I USK 454/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 sierpnia 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania A. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Rybniku
o wysokość świadczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 5 sierpnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt III AUa 1116/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę
240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 27 czerwca 2024 r., III AUa 1116/22, oddalił apelację odwołującego się
A. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 27 kwietnia 2022 r., X U
1552/21, oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Rybniku z 22 września 2021 r. o przyznaniu emerytury i jej
zawieszeniu z uwagi na zbieg prawa do więcej niż jednego świadczenia.
I USK 454/24
2
Odwołujący zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Wnosząc
o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na potrzebę wykładni art. 95 ust. 2 ustawy z
dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm., dalej jako ustawa
emerytalna) w związku z art. 15a ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r.,
poz. 305 ze zm., dalej jako ustawa zaopatrzeniowa) albowiem jego interpretacja
wywołuje w orzecznictwie rozbieżności. Wskazał na rozbieżność w orzecznictwie
Sądu Najwyższego powołując wyrok z 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17 oraz
uchwałę składu siedmiu sędziów z 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy się wniósł o wydanie
postanowienia w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o
zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi
do rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w
konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją
Sądu Najwyższego. Tymczasem, najdalej idący zarzut nieważności postępowania
okazał się oczywiście bezpodstawny i chybiony. Jak wskazuje się w judykaturze,
powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej
Krajowej Rady Sądownictwa nie jest okolicznością, która samodzielnie może
prowadzić do przyjęcia, że postępowanie z udziałem takiego sędziego jest
dotknięte nieważnością w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (por. postanowienie Sądu
I USK 454/24
3
Najwyższego z 21 grudnia 2023 r., I CSK 5200/22, LEX nr 3648337,czy też z 28
czerwca 2023 r., I PSK 47/22, LEX nr 3575106). We wniesionej w niniejszej
sprawie skardze kasacyjnej skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które poza
powołaniem sędziego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu orzekającego w drugiej
instancji w niniejszej sprawie przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa po zmianach ustawowych, mogłyby prowadzić do stwierdzenia, że
przy orzekaniu doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii
Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności.
Również pozostałe przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, na
które powołał się skarżący, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Powołanie się w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni przepisów
prawnych wymaga wykazania przez autora skargi, że określony przepis prawa,
mimo że budzi poważne wątpliwości, ze wskazaniem na czym te poważne
wątpliwości polegają, nie doczekał się wykładni, bądź że jego niejednolita
wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC
2002 nr 12, poz. 151; z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).
Rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do
odpowiedzi na zarzuty autora skargi skierowane pod adresem zaskarżonego
orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić
za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania
przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02,
OSNP - wkładka 2003 nr 13, poz. 5).
Kwestia pobierania zbiegających się świadczeń emerytalnych i rentowych, w
tym emerytury nabywanej z powszechnego ubezpieczenia społecznego oraz
emerytury wojskowej, jest objęte regulacją art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej, który
wprowadza regułę pobierania jednego świadczenia. Z tego wynika, że w razie
zbiegu prawa do emerytury lub renty uregulowanych w tej ustawie z prawem do
świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach z zakresu zabezpieczenia
I USK 454/24
4
społecznego, niezależnie od ich ubezpieczeniowego czy też zaopatrzeniowego
charakteru, obowiązuje ogólna zasada wypłaty jednego świadczenia.
Zagadnienie związane z prawem do pobierania jednego ze zbiegających się
świadczeń emerytalno-rentowych zostało również omówione w orzecznictwie Sądu
Najwyższego. Faktem jest, że judykatura nie była w tym względzie jednolita.
Między innymi w wyrokach: z 4 grudnia 2013 r. (II UK 223/13, LEX nr 1394110),
z 8 maja 2012 r. (II UK 237/11, OSNP 2013 nr 7-8, poz. 91) oraz z 24 maja 2012 r.
(II UK 261/11, LEX nr 1227967) Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko
możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia wypłacanego z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz z zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy
zawodowych oraz ich rodzin. Natomiast w innych orzeczeniach, szczególnie tych,
na jakie powołała się strona odwołująca się w treści skargi kasacyjnej (wyrok Sądu
Najwyższego z 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17), wskazano że o zastosowaniu
wyjątku od zasady wypłacania jednego świadczenia decyduje brak możliwości
obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu "cywilnego" stażu
emerytalnego, a nie data przyjęcia żołnierza zawodowego do służby wojskowej.
Ostatecznie, rozstrzygając różne poglądy prezentowane w orzecznictwie, Sąd
Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21, LEX nr
3274620) wyraził pogląd, że ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej
służbie wojskowej przed dniem 1 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową
wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów
składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do
emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się jedno z tych
świadczeń - wyższe lub wybrane przez niego.
Wobec niewykazania przez skarżącego istnienia przesłanki przedsądu, Sąd
Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł o odmowie przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego
stosownie do art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
[a.ł]
I USK 454/24
5
