I USK 395/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 kwietnia 2026 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania L.W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu
o składki,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 28 kwietnia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt III AUa 286/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 14 listopada 2024 r., III AUa 286/23, oddalił apelację odwołującego się
L.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z 23 stycznia 2023 r., VII U 632/22,
oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddziału w Wałbrzychu z 28 czerwca 2022 r. ustalającej podstawy wymiaru
składek na ubezpieczenie zdrowotne odwołującego się jako osoby prowadzącej
działalność gospodarczą za okresy od listopada 2003 r. do czerwca 2016 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł odwołujący się. We
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułował w jego ocenie
istotne zagadnienia prawne: a/ czy w świetle dyspozycji przepisów art. 47 ust. 3c
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
I USK 395/26
2
(jednolity tekst: Dz.U. 2026 r., poz. 199 ze zm., dalej jako ustawa systemowa)
skarżący miał obowiązek przechowywania dokumentacji rozliczeniowej dłużej niż 5
lat oraz czy wobec tego wymóg ZUS wobec tego przepisu mógł domagać się
dokonania korekty dokumentacji w 2023 r. tj. po upływie 5 letniego okresu; b/ czy w
świetle art. 48d ustawy systemowej płatnik ma obowiązek składania korekty
dokumentów rozliczeniowych po upływie 5 lat, a jeżeli tak to na jakiej podstawie; c/
w jakim okresie w świetle art. 48b ustawy systemowej ZUS może żądać od płatnika
złożenia dokumentów związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonych w
ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych za dane okresy, skoro sam posiada
pełną dokumentację, oraz może dokonać korekty deklaracji z urzędu to czy w tej
sytuacji ma prawo żądać ich od płatnika.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje
postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w
konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją
Sądu Najwyższego.
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
I USK 395/26
3
Skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (istotne
zagadnienie prawne), sformułował trzy pytania, jednak nie przedstawił żadnego
wywodu prawnego do nich nawiązującego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że istotnym zagadnieniem
prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe,
nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić
się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego
dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne
zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze
wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje
oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen
prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego.
Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu
zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c.
(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr
1102817). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego
zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać
rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim,
być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym
sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), a jednocześnie
być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240;
z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP
119/08, LEX nr 478179) i pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co
oznacza, że sformułowane zagadnienie prawne musi mieć wpływ na
rozstrzygnięcie danej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r.,
I USK 395/26
4
III CSK 180/07, LEX nr 864002; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr
560504), a w końcu, dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne
(poważne) wątpliwości.
Sformułowane przez skarżącego problemy prawne, przedstawiane jako
zagadnienia prawne, nie mają przymiotu istotnych zagadnień prawnych i nie budzą
poważnych wątpliwości w zakresie wykładni wskazanych przepisów prawnych. W
ocenie Sądu Najwyższego sformułowane zagadnienia prawne nie dotyczą
faktycznych problemów o charakterze ogólnym, a jedynie sprowadzają się do
dokonania oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy i uzyskania tejże oceny
korzystnej dla odwołującego się.
Przedstawione problemy prawne mają charakter oczywisty i są możliwe do
rozstrzygnięcia na podstawie już istniejącego orzecznictwa. Dodatkowo wskazać
należy, że nie wywołują one jakichkolwiek rozbieżności w orzecznictwie. Nie
towarzyszy im bowiem jakakolwiek argumentacja o charakterze jurydycznym, której
konsekwencją byłyby sformułowane w tym wniosku pytania, nazwane przez
skarżącego zagadnieniami prawnymi. Brak jest także wyjaśnienia potrzeby
dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni wymienionych w tym wniosku przepisów
prawa materialnego. Tym samym autor skargi nie podejmuje w ogóle próby
wykazania, że sformułowane przez niego wątpliwości, stanowią istotne zagadnienia
prawne wymagające zaangażowania Sądu Najwyższego. Niewystarczające jest
zaś samo sformułowanie zagadnienia prawnego bez przedstawienia
odpowiedniego wywodu prawnego służącego wykazaniu, że zagadnienie to
rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2008 r. I CZ
11/2008 LexPolonica nr 2028011 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
3 lutego 2010 r. II UK 311/2009). Już tylko z tej przyczyny wniosek skarżącego nie
zasługuje zatem na uwzględnienie, zatem omawianie sformułowanych zagadnień
Sąd Najwyższy uznał za zbędne.
Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[SOP]
I USK 395/26
5
