I USK 45/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 września 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania A. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Zabrzu
o emeryturę pomostową,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 16 września 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt III AUa 364/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę
240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 31 lipca 2024 r., III AUa 364/24, oddalił apelację odwołującego się A. G.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 24 stycznia 2024 r., VIII U 975/23,
oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w
Zabrzu z 26 maja 2023 r., odmawiającej prawa do emerytury pomostowej.
I USK 45/25
2
Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając
ten wyrok w całości. Wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił
potrzebą wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
bez wskazania o jakie przepisy chodzi. Dodatkowo sformułował zagadnienie: „czy
pomimo zatrudnienia odwołującego na stanowisku kierowcy ciągnika i
wykonywania przez niego prac wyłącznie i niewątpliwie transportowych na rzecz
klientów pracodawcy, dominujące znaczenie w sprawie ma fakt (co podnosi sąd w
uzasadnieniu skarżonego wyroku) wykonywania pracy w przedsiębiorstwie o
charakterze rolniczym czy charakter świadczonej pracy?”. Wskazał również, że
zachodzi oczywista zasadność skargi kasacyjnej w zakresie podniesionych
zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, w
kwestii poddania w wątpliwość charakteru pracy skarżącego, albowiem w ocenie
Sądu Apelacyjnego w Katowicach dominujące znaczenie ma charakter działalności
pracodawcy, tj. działalność rolnicza, a nie faktycznie wykonywane zatrudnienie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na
rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
I USK 45/25
3
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie SN z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na trzy przesłanki, które się wzajemnie wykluczają.
Twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej skarżący łączy z
występowaniem przyczyn przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c., a mianowicie występowaniem przesłanki istotnego zagadnienia
prawnego oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości. Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania jest wadliwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się,
że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż
skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o
występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa,
których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie
przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia
prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2011 r., II PK
247/10, LEX nr 1274964). W postanowieniu z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13,
(LEX nr 1430990). Sąd Najwyższy w dotychczasowym orzecznictwie zwracał już
uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w
sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni
przepisów prawa) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi.
Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z 21 października 2008 r., II PK
158/08, LEX nr 738506, przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują
i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z
uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego
(pkt 4 powołanego przepisu). Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której wyrok jest
oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość
prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.
Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego czy potrzeba wykładni
I USK 45/25
4
przepisów prawnych wykluczają zatem oczywistą zasadność skargi (w ramach tej
samej podstawy kasacyjnej).
Niezależnie od wskazanej wyżej wadliwości uzasadnienia wniosku o
przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej stwierdzić trzeba, że
skarżący nie przedstawił ani istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu
przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ani nie wskazał, który z przepisów prawnych
potrzebuje wykładni (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Uzasadnienie wniosku zostało
ograniczone do ogólnikowego zarysowania pewnych kwestii bez powiązania ich z
odpowiednią jurydyczną argumentacją, którą skarżący wykazałby, że w sprawie
rzeczywiście występują przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w
art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Brakuje w konstrukcji przedstawionych problemów
uwzględnienia stanowiska zaskarżonego wyroku w zakresie oceny spornej w
sprawie kwestii - stanowiska bardzo szeroko przedstawionego w uzasadnieniu
zaskarżonego wyroku. Nie przedstawiono również przekonującej argumentacji
wykazującej walor "oczywistej zasadności" skargi kasacyjnej w rozumieniu
powołanego wyżej art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na
podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania orzekając w zgodzie
z art. 98 k.p.c.
[a.ł]
