I USK 317/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bielecki
Dnia 4 lutego 2026 r.
w sprawie z odwołania T. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie
o rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 4 lutego 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt III AUa 1147/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 21 sierpnia 2024 r., III AUa 1147/23, oddalił apelację odwołującego się
T. P. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z 3 lutego
2023 r., VII U 960/22, oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Warszawie z 29 lipca 2022 r.
odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł odwołujący się. We
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które sprowadza
się do zakresu w jakim sądy mogą interpretować orzeczenie lekarza orzecznika
ZUS, szczególnie w sytuacji, gdy dwa lub więcej orzeczeń jest ze sobą
I USK 317/26
2
sprzecznych lub których treść jest wzajemnie wykluczająca się. Czy moment
powstania choroby, której objawy po kilkudziesięciu latach od jej wystawiana
powodują, że ubezpieczony jest aktualnie niezdolny do pracy, pomimo że przez
wiele lat pracował, należy utożsamiać z momentem powstania niezdolności do
pracy, czy też moment, od którego należy identyfikować powstanie niezdolności do
pracy jest faktyczny skutek takiej choroby, który powoduje, że ubezpieczony nie
może wykonywać czynności zawodowych, które do tej pory realizował. Skarżący
wskazał również na nieważność postępowania przez sądem drugiej instancji,
jednak wniosku tego nie uzasadnił.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
Przede wszystkim skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że istotnym zagadnieniem
prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe,
nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić
się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego
I USK 317/26
3
dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art.
3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie
skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie
prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem
konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz
wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych,
w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten
powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia
prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu
Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie
należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego,
formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek
ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd
Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w
oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z
dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca
2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), a jednocześnie być przedstawione w sposób
ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i
rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z
15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179) i
pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co oznacza, że sformułowane
zagadnienie prawne musi mieć wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy
(postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr
864002; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504), a w końcu, dotyczyć
zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości.
Sformułowane przez skarżącego problemy prawne, przedstawiane jako
zagadnienia prawne i uzasadniające twierdzenie o potrzebie wykładni przepisów,
nie mają przymiotu istotnych zagadnień prawnych i nie budzą poważnych
wątpliwości w zakresie wykładni wskazanych przepisów prawnych. W ocenie Sądu
Najwyższego sformułowane zagadnienia prawne nie dotyczą faktycznych
I USK 317/26
4
problemów o charakterze ogólnym, a jedynie sprowadzają się do dokonania oceny
stanu faktycznego niniejszej sprawy i uzyskania tejże oceny korzystnej dla
odwołującego się.
Przedstawione problemy prawne mają charakter oczywisty i są możliwe do
rozstrzygnięcia na podstawie już istniejącego orzecznictwa. Dodatkowo wskazać
należy, że nie wywołują one jakichkolwiek rozbieżności w orzecznictwie. Sąd
drugiej instancji słusznie wskazał, że skarżący nie spełnia wszystkich warunków
uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przedmiotowa niezdolność
do pracy nie powstała bowiem w okresach wskazanych w art. 57 ust.1 pkt. 3
ustawy emerytalnej. Faktem jest, że niepełnosprawność skarżącego istnieje od
urodzenia, jednak dotychczas nie przeszkadzała ona mu w wykonywaniu pracy.
Dlatego Sądy prawidłowo uznały, że częściowa niezdolność do pracy została
niejako wniesiona do ubezpieczenia w momencie podjęcia pierwszego zatrudnienia
i obecnie nie może stanowić spełnienia warunku z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy
emerytalnej.
Do zarzuconej przez skarżącego nieważności postępowania przed Sądem
drugiej instancji nie sposób się odnieść, albowiem Sąd Najwyższy takiej
nieważności nie dostrzega, a skarżący nie uzasadnił, dlaczego w jego ocenie
doszło do nieważności postępowania.
Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba
rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec
czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
[a.ł]
