I USK 338/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bielecki
Dnia 4 lutego 2026 r.
w sprawie z odwołania W. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie
o emeryturę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 4 lutego 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Warszawie z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt III AUa 291/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę
240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 8 stycznia 2025 r., III AUa 291/23, oddalił apelację odwołującego się W.
W. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z 15 listopada
2022 r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
[…] Oddziału w Warszawie z 27 stycznia 2021 r. odmawiającej wypłaty wyrównania
świadczenia emerytalnego.
I USK 338/26
2
Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając
ten wyrok w całości. Wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił
potrzebą wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a
to art. 133 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 17 49
ze zm., dalej jako ustawa emerytalna) w zakresie stwierdzenia czy pojęcie „błędu”
organu rentowego lub odwoławczego obejmuje także bezczynność tego organu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na
rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
W razie powołania się na przesłankę przedsądu, jaką jest potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
I USK 338/26
3
rozbieżności w orzecznictwie, przepisy mające być przedmiotem wykładni Sądu
Najwyższego powinny należeć do katalogu przepisów, których naruszenie przez
sąd drugiej instancji zarzucono w ramach podstawy skargi (postanowienie Sądu
Najwyższego z 4 września 2002 r., I PKN 682/01, OSNP 2004 Nr 12, poz. 211).
Rzeczą skarżącego jest zaś wykazanie, że określony przepis prawa, mimo iż budzi
poważne wątpliwości, ze sprecyzowaniem, na czym te poważne wątpliwości
polegają, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje
rozbieżności w orzecznictwie sądów, które to orzecznictwo należy przytoczyć
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC
2002 Nr 12, poz. 151; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, LEX nr 315351;
z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231; z 13 grudnia 2007 r., I PK
233/07, OSNP 2009 nr 2-4, poz. 43 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr
494133). Oczywiste jest, iż budzący wątpliwości interpretacyjne przepis musi mieć
zastosowanie w sprawie, a jego wykładnia - mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.
Przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego jest jednak sam przepis, a nie
rozstrzygnięcie konkretnego sporu. Stąd też wspomniane wątpliwości
interpretacyjne powinny być na tyle poważne, by ich wyjaśnienie nie sprowadzało
się do prostej wykładni przepisów. W tym wyraża się publicznoprawny charakter
skargi kasacyjnej. Celem realizowanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej
jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni
przepisów prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa
pozytywnego, a nie korekta orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne
(postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr
7-8, poz. 147).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że
skarżący nie wykazał istnienia wskazanej przesłanki przedsądu.
Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa i doktryny art. 133 ustawy
emerytalnej wskazuje ogólne zasady wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych, tj.
świadczenie przyznane lub podwyższone wypłaca się nie wcześniej niż od
miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano
decyzję z urzędu (art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy). Regułę powyższą stosuje się
odpowiednio również w razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich
I USK 338/26
4
wysokości wskutek wznowienia postępowania albo wskutek wniesienia skargi
kasacyjnej, z tym, że za miesiąc zgłoszenia wniosku przyjmuje się miesiąc
wniesienia wniosku o wznowienie postępowania lub skargi kasacyjnej (art. 133
ust. 2 ustawy). Wyjątek stanowi tu sytuacja, w której ponowne ustalenie prawa do
świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu rentowego lub odwoławczego (art. 133
ust. 1 pkt 2 ustawy). Jeżeli w tych warunkach organ rentowy lub odwoławczy
przyzna lub podwyższy świadczenie, wypłaca się je od miesiąca złożenia
pierwotnego wniosku lub wydania decyzji z urzędu, nie dłużej jednak niż za okres 3
lat wstecz, liczonych od daty zgłoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy
(por. uchwałę SN z 28 czerwca 2005 r., III UZP 1/05, OSNPUSiSP 2005, Nr 24, poz.
395; wyrok SN z 19 lutego 2002 r., II UKN 116/01, OSNPUSiSP 2003, Nr 24, poz.
599; wyrok SA w Białymstoku z 9 września 1998 r., III AUa 374/98, OSA 1999, z. 3,
poz. 16; wyrok SA w Gdańsku z 20 czerwca 1995 r., III Au 549/95, OSA 1995, z. 7-
8, poz. 64 oraz wyrok SA w Katowicach z 9 czerwca 2010 r., III AUa 3917/09, LEX
nr 785489)" (K. Antonów, S. Gajewski, B. Suchacki (w:) R. Babińska-Górecka, M.
Bartnicki, M. Zieleniecki, K. Antonów, S. Gajewski, B. Suchacki, Komentarz do
ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w:)
Emerytury i renty z FUS. Emerytury pomostowe. Okresowe emerytury kapitałowe.
Komentarz do trzech ustaw emerytalnych, wyd. I, LEX/el. 2019, art. 133). Jak ustalił
Sąd odwoławczy błąd organu rentowego nie nastąpił, bowiem nie dysponował on
oryginałem dokumentu w postaci zaświadczenia z Urzędu Gminy w J. od daty
złożenia wniosku o emeryturę. Dokument ten został złożony dopiero w Sądzie w
marcu 2019 r. Zatem organ słusznie odmówił wypłaty wyrównania świadczenia za
okres 3 lat wstecz.
Tym samym podnoszone przez skarżącego argumenty zmierzają w istocie
do podważenia suwerennej i niepoddającej się kontroli kasacyjnej sędziowskiej
oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co na tym etapie
postępowania nie jest możliwe ze względu na to, że na mocy art. 3983 § 3 k.p.c.
oraz art. 39813 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
I USK 338/26
5
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na
podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania orzekając w zgodzie z
art. 98 k.p.c.
[a.ł]
