I USK 379/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 kwietnia 2026 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania K.F.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 23 kwietnia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt III AUa 925/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 14 listopada 2024 r., III AUa 925/24, oddalił apelację odwołującego się
K.F. od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z 6 lutego 2024 r., IV U 961/21,
oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddziału w Tarnowie z 19 października 2021 r. odmawiającej prawa do dalszej
renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł odwołujący się. We
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na jej oczywistą
zasadność, którą w jego ocenie potwierdza waga naruszeń tak prawa materialnego
jak i przepisów postępowania cywilnego. Zdaniem skarżącego celem prawidłowego
ustalenia stanu zdrowia ubezpieczonego i jego zdolności do wykonywania pracy
I USK 379/26
2
zarobkowej Sąd drugiej instancji powinien dopuścić dowód z opinii psychiatryczno –
psychologicznej, czego zaniechał. To spowodowało niewyjaśnienie rozbieżności
pomiędzy wydanymi w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego opiniami
biegłych a złożoną przez ubezpieczonego dokumentacją lekarską, brak ustalenia
wypływu schorzeń na możliwość wykonywania przez ubezpieczonego pracy
zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi oraz brak ustalenia czy stan
zdrowia ubezpieczonego uległ poprawie (zmianie) w stosunku do stanu od ustania
prawa do ostatnio pobieranego świadczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje
postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w
konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją
Sądu Najwyższego.
Skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi, to powinien
zawrzeć w niej wywód prawny, z którego ta oczywista zasadność będzie wynikała.
Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze
skargi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 marca 2012 r., II PK 294/11,
LEX nr 1214578). Ponadto z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko
powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że
skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość”
zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest
I USK 379/26
3
oczywiście uzasadniona. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego
przepisu nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać
kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego
polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca
2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,
LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1 stycznia
2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774).
Ponadto przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c. rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej
instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste
naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna natychmiast, bez
potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub
stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami
interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2008 r.,
II UK 317/07, LEX nr 453107; z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z
26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z 17 października
2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z 8 marca 2002 r.,
I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100 oraz wyrok Sądu Najwyższego
z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Oznacza to, że we wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne
jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji
jest w oczywisty sposób sprzeczny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Przyjmuje się, że nie spełnia
tych wymagań odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam
zarzutu dodatkowo określeniem „rażącego”, „ewidentnego”, „kwalifikowanego” lub
„oczywistego”, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość
wydania wadliwego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 lutego
2014 r., III PK 86/13, LEX nr 1644571; z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr
1511117; z 11 kwietnia 2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587). Chodzi zatem o
taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut naruszenia przepisu prawa jest
I USK 379/26
4
słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje
jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, LEX nr 2057365).
W kontekście powyższego nie sposób uznać powołanej przez skarżącego
przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania za zasadną.
Twierdzeniom skargi, jakoby w stanie zdrowia skarżącego nie nastąpiła
poprawa, zaprzeczyły przeciwne opinie biegłych sądowych, którzy stwierdzili, że
„brak jest przesłanek wskazujących na całkowitą niezdolność do pracy z przyczyn
psychiatrycznych”. Z opinii biegłego z zakresu psychiatrii wynika, że „skarżący nie
ujawnia objawów zaburzeń nastroju osiągających nasilenie, które nie pozwalałoby
na podejmowanie i realizowanie typowych zadań związanych z codziennym
funkcjonowaniem, nadto leczenie chirurgiczne zostało zakończone z
zadawalającym rezultatem, więc nie może być ono przyczyną jego nadmiernej
nerwowości, wybuchowości czy też labilności emocjonalnej”. Jak zaznaczono w
opinii biegłego głównymi czynnikami sytuacyjnymi, które mogą wpływać na
samopoczucie skarżącego jest ogólna sytuacja życiowa, brak źródła utrzymania,
obciążenie finansowe, alimentacja na dzieci, jak i problemy w relacji z byłą żoną.
Dokumentacja medyczna w żaden sposób nie potwierdziła, ażeby stan psychiczny
skarżącego w istotny sposób zaburzał jego funkcjonowanie i uniemożliwiał
wykonywanie pracy zarobkowej.
W takim stanie sprawy skarżący nie może oczekiwać na dopuszczanie
kolejnych dowodów z opinii innych biegłych, aż do potwierdzenia jego
subiektywnych racji. Powyższe oznacza, że wcześniejszy, choćby długotrwały stan
niezdolności do pracy nie wyklucza negatywnego zweryfikowania uprawnień
rentowych i nie uzasadnia ustalenia dalszego prawa do renty, jeżeli skarżący nie
spełnia ustawowych warunków przysługiwania uprawnień rentowych, o których
mowa w art. 12 ust. 1 i 3 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej (por. wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2014 r., I UK 378/13, LEX nr 1477427).
Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[SOP]
I USK 379/26
5
