I USK 149/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 grudnia 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania J.P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu
o składki,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 17 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt III AUa 1215/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę
2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 8 listopada 2024 r., III AUa 1215/23, oddalił apelację odwołującego się
J.P. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 17 sierpnia 2023 r., VIII U 303/23,
oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddziału w Zabrzu z 12 stycznia 2023 r., stwierdzającej, że odwołujący jako
I USK 149/25
2
członek zarządu R. sp. z o. o. w G. ponosi odpowiedzialność za zaległości spółki z
tytułu nieopłaconych składek.
Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając
ten wyrok w całości. Uzasadniając wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania wskazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona ponieważ Sąd
Apelacyjny uznał, że w ogóle doszło do sytuacji, w której skarżący był
zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, podczas, gdy na
dzień zakończenia przez odwołującego pełnienia funkcji członka zarządu brak było
przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki (brak przesłanki wielości wierzycieli), a w
późniejszym czasie odwołujący nie miał możliwości złożenia tego wniosku (nie był
już członkiem zarządu) wobec czego nie sposób przypisać mu winy za niezłożenie
wniosku o ogłoszenie upadłości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na
rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
I USK 149/25
3
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że nawiązanie do przesłanki z art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta
rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego
ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty
wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam
zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie
prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać
kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego
polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca
2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,
LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1 stycznia
2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej
instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego
uzasadnieniu, niezbędne jest zatem powołanie konkretnych przepisów prawa, z
którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny
(postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr
1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie może
decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie
Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860).
Skarżący nie wykazał istnienia powyższej przesłanki przedsądu.
Skarżący wskazywał, że na dzień zakończenia przez niego pełnienia funkcji
członka zarządu brak było przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki z uwagi na
brak przesłanki wielości wierzycieli, a w późniejszym czasie nie miał możliwości
złożenia tego wniosku, ponieważ nie był już członkiem zarządu. Tymczasem
utrwalone orzecznictwo wskazuje, że brak wielości wierzycieli nie zwalnia członka
I USK 149/25
4
zarządu od obowiązku zgłoszenia "we właściwym czasie" wniosku o ogłoszenie
upadłości. W wyroku z 1 grudnia 2021 r., III FSK 4220/21 Naczelny Sąd
Administracyjny wskazał, że przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z
obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z
płatnościami wyłącznie w stosunku do jednego wierzyciela, stawiałoby w
uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko
jednego wierzyciela - Skarb Państwa w stosunku do tych, których spółki miałyby co
najmniej dwóch wierzycieli.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2019 r.,
III UK 85/18 (LEX nr 2642120) stan niewypłacalności dłużnej spółki prawa
handlowego występuje w razie utraty zdolności do wykonywania wymagalnych
wierzytelności pieniężnych choćby jednego z wierzycieli, które zasługują i
wymagają ochrony prawnej w razie wykazanej przez wierzyciela bezskuteczności
egzekucji z majątku dłużnej spółki, jeżeli zarządzający nią członkowie zarządu
(skarżący) nie wskazywali żadnego mienia, z którego znana im, bo prowadzona
przez organ rentowy egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie wierzytelności
składkowych w znacznej części - art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego w związku z
art. 116 § 1 Ordynacji Podatkowej i art. 31 i 32 ustawy systemowej - (podobnie
postanowienie Sądu Najwyższego z 19 maja 2022 r., I USK 463/21,
LEX nr 3439404).
Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba
rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec
czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach
postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 98 § 1 i 11 k.p.c.
[SOP]
