I USK 4/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 grudnia 2025 r.
SSN Bohdan Bieniek
w sprawie z odwołania M.M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bielsku-Białej
o prawo do renty rodzinnej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 16 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt III AUa 359/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 sierpnia 2024 r.
zmieniono wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku Białej z dnia 24 stycznia 2023 r.,
mocą którego przyznano ubezpieczonej M.M. prawo do renty rodzinnej i oddalono
jej odwołanie.
Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości pełnomocnik odwołującej się.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała, że
jest ona oczywiście uzasadniona. W jej ocenie, zasadniczym problemem w sprawie
było wyjaśnienie (ustalanie), czy całkowita niezdolność do pracy ubezpieczonej
powstała przed ukończeniem przez nią nauki w szkole (do 25 stycznia 2006 r.) i
trwa nadal. W toku postępowania Sąd drugiej instancji pominął inicjatywę
dowodową odwołującej się i oddalił jej wnioski, mimo że opina biegłych
I USK 4/25
2
pozostawała w sprzeczności z opinią prywatną złożoną do akt sprawy. Tym samym
opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 27 stycznia 2024 r. jest wadliwa w konkluzji i
krzywdząca w stosunku do ubezpieczonej, co w pełni uzasadnia przyjęcie wniosku
o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie może być przyjęta do merytorycznego rozpoznania.
Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania – wymaga wskazania elementarnych wad naruszenia prawa
(materialnego lub procesowego), które są widoczne na pierwszy rzut oka, bez
konieczności analizy zgromadzonego materiału dowodowego (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z dnia
10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r.,
III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr
448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859). Podczas, gdy dla
uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla
przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia przepisów prawa, czyli takiej, która nie wymaga dokonywania
pogłębionej analizy tekstu i wchodzących w grę przepisów oraz doszukiwania się
ich znaczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003 r.,
IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr
375616; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 9 maja
2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364).
Sekwencja zdarzeń procesowych, jakie miały miejsce w przedmiotowej
sprawie, nie przekonuje na rzecz poglądu prezentowanego przez autora skargi
kasacyjnej. Spór o rentę rodzinną koncentrował się w płaszczyźnie niezdolności do
pracy odwołującej się w okresach otwierających jej prawo do żądanego
świadczenia. Z tego względu zasadnie orzekające w sprawie sądy skoncentrowały
się na wiadomościach specjalnych z zakresu medycyny. Nie może ujść uwadze, że
I USK 4/25
3
rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny poszerzył postępowanie dowodowe (opinia
biegłego), a następnie wyjaśnił motywy wyboru wniosków wynikających z opinii
biegłego. Opisany schemat nie ujawnia cech oczywistego naruszenia prawa,
zwłaszcza, skoro Sąd odwoławczy poruszał się według dopuszczalnego schematu
procedowania. Przyjęcie odmiennego rozumowania niż prezentowane przez stronę
w toku postępowania dowodowego, nie świadczy o oczywistym naruszeniu prawa,
skoro przy jego stosowaniu sąd proceduje w oparciu o zasadę swobodnej oceny
dowodów, a przy jej ocenie nie doszło do atypowych konkluzji, czy operowania
skrajnymi ciągami argumentacyjnymi. Z kolei stanowisko skarżącego odwołuje się
do elementów wartościujących, dotyczących stanu zdrowia odwołującej się
(momentu powstania całkowitej niezdolności do pracy, a nie naruszenia sprawności
organizmu, tak jak tego wymagają na przykład przepisy dotyczące renty socjalnej).
Dziecko, które stało się całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji po
osiągnięciu wieku określonego w art. 68 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy emerytalnej nie
nabywa prawa do renty rodzinnej na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 3 tej ustawy (zob.
uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2006 r., II UZP 10/06, OSNP 2007
nr 5 – 6, poz. 75).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 3989 § 2
k.p.c.
(AGM)
[SOP]
