I USK 285/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 marca 2025 r.
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania S. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Krakowie
o podjęcie wypłaty emerytury,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 27 marca 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III AUa 2922/20,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od odwołującego się na rzecz organu rentowego
kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z odsetkami
z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2024 r. oddalił
apelację odwołującego się S. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia
17 września 2020 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 27 marca 2020 r.
przyznającej odwołującemu się od dnia 1 lutego 2020 r. emeryturę na podstawie
art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
I USK 285/24
2
Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 1631 ze
zm., dalej ustawa emerytalna), a następnie zawieszającej jej wypłatę, wobec zbiegu
świadczenia z emeryturą wojskową oraz orzekł o kosztach postępowania.
Według Sądu Apelacyjnego wywiedziona apelacja nie zasługiwała na
uwzględnienie, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego, pomimo błędnego
uzasadnienia, był trafny. Odwołujący się pozostawał w służbie przed dniem
2 stycznia 1999 r., a emerytura wojskowa została mu przyznana na podstawie
art. 15 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z
2025 r., poz. 305, dalej ustawa zaopatrzeniowa), a więc z ograniczeniem wysokości
kwoty emerytury maksymalnie do 75% podstawy wymiaru. Istotne jest również, że
przy obliczeniu wysokości emerytury wojskowej nie zostały wykorzystane żadne
okresy ubezpieczenia cywilnego, tj. inne niż okresy służby wojskowej. Sąd
Apelacyjny ocenił, że nie można żądania odwołującego się rozważać przy
uwzględnieniu argumentacji prawnej wynikającej z wyroku Sądu Najwyższego z
dnia 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17 (OSNP 2019 nr 9, poz. 114), ponieważ
konieczne jest odwołanie się w tym zakresie do późniejszej wykładni przepisów
prawa materialnego przedstawionej w uchwale składu 7 sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/2 (OSNP 2022 nr 6, poz. 58).
Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na to, że linię orzeczniczą Sądu Najwyższego
po dacie powzięcia uchwały z dnia 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21, należy uznać
za jednolicie odwołującą się do interpretacji przepisów prawa materialnego zawartej
w tej uchwale. Nie ma zatem jurydycznych argumentów, które przemawiałyby za
odstąpieniem od takiej wykładni. Skoro odwołujący się zawodową służbę wojskową
pełnił w latach 1971 - 2002, a zatem niewątpliwie pozostawał w służbie wojskowej
przed dniem 2 stycznia 1999 r., zaś na podstawie decyzji Wojskowego Biura
Emerytalnego z dnia 9 października 2002 r. przyznano mu emeryturę wojskową
wynoszącą 75% podstawy wymiaru, która została obliczona bez uwzględnienia
okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest on uprawniony do
emerytury powszechnej, to wypłacie podlega tylko jedno ze świadczeń
emerytalnych (tj. wyższe lub wybrane przez ubezpieczonego), czemu prawidłowo
dał wyraz organ rentowy w zaskarżonej decyzji.
I USK 285/24
3
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł odwołujący się,
zaskarżając wyrok ten w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to:
1) art. 14 ust. 2 w związku z art. 15 i art. 18 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, przez
błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że z samego faktu, iż procentowy
wymiar świadczenia emerytalnego dla żołnierza pozostającego w służbie przed
dniem 2 stycznia 1999 r. wynosi 75% (na co składa się 81,6% z tytułu 31 lat wysługi
emerytalnej), nie wynika brak możliwości włączenia okresów cywilnego stażu
emerytalnego do algorytmu obliczenia wysokości emerytury wojskowej; 2) art. 95
ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15a ustawy zaopatrzeniowej, przez
błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten nie ma zastosowania do
skarżącego, który został powołany do służby wojskowej przed dniem 1 stycznia
1999 r. w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, że
zasada wypłaty jednego świadczenia ma zastosowanie do wszystkich żołnierzy
zawodowych, których emerytura wojskowa została ustalona na zasadach
określonych w art. 15a ustawy zaopatrzeniowej (a więc bez uwzględnienia
„cywilnych” okresów składkowych), a nie wyłącznie do tych, których emerytura
wojskowa została ustalona wprost na podstawie art. 15a tej ustawy, tj. tych, którzy
zostali powołani do służby po dniu 1 stycznia 1999 r., a w konsekwencji błędne
oddalenie apelacji i tym samym utrzymanie stanu bezpodstawnego zawieszenia
wypłaty świadczenia przyznanego skarżącemu, mimo że jego wojskowe
świadczenie emerytalne zostało obliczone według zasad określonych w art. 15a
ustawy zaopatrzeniowej; 3) naruszenie zasady równości i niedyskryminacji
wynikającej z art. 32 Konstytucji RP, przez nierówne traktowanie emerytów
wojskowych, których wysokość emerytury wojskowej została ustalona wyłącznie na
podstawie wysługi wojskowej przez taką interpretację art. 95 ust. 2 ustawy
emerytalnej w związku z art. 15a ustawy zaopatrzeniowej, która prowadzi do
przyznania jedynie niektórym z nich prawa do wypłaty zarówno świadczenia
wojskowego, jak i świadczenia z powszechnego systemu emerytalnego, mimo że
główną przesłanką różnicującą te osoby jest data przyjęcia do służby wojskowej.
Skarżący zarzucił także naruszenia przepisów prawa procesowego, mające
istotny wpływa na wynik sprawy, a to art. 385 w związku z art. 386 § 2 w związku z
art. 379 pkt 5 w związku z art. 1481 § 1 k.p.c., przez oddalenie apelacji i
I USK 285/24
4
nieuchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w sytuacji, w której Sąd ten rozpoznał
sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy skarżący pismem z dnia 10 lipca 2020 r.
złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, co skutkowało
pozbawieniem strony możliwości obrony swoich praw, a w konsekwencji
nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go
wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do
ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania odwoławczego oraz o zasądzenie od organu rentowego na
jego rzecz kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną. W przypadku
uznania przez Sąd Najwyższy, iż podstawa naruszenia prawa materialnego jest
oczywiście uzasadniona, a podstawy naruszenia przepisów postępowania
okazałyby się nieuzasadnione (art. 39816 k.p.c.) skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę przez uwzględnienie apelacji i
zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji oraz poprzedzającej go decyzji organu
rentowego przez przyznanie mu prawa do wypłaty świadczenia od dnia 1 lutego
2020 r. oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącego kosztów
postępowania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał
na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które powstało na tle
wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17 oraz uchwały
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21,
które są zasadniczo sprzeczne i prowadzą do różnego zastosowania art. 95 ust. 2
ustawy emerytalnej. Skarżący stawia pytanie „czy w świetle zasady
niedyskryminacji wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP dopuszczalne jest
różnicowanie sytuacji emerytowanych żołnierzy w oparciu wyłącznie o przesłankę
daty przyjęcia do służby, w szczególności w związku z wejściem w życie
(po podjęciu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia
2021 r., III UZP 7/21) ustawy z dnia 15 maja 2022 r. m.in. o zmianie ustawy o
zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2022 r.,
poz. 1115), którą dodano art. 15aa, pozwalający żołnierzowi zawodowemu
I USK 285/24
5
pozostającemu w służbie po dniu 1 stycznia 1999 r. na łączne pobieranie emerytury
wojskowej z emeryturą cywilną”.
W ocenie skarżącego w sprawie zachodzi również potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości oraz wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów dotycząca interpretacji użytego w art. 95 ust. 2
ustawy emerytalnej pojęcia „z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa lub
policyjna została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo art. 18e
ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy
zawodowych oraz ich rodzin”, w szczególności czy oznacza on emeryturę, która
została przyznana na podstawie wyżej wymienionych przepisów, tzn.
niewystarczające jest obliczenie emerytury na zasadach określonych w tych
przepisach, a konieczne jest spełnienie także kryteriów podmiotowych w nich
określonych (moment powołania do służby wojskowej) oraz oceny dopuszczalności
w świetle zasady równości i niedyskryminacji wynikającej z art. 32 Konstytucji RP
wykładni art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15a ustawy
zaopatrzeniowej, która prowadzi do różnicowania analogicznej sytuacji żołnierzy-
emerytów, którzy nie mają możliwości zaliczenia „cywilnych” okresów składkowych
do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego, w zależności, czy
zostali przyjęci po raz pierwszy do służby wojskowej przed dniem 2 stycznia
1999 r., czy po dniu 1 stycznia 1999 r.
Ponadto w sprawie ma miejsce nieważność postępowania, bowiem wydanie
wyroku przez Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 1481 § 3 k.p.c. skutkowało
pozbawieniem strony możliwości obrony praw, a w konsekwencji nieważnością
postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Skarżący w postępowaniu przed
Sądem pierwszej instancji, oprócz dowodów z dokumentów, złożył również pismem
z dnia 10 lipca 2020 r. wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron
na okoliczności wskazane w treści odwołania, a ponadto na okoliczność okresu
służby wojskowej oraz zatrudnienia po zakończeniu służby wojskowej. Pomimo
złożenia tego wniosku, Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę na posiedzeniu
niejawnym, co stanowi naruszenie art. 1481 § 1 zdanie drugie 2 k.p.c.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie
I USK 285/24
6
od skarżącego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej
merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych
budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest
oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności
powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.
Ponadto dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i
procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być
zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w
takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej
wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd
Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 września
2016 r., V CSK 143/16, LEX nr 2135552; z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16,
LEX nr 2069457; z dnia 1 grudnia 2015 r., I PK 71/15, LEX nr 2021944).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.c., ale żadna z tych przesłanek w
rozpoznawanej sprawie nie występuje.
I USK 285/24
7
W pierwszej kolejności należy w związku z powyższym odnieść się do
najpoważniejszego zarzutu skarżącego dotyczącego nieważności postępowania
przed Sądem pierwszej instancji. Przypomnieć trzeba, że w postępowaniu
kasacyjnym zarzut nieważności może dotyczyć bezpośrednio tylko postępowania
przed sądem drugiej instancji. W judykaturze Sądu Najwyższego zdecydowanie
przeważa stanowisko, zgodnie z którym nieważność postępowania
nieuwzględniona przez sąd drugiej instancji z urzędu lub na zarzut strony stanowi
uzasadnioną podstawę skargi tylko wtedy, gdy miała znaczenie dla wyniku sprawy
(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, OSNC
1998 nr 5, poz. 81; z dnia 10 lutego 1998 r., II CKN 600/97, OSP 1999 nr 3, s. 58;
z dnia 18 stycznia 2005 r., II PK 151/04, OSNP 2005 nr 17, poz. 262; z dnia 11
grudnia 2006 r., OSNP 2008 nr 3-4, poz. 27; z dnia 8 maja 2007 r., II PK 297/06,
M. Prawn. 2007 nr 11, s. 587; z dnia 22 lutego 2011 r., II UK 290/10, LEX nr
817531; z dnia 13 lipca 2011 r., I UK 11/11, LEX nr 1043978). Skoro skarga
kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądu drugiej instancji, to wyłączone jest
bezpośrednie badanie w postępowaniu kasacyjnym naruszenia przepisów
postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym prowadzących do nieważności
postępowania. Kwestia ta może podlegać badaniu i rozpoznaniu przez Sąd
Najwyższy jedynie pośrednio, przez przytoczenie przez skarżącego w ramach
drugiej podstawy z art. 3983 § 1 k.p.c. stosownego zarzutu naruszenia przez sąd
odwoławczy art. 378 § 1 lub art. 386 § 2 k.p.c. i wykazania, że to uchybienie mogło
mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca
2009 r., I UK 63/09, LEX nr 529764), czego skarżący nie uczynił. Ponadto
stosowanie do treści art. 1481 § 3 k.p.c. wniosek o wysłuchanie na rozprawie trzeba
złożyć w pierwszym piśmie procesowym, a pismo procesowe z dnia 10 lipca 2020 r.
było – co wynika z ustaleń faktycznych w sprawie – kolejnym, a nie pierwszym
pismem procesowym. Stąd nie można zgodzić się ze skarżącym, iż w sprawie
zachodzi nieważność postępowania.
W przypadku zaś powoływania się na występowanie w sprawie istotnego
zagadnienia prawnego, w uzasadnieniu wniosku winno zostać sformułowane
zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą
możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zgodnie ze
I USK 285/24
8
stanowiskiem jednolicie wyrażanym w judykaturze, oznacza to w praktyce, że
zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: być
sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy
wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie
z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); być przedstawione w
sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i
rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października
2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX
nr 478179); pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i dotyczyć zagadnienia
budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność
zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje
zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie
precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o
występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy
przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd
Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z
odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też
z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).
Z kolei przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę
wykładni przepisów prawa rodzi po stronie skarżącego obowiązek określenia, które
przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym
polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności
w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia
2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10). Ponadto konieczne jest
opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą
do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji
interpretacyjnej (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada
2017 r., I UK 24/17, LEX nr 3376143 czy też z dnia 17 grudnia 2007 r., I PK 233/07,
I USK 285/24
9
OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). W przypadku powoływania się na rozbieżności w
orzecznictwie konieczne jest także, choćby przykładowe, wskazanie orzeczeń, w
których ten sam przepis prawa byłyby odmiennie wykładany. Należy również
podkreślić, iż nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c.) ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.), jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia
prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych
orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego
poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK
230/02, OSNP - wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić,
że skarżący nie wykazał istnienia powołanych przez siebie przesłanek przedsądu, o
których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Przedstawione we wniosku skarżącego wątpliwości dotyczące wykładni art. 95
ustawy emerytalnej w związku z art. 15a ustawy zaopatrzeniowej zostały już
rozstrzygnięte w powołanej przez Sąd Apelacyjny i znanej w związku z tym
skarżącemu uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia
2021 r., III UZP 7/21, która usunęła występującą we wcześniejszym orzecznictwie
rozbieżność. W uchwale tej wyrażono pogląd prawny, zgodnie z którym
ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2
stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej
wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z
tytułu których jest uprawniony również do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez
niego (art. 95 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 7 ustawy
zaopatrzeniowej). Sąd Najwyższy w powiększonym składzie stanął na stanowisku,
że budzący wątpliwości interpretacyjne zwrot „z wyjątkiem przypadku, gdy
emerytura wojskowa (...) została obliczona według zasad określonych w art. 15a
albo 18e ustawy” (zaopatrzeniowej) użyty w art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej,
wykładany z uwzględnieniem reguł gramatycznych, systemowych i funkcjonalnych
powinien być rozumiany jako odnoszący się tylko do żołnierzy, których emerytury
są obliczane na podstawie tych przepisów, a zatem do żołnierzy powołanych do
I USK 285/24
10
zawodowej służby wojskowej, odpowiednio po dniu 1 stycznia 1999 r. oraz po dniu
31 grudnia 2012 r.
Istotne pozostaje to, że uchwała III UZP 7/21 rozstrzygnęła wątpliwości
interpretacyjne dotyczące sytuacji, w której żołnierz zawodowy powołany do służby
przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie mógł skorzystać (z przyczyn obiektywnych) z
możliwości obliczenia emerytury wojskowej z uwzględnieniem „stażu cywilnego”,
ponieważ sytuacja ta była podobna do takiej, w której znajdował się żołnierz
powołany do służby po dniu 1 stycznia 1999 r. i którego emerytura została
obliczona według zasad określonych w art. 15a albo 18e ustawy zaopatrzeniowej.
I to takiej sytuacji dotyczył powodujący rozbieżność w orzecznictwie wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17, w którym przyjęto, że użyte w
art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej sformułowanie „emerytura (...) obliczona według
zasad określonych w art. 15a albo art. 18e ustawy” (zaopatrzeniowej) oznacza
odwołanie się do zasad obliczenia emerytury wojskowej określonych w tych
przepisach, a więc z uwzględnieniem wyłącznie służby wojskowej, co z kolei
uzasadnia prawo do pobierania dwóch emerytur „wypracowanych” niezależnie od
siebie. Jednakże w uchwale III UZP 7/21 Sąd Najwyższy szeroko wyjaśnił powody,
dla których nie można zaakceptować stanowiska skarżącego, iż powinien
otrzymywać dwa świadczenia, a tym samym wyznaczył standard interpretacyjny,
który obecnie nie pozwala akceptować wykładni prezentowanej w wyroku Sądu
Najwyższego z dnia 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17. Sąd Najwyższy w uchwale
III UZP 7/21 wyraził ponadto zdanie, że systemowa wykładnia użytego w art. 95
ust. 2 ustawy emerytalnej zwrotu „z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa
(...) została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo 18e ustawy”
(zaopatrzeniowej) daje podstawę do przyjęcia, że ów wyjątek należy interpretować
nie tylko przedmiotowo, to znaczy wyłącznie przez pryzmat zasad obliczania
emerytury wojskowej wynikających z art. 15a albo 18e ustawy zaopatrzeniowej, ale
także podmiotowo, co oznacza konieczność wzięcia pod uwagę adresatów tych
przepisów. To dla nich ustawodawca wprowadził bowiem (na przyszłość)
możliwość równoczesnego pobierania emerytury wojskowej i emerytury
powszechnej, odbierając im równocześnie prawo do wzrostu emerytury wojskowej
z tytułu doliczenia stażu „cywilnego” i pozostawiając jednak taką samą możliwość
I USK 285/24
11
(prawo wyboru) także dla żołnierzy powołanych do służby przed dniem 2 stycznia
1999 r., po spełnieniu (poczynając od dnia 1 stycznia 2025 r.) przesłanek
określonych w art. 18 i ustawy zaopatrzeniowej (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 10 stycznia 2024 r., II USK 321/22, LEX nr 3688690).
Podsumowując ten wątek rozważań, stwierdzić należy, że w sprawie nie
występuje ani sugerowane przez skarżącego istotne zagadnienie prawne, ani
potrzeba wykładni przepisów prawnych (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia
22 maja 2024 r., III USKP 147/23, LEX nr 3717270; z dnia 8 maja 2024 r., II USKP
14/23, LEX nr 3711945; z dnia 12 marca 2024 r., II USKP 41/23, LEX nr 3692592; z
dnia 17 października 2023 r., II USKP 113/22, LEX nr 3616767).
Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy przyjął, że skarżący
nie wykazał potrzeby poddania jego skargi kasacyjnej merytorycznemu
rozpoznaniu i w oparciu o art. 3989 § 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów
postępowania kasacyjnego stosownie do art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.
orzekł jak w sentencji.
[SOP]