ust. 1, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP.
Przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca uzasadniła
potrzebą dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. W ocenie skarżącej w aktualnym
orzecznictwie Sądu Najwyższego nie dokonano jednoznacznego i wyczerpującego
rozstrzygnięcia, czy art. 15c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy jest zgodny z art. 2, art. 10 ust. 1 i 2, art.
30, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 64 ust. 1 i 2, 67 ust. 1, art.
71 ust. 1 Konstytucji RP, a także z zasadami podstawowymi Unii Europejskiej,
takimi jak: zasada godności ludzkiej, zasada rządów prawa, zasada równości,
prawo do rzetelnego procesu i efektywnej kontroli sądowej, zasada
proporcjonalności i prawo własności, wynikających z art. 1 Protokołu nr 1 do
Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wartości, art. 6, art. 8, art.
14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wartości.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania; uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji w zaskarżonej części i w
tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę wyroku Sądu
pierwszej instancji i poprzedzającej go decyzji z 6 lipca 2017 r. Dyrektora Zakładu
I USK 48/26
3
Emerytalno- Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji poprzez
przyznanie odwołującej się prawa do świadczenia rentowego poczynając od dnia 1
października 2017 r. z pominięciem art. 15c ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy; w przypadku uznania, że podstawa
naruszenia prawa materialnego nie jest „oczywiście uzasadniona" skarżąca wniosła
o uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji w zaskarżonej części tj. w części w
obejmującej ustalenie przez Sąd drugiej instancji wysokości policyjnej renty
rodzinnej należnej wnioskodawczyni poczynając od dnia 1 października 2017 r. bez
pominięcia art. 15c ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy tj. w wysokości 0% podstawy wymiaru
za każdy rok służby męża odwołującej się w okresie od 16 maja 1982 r. do 31
stycznia 1990 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Apelacyjnemu we Wrocławiu z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania kasacyjnego oraz o zasądzenie od organu na rzecz
odwołującej się kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm prawem przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu
wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że
wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny
koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności
przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej
następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4
k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za
pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba
rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej
merytorycznym rozpoznawaniu.
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I USK 48/26
4
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została
jednak spełniona.
Stosownie do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, oparcie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na twierdzeniu o istnieniu
potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne
wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje
wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu
do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 31/18, LEX nr
2508113; z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365). Powołanie
się na tę przyczynę kasacyjną zakłada więc nie tylko wskazanie przepisu prawa i
stwierdzenie, że - w ocenie skarżącego - wywołuje on wątpliwości. Konieczne jest
również wykazanie, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter,
wyjaśnienie na czym one polegają, ich uzasadnienie, a także wskazanie
rozbieżnych wariantów interpretacyjnych, z odwołaniem się do dotychczasowych
poglądów orzecznictwa i dostępnego piśmiennictwa (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, LEX nr 2497706), a w
szczególności przytoczenie i poddanie analizie rozbieżnych orzeczeń sądów w celu
wykazania, że rozbieżności te mają swoje źródło w różnej wykładni przepisu, bądź
też przedstawienia argumentów wskazujących, że wykładnia przeprowadzona
przez sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub
orzecznictwa Sądu Najwyższego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24
kwietnia 2018 r., III UK 123/17, LEX nr 2496319).
Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy w swym orzecznictwie zajął już
stanowisko odnośnie do przedstawianych przez skarżącą wątpliwości, a nie
zachodzą przesłanki uzasadniające jego zmianę. Należy stwierdzić, że kwestia,
objęta zakresem skargi kasacyjnej została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy
I USK 48/26
5
w wyroku z dnia 13 sierpnia 2024 r. II USKP 152/23 (LEX nr 3747280), w którym
przyjęto, że pozbawienie skarżącej wyższych świadczeń za okres służby zmarłego
męża na rzecz totalitarnego państwa przy zachowaniu świadczenia do
zabezpieczenia społecznego w wysokości nie niższej niż świadczenia z
powszechnego systemu ubezpieczeniowego (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych)
nie stanowi naruszenia Konstytucji (zob. także wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 29
października 2024 r., III USKP 77/24, LEX nr 3780911; 21 stycznia 2025 r., II USKP
23/24, LEX nr 3821826; 12 maja 2025 r., I USKP 23/25, LEX nr 3861320 oraz 3
czerwca 2025 r., I USKP 11/25, LEX nr 3888781).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie dostrzegł w wywodzie
prawnym przedstawionym przez skarżącą wystarczających powodów
przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania. Należy
podkreślić, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w
sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził
swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności
uzasadniające zmianę tego poglądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17
marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[i.t.]
[SOP]
