I USK 352/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 grudnia 2025 r.
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie
o wydanie pisemnej interpretacji,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 16 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt III AUa 521/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od odwołującej się M. Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w B. na rzecz organu rentowego kwotę 240
(dwieście czterdzieści) złotych z ustawowymi odsetkami z art. 98
§ 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
(J.C.)
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2024 r. oddalił
apelację wnioskodawcy M. Spółki z o.o. w B. od wyroku Sądu Okręgowego w
Bielsku-Białej z dnia 24 lipca 2020 r., którym oddalono odwołanie wnioskodawcy od
decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie z dnia 16 grudnia
2019 r., uznającej za nieprawidłowe jego stanowisko przedstawione we wniosku o
I USK 352/24
2
interpretację z dnia 19 listopada 2019 r., zgodnie z którym osoby narodowości
gruzińskiej, które mają być zatrudnione przez wnioskodawcę na podstawie umów
zlecenia wykonywanych na terenie Polskiej nie podlegają ubezpieczeniom
społecznym z mocy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.,
dalej ustawa systemowa) i wskazującej, że przepis ten nie ma w takiej sytuacji
zastosowania, zaś osoby te podlegają ubezpieczeniom społecznym tak jak
zleceniobiorcy w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy (pkt 1), a także zasądził od
wnioskodawcy na rzecz organu rentowego koszty zastępstwa procesowego w
postępowaniu apelacyjnym i w postępowaniu kasacyjnym (pkt 2).
Wyrok ten został wydany, gdyż na skutek skargi kasacyjnej organu
rentowego Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r., I USKP 96/23,
uchylił poprzednio wydany w tej sprawie wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia
15 grudnia 2021 r., którym zmieniono wyrok Sądu Okręgowego z dnia 24 lipca
2020 r. i poprzedzającą go decyzję decyzji organu rentowego z dnia 16 grudnia
2019 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania i orzeczenia o
kosztach.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Apelacyjny przypomniał, że zgodnie z
art. 39820 k.p.c. związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy.
Wnioskodawca wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o wydanie pisemnej
interpretacji w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdyż
zamierzał zawrzeć umowy o pracę oraz umowy zlecenia z obywatelami Gruzji,
którzy nie posiadają i nie będą posiadać kart stałego pobytu na terytorium Polski
tylko wizy na czas określony lub karty tymczasowego pobytu. Sąd Apelacyjny
uznał, że o zastosowaniu art. 5 ust. 2 ustawy systemowej decyduje okoliczność,
gdzie w okresie wykonywania czynności stanowiących tytuł do podlegania
ubezpieczeniom społecznym znajduje się centrum interesów życiowych i
zawodowych danej osoby. Sam zamiar czasowego przebywania na terytorium RP
czy też posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy nie mają rozstrzygającego
znaczenia. Skoro cudzoziemcy będą w czasie trwania umów o pracę bądź umów
zlecenia przebywać na terytorium Polski, ich pobyt w tym okresie będzie miał
charakter stały, a zatem będą podlegały ubezpieczeniom społecznym na zasadach
I USK 352/24
3
przewidzianych dla zleceniobiorców w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy systemowej.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł wnioskodawca,
zaskarżając wyrok ten w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa
materialnego tj.: 1) art. 5 ust. 2 ustawy systemowej, przez jego błędną wykładnię i
nieprawidłowe przyjęcie, że do obywateli Gruzji przepis ten nie ma zastosowania,
bowiem cudzoziemcy wykonują umowę o pracę na terenie Polski, co stanowi
obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń społecznych, podczas gdy pracownicy ci nie
mają na terenie Polski stałego miejsca pobytu; przez nieprawidłową wykładnię
pojęcia „pobyt o charakterze stałym" i nieuwzględnienie, że centrum interesów
życiowych cudzoziemców, których zatrudniał skarżący znajduje się w Gruzji, a
zatem powinni oni zostać wyłączeni z podlegania polskiemu systemowi
ubezpieczeń społecznych; prawidłowa wykładania pojęcia „stałego pobytu” w
rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy systemowej powinna koncentrować się na
okolicznościach związanych z faktycznym i realnym przebywaniem cudzoziemca na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a więc na celu pobytu oraz jego
długotrwałości, jak również uwzględniać miejsce koncentracji interesów życiowych
cudzoziemca w celu określenia, w jakiej relacji pozostaje realizacja interesów
życiowych danej osoby do miejsca jej pobytu; 2) art. 5 ust. 2 w związku z art. 6
ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej w związku z art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1079), przez
ich błędną wykładnię i nieuwzględnienie przy dokonywaniu wykładni pojęcia
„stałego pobytu” cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym
mowa w art. 5 ust. 2 ustawy systemowej - systematyki oraz treści ustawy o
cudzoziemcach w zakresie umieszczenia przez ustawodawcę w osobnych działach
ustawy instytucji zezwoleń na pobyt stały i czasowy, co dowodzi, że zezwolenia są
zezwoleniami o charakterze przeciwstawnym, a zatem z faktu posiadania przez
cudzoziemca zezwolenia na pobyt czasowy nie można wnioskować, iż jego pobyt w
Polsce na podstawie takiego zezwolenia ma charakter stały; przez
nieuwzględnienie, że z art. 98 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wynika, że czasowy
pobyt cudzoziemca na terytorium Polski ma charakter celowy, a zatem skoro po
ustaniu realizacji konkretnego celu pozwolenie to wygasa, to nie można przyjąć, że
pobyt cudzoziemca legitymującego się pozwoleniem na pobyt o charakterze
I USK 352/24
4
celowym i tymczasowym na terenie Polski ma charakter stały.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie co do
istoty sprawy przez uwzględnienie apelacji oraz o zasądzenie na jego rzecz
kosztów postępowania za pierwszą, drugą i kasacyjną instancję, ewentualnie o
uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.
We wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej wskazano na
oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz na występowanie w
sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) ujawniającego
się w konieczności kompleksowej wykładni art. 5 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1
pkt 4 ustawy systemowej w związku z art. 98 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż
przyjęta dotychczas przez sądy wykładnia tych przepisów w odniesieniu do
cudzoziemców, których pobyt na terytorium Polski nie ma charakteru stałego, jest
niejednolita i rodzi szereg wątpliwości interpretacyjnych oraz czy w odniesieniu do
osób zatrudnionych na czas określony na podstawie umowy zlecenia, niebędących
obywatelami polskimi, których pobyt na terytorium Polski ma charakter przejściowy,
bowiem osoby te nie przebywają w Polsce z zamiarem stałego pobytu, nie
posiadają zezwolenia na pobyt stały, tylko na pobyt czasowy oraz które po
wykonaniu określonej pracy kończą zatrudnienie i wracają do kraju, w którym
znajduje się ich centrum życiowe - zastosowanie znajdzie art. 5 ust. 2 ustawy
systemowej, tj. czy pobyt tych osób na terytorium Polski w wyżej wymienionych
okolicznościach ma charakter stały.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie na
jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami za opóźnienie od
dnia uprawomocnienia się orzeczenia w tym zakresie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił
obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie.
Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym m.in. na możliwości
I USK 352/24
5
odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
(art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać postać wyodrębnionego
wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie
okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu
katalogowi przesłanek. Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując wymagania
skargi kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek
przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek
przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia
(§ 2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które
spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach
postępowania kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego
uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone
podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do
rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą
być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione
- czego niestety zdecydowanie zabrakło - a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2
k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo
choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w
ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające
przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia. Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia,
realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu
rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju
prawa, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno
koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w sprawie zachodzą (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 55/12, LEX nr
1482419 i powołane tam orzeczenia).
Tymczasem skarżący w ogóle nie uzasadnił wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania, jedynie powtarzając - w trzech punktach - podstawy
kasacyjne. Podstawowym celem instytucji przedsądu jest zaś ustalenie, czy w
skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd
I USK 352/24
6
Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej
wykładni. Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi
kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2012 r.,
I PK 150/12, LEX nr 1675336; z dnia 14 stycznia 2021 r., III PSK 2/21, LEX nr
3106014). Wymaganie dotyczące przedstawienia okoliczności uzasadniających
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ma umożliwić stronie wnoszącej skargę
kasacyjną przekonanie Sądu Najwyższego o istnieniu przesłanek, na których opiera
się wstępne badanie skargi pod kątem przyjęcia (dopuszczenia) jej do rozpoznania
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2006 r., II CSK 65/06,
LEX nr 189753). Dla spełnienia obowiązku określonego w art. 3984 § 2 k.p.c.
konieczne jest przedstawienie argumentacji przekonującej o potrzebie przyjęcia
skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Skarżący w uzasadnieniu wniosku przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania wskazał jednocześnie na trzy przesłanki, tj.: istnienie zagadnienia
prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), na potrzebę wykładni przepisów prawnych
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.),
oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżący łączy przesłanki
oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych, co budzi poważne
zastrzeżenia. Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał już uwagę, że jednoczesne
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami
prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza
możliwość oczywistej zasadności skargi. Przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1, 2 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się
krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 i 2), jak i prywatny skarżącego (pkt 4).
Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a
jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga
interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, LEX nr 1430990). Co jest
sporne nie może być oczywiste (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
I USK 352/24
7
18 października 2016 r., I UK 466/15, LEX nr 2159122 czy z dnia 9 kwietnia 2014 r.,
V CSK 383/13, LEX nr 1771724).
Skarżący podnosi, że skarga kasacyjna zasługuje na rozpoznanie i
uwzględnienie z uwagi na pojawiające się zagadnienia prawne, ale nie przedstawia
wyraźnych wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów
(norm), albo szerzej i bardziej ogólnie wątpliwości co do pewnego uregulowania
prawnego (instytucji prawnej). Sformułowane zagadnienie prawne winno
odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie
podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy
przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I PK 19/15, LEX nr 2021941 i z
dnia 19 maja 2022 r., I USK 422/21, LEX nr 3439438). Skarżący ma obowiązek nie
tylko sformułować samo zagadnienie, ale także - w uzasadnieniu wniosku -
przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność
i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez
skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy
wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez sąd drugiej instancji (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r., I UK 252/17, LEX nr
2533238), czego na gruncie przedmiotowej skargi zdecydowanie zabrakło.
Skarżący ma również obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego
w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy
przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie
art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r.,
V CSK 75/06, niepubl.; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 296/11, LEX nr 1214580; z
dnia 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13, LEX nr 1331300), czemu nie sprostał.
Ponadto twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego nie jest
uzasadnione choćby z tego względu, że przedstawiony problem był już
rozstrzygany przez Sąd Najwyższy i nie istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie,
wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr
577468; 7 lutego 2019 r., I UK 29/18, LEX nr 2617355 oraz z dnia 27 kwietnia
2021 r., II PSK 68/21, LEX nr 3252281), a skarżący nie przedstawił jakichkolwiek
I USK 352/24
8
okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 17 marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934; z dnia 18 lutego
2015 r., II CSK 428/14, LEX nr 1652383).
Odnosząc się z kolei do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.,
jaką jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie należy podkreślić, iż to rzeczą
skarżącego jest wykazanie, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne
wątpliwości (ze sprecyzowaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają), nie
doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w
orzecznictwie sądów, które to orzecznictwo należy przytoczyć (zob. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, LEX nr 315351; z dnia
9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133; z dnia 13 grudnia 2022 r., I USK
21/22, LEX nr 3556521; z dnia 28 czerwca 2023 r., I USK 160/22, LEX nr
3575124). Oczywiste jest, że budzący wątpliwości interpretacyjne przepis musi
mieć zastosowanie w sprawie, a jego wykładnia – mieć znaczenie dla jej
rozstrzygnięcia. Przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego jest jednak sam
przepis, a nie rozstrzygnięcie konkretnego sporu. Stąd też wspomniane wątpliwości
interpretacyjne powinny być na tyle poważne, by ich wyjaśnienie nie sprowadzało
się do prostej wykładni przepisów.
Przenosząc powyższe rozważania do sformułowanej przez skarżącego
kwestii należy zauważyć, że nie istnieje potrzeba wykładni art. 5 ust. 2 ustawy
systemowej w kontekście wskazywanej przez skarżącego wątpliwości
sprowadzającej się do pytania „czy w odniesieniu do osób zatrudnionych na czas
określony na podstawie umowy zlecenia, niebędących obywatelami polskimi,
których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter przejściowy
(osoby te nie przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem
stałego pobytu, nie posiadają zezwolenia na pobyt stały, tylko zezwolenia na pobyt
czasowy, które po wykonaniu określonej pracy kończą zatrudnienie i wracają do
kraju, w którym znajduje się ich centrum życiowe) zastosowanie znajdzie art. 5
ust. 2 ustawy systemowej”, ponieważ w tym zakresie mamy utrwaloną linię
orzeczniczą.
Sąd Najwyższy wyjaśnił w swoim orzecznictwie, że charakter pobytu nie
I USK 352/24
9
zależy od tego, jaki zamiar, co do okresu przebywania w Polsce, przejawia
cudzoziemiec (zob. wyroki z dnia 23 maja 2008 r., I UK 303/07, LEX nr 516772;
z dnia 17 stycznia 2006 r., I UK 225/06, LEX nr 351984; z dnia 9 stycznia 2024 r.,
I USKP 6/23, LEX nr 3655321 czy postanowienia z dnia 18 stycznia 2010 r.,
II UK 297/09, LEX nr 960479 i z dnia 10 maja 2023 r., I USK 170/22, LEX nr
3565880). Stały pobyt to pobyt niezmienny w danym okresie, czyli w okresie
realizacji podstawy ubezpieczenia, przy czym nie ma większego znaczenia
okoliczność dotycząca tego, jaką administracyjną gwarancję prowadzenia
działalności lub zapewnienie pobytu miał w Polsce obywatel państwa obcego. Liczy
się to, czy obywatel państwa obcego, przebywając na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w stałym charakterze, prowadził działalność pozarolniczą. O tym, czy dany
pobyt ma charakter stały, nie decyduje więc stały pobyt w sensie długotrwałości i
stałości pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem w takim wypadku
wyłączeniu z ubezpieczeń społecznych podlegaliby ci cudzoziemcy, których pobyt
nie ma takich cech, choć spełnialiby warunki podlegania obowiązkowym
ubezpieczeniom społecznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca
2020 r., I UK 20/19, OSNP 2021 nr 6, poz. 67 oraz postanowienie z dnia 10 maja
2023 r., I USK 170/22, LEX nr 3565880; z dnia16 maja 2023 r., II USK 9/23, LEX nr
3562858). W orzecznictwie opartym na wykładni art. 5 ust. 2 ustawy systemowej
przyjęto, że o podleganiu albo niepodleganiu cudzoziemca ubezpieczeniom
społecznym w Polsce z tytułu aktywności rodzącej taki obowiązek nie decyduje
charakter dokumentu pobytowego, jakim legitymuje się cudzoziemiec ani nawet
długość pobytu cudzoziemca, lecz okoliczność, czy w okresie prowadzenia
działalności stanowiącej tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym faktyczny
pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał charakter stały, czy też czasowy
(zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2011 r., I UK 60/11, LEX nr
1102994; z dnia 17 września 2009 r., II UK 11/09, OSNP 2011 nr 9-10, poz. 1341;
z dnia 1 października 2019 r., I UK 194/18, OSNP 2020 nr 12, poz. 137).
Odnosząc się wprost do umów zlecenia jako tytułu ubezpieczeniowego, Sąd
Najwyższy w wyroku z dnia 9 stycznia 2024 r., I USKP 6/23 (LEX nr 3655321),
stwierdził, że z zaprezentowanej wykładni art. 5 ust. 2 ustawy systemowej wynika,
iż zarówno w przypadku pracowniczego tytułu podlegania ubezpieczeniom
I USK 352/24
10
społecznym, jak i tytułu wynikającego z wykonywania umowy zlecenia, sam zamiar
czasowego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czy też
legitymowanie się jedynie zezwoleniem na pobyt czasowy, nie mają
rozstrzygającego znaczenia. Istotne jest jedynie, czy podczas wykonywania wyżej
wymienionych działalności można mówić o stałym przebywaniu danej osoby na
terytorium Polski. W konsekwencji przyjazd choćby i cykliczny (regularny) do Polski
celem wykonywania pewnych aktywności zawodowych na podstawie umowy
zlecenia albo umowy o pracę nie będzie powodował objęcia obywatela państwa
trzeciego polskim systemem ubezpieczenia społecznego. Natomiast stałe
przebywanie w Polsce w okresie wykonywania tych czynności chociażby przez
krótki (sumarycznie) okres determinowany czasowym zezwoleniem na pobyt, będą
prowadzić do objęcia polskim systemem ubezpieczeń społecznych.
W postanowieniu z dnia 19 stycznia 2022 r., III USK 181/21 (LEX nr 3370640), Sąd
Najwyższy podkreślił przy tym, że pobyt cudzoziemców, których przedsiębiorca
zamierzał zatrudnić, nie ma charakteru przypadkowego, okazjonalnego, ale był
ściśle związany z podjęciem działalności zarobkowej w drodze umowy zlecenia, a
zatem rodzącej obowiązek ubezpieczenia społecznego w świetle art. 6 ust. 1 pkt 4
ustawy systemowej.
Skarga nie jest też oczywiście uzasadniona, gdyż „oczywistość skargi
kasacyjnej” z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oceniana jest z pozycji twierdzeń
odnoszących się do faktów sądu drugiej instancji, a nie wyobrażenia o stanie
faktycznym skarżącego. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce
wtedy, gdy zasadność podniesionych w skardze zarzutów wynika prima facie, bez
głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa
materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o
charakterze elementarnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Chodzi zatem o taką
sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut jest słuszny, ale także stwierdzona
nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego
orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r.,
V CSK 622/15, LEX nr 2057365), co w przedmiotowej sprawie nie występuje.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
I USK 352/24
11
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach
postępowania kasacyjnego w myśl reguły z art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.
[a.ł]