I USK 24/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Prusinowski
Dnia 13 maja 2025 r.
w sprawie z odwołania L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Ostrowie
Wielkopolskim
z udziałem zainteresowanej B.P.
o ustalenie ubezpieczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 13 maja 2025 r.,
skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt III AUa 1058/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od L. Spółki z o.o. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Ostrowie Wielkopolskim 270 zł
(dwieście siedemdziesiąt) z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 września 2024 r., w sprawie o
podleganie ubezpieczeniom społecznym, oddalił apelację płatnika składek – L.
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego
w Kaliszu z dnia 3 października 2023 r.
I USK 24/25
2
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych
stwierdził, że ubezpieczona B.P., jako osoba wykonująca pracę na podstawie
umowy zlecenia u płatnika składek, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu
społecznemu w okresie od dnia 9 sierpnia 2020 r. do dnia 30 września 2021 r., ze
wskazaną w tej decyzji podstawą wymiaru składek.
W sprawie nie było sporne, że ubezpieczona uprawniona do świadczenia
emerytalnego z tytułu wykonywania umowy zlecenia zawartej z płatnikiem została
zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w spornym okresie. Jednocześnie
ubezpieczona pozostawała w stosunku pracy w okresie od dnia 8 marca 2020 r. do
dnia 31 października 2021 r. otrzymując z tego tytułu wynagrodzenie niższe niż
kwota minimalnego wynagrodzenia.
Sąd Okręgowy uznał odwołanie za niezasadne. Przytoczył treść przepisów
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 350 ze zm., dalej jako „ustawa systemowa”) i
wskazał, że istota sporu dotyczy wykładni art. 9 ust. 2c i 4a tejże ustawy. Nadto
odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, przytaczając wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 21 marca 2019 r., III UK 548/17 (LEX nr 2638597); z dnia
20 kwietnia 2021 r., II USKP 38/21 (LEX nr 3219903) i z dnia 27 kwietnia 2021 r.,
II USKP 37/21 (LEX nr 3252364).
Sąd Apelacyjny w pełni podzielił argumentację Sądu pierwszej instancji,
wywiedzioną z utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i oddalił apelację
płatnika. Wskazał, że przedstawione w apelacji odmienne poglądy na temat
interpretacji art. 9 ust. 2c i 4a ustawy systemowej stanowią jedynie polemikę z
ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego i nie mogą w żadnej mierze
podważać prawidłowego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
Zaskarżając wyrok w całości, płatnik zarzucił naruszenie przepisów prawa
materialnego, to jest art. 9 ust. 2c oraz ust. 4a ustawy systemowej przez ich błędną
wykładnię. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozstrzygnięcie co do
istoty sporu.
Przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej uzasadniono jej oczywistą
zasadnością oraz istnieniem potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
I USK 24/25
3
poważne wątpliwości oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Skarżący stwierdził, że w jego opinii zastrzeżenie „odsyłające” do ust. 2c art. 9
ustawy systemowej powoduje, że zleceniobiorca uprawniony do emerytury lub renty
pozostający równocześnie w stosunku pracy nie będzie podlegał obowiązkowym
ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy zlecenia, gdy pozostaje
w stosunku pracy, niezależnie od tego czy wynagrodzenie uzyskiwane przez niego
w ramach stosunku pracy osiągnie kwotę co najmniej równą kwocie minimalnego
wynagrodzenia za pracę. Skarżący stwierdził, że istnieją rozbieżności w
orzecznictwie, występujące pomiędzy stanowiskiem wielokrotnie wyrażanym przez
Sąd Okręgowy w Warszawie, a stanowiskiem prezentowanym przez sądy w
apelacji łódzkiej, choć nie przytoczył przy tym konkretnych orzeczeń. Zdaniem
skarżącego, skoro osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą dobrowolnie
podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, taka sama możliwość
powinna być dostępna dla pracowników, którzy przeszli na emeryturę.
W odpowiedzi organ wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wymaga wykazania, że chodzi o
wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie
wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich
dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego
rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają
rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą
się z procesem stosowania prawa. Konieczne jest wskazanie argumentów, które
I USK 24/25
4
prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej
propozycji interpretacyjnej. Skarżący nie podjął nawet próby spełnienia tak
scharakteryzowanych wymogów ograniczając się do sformułowania ogólnego
stwierdzenia, że występują bliżej nie scharakteryzowane rozbieżności w
orzecznictwie między sądami warszawskimi, a łódzkimi.
Podobnie skarżący nie sprostał wykazaniu, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce
wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez
głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa
materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o
charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu
rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i
ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na
zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście
błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15,
LEX nr 1940571). W rozpoznawanej sprawie żadna taka okoliczność nie miała
miejsca. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej
analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. W rozpoznawanym
przypadku skarżący sformułował jedynie postulat potraktowania emerytki łączącej
zatrudnienie pracownicze z umową zlecenia w taki sam sposób, jak osób
pobierających emeryturę, które prowadzą działalność gospodarczą.
W sformułowaniu postulatu, który opiera się na odstąpieniu od wykładni językowo-
logicznej przepisu na rzecz zastosowaniu per analogiam w sposób rozszerzający
wyjątku ustanowionej dla innej grupy w oparciu o zasadę równości nie sposób
dostrzec spełnienia przesłanki oczywistej tj. widocznej bez głębszej analizy
zasadności skargi kasacyjnej.
Wobec powyższego już tylko uzupełniająco Sąd Najwyższy przypomina, że
zawarte w art. 9 ust. 4a ustawy systemowej zastrzeżenie „odsyłające” do ust. 2c
tego artykułu powoduje, że zleceniobiorca uprawniony do emerytury lub renty
pozostający równocześnie w stosunku pracy nie będzie podlegał obowiązkowym
ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy zlecenia tylko wówczas,
I USK 24/25
5
gdy wynagrodzenie uzyskiwane przez niego w ramach stosunku pracy osiągnie
kwotę co najmniej równą kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tak orzekł
Sąd najwyższy między innymi w wyroku z dnia 21 marca 2019 r., II UK 548/17
(LEX nr 2638597), co Sąd w rozpoznający niniejszą sprawę potwierdza.
Ze względu na powyższe argumenty, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1
k.p.c.
[a.ł]
