I UK 230/10

wyrok – Sąd Najwyższy z dnia 2011-01-28

Dane orzeczenia

SygnaturaI UK 230/10
Data orzeczenia2011-01-28
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądSąd Najwyższy
WydziałWydział I
SędziowieAndrzej Wróbel, Jolanta Strusińska-Żukowska (autor uzasadnienia), Romualda Spyt (przewodniczący)

Pełna treść orzeczenia

Wyrok z dnia 28 stycznia 2011 r. I UK 230/10 Szkoła wyższa będąca beneficjentem w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) przy realizacji takiego projektu w ramach Sektorowego Programu Ope- racyjnego - Rozwój Zasobów Ludzkich, którego celem jest aktywizacja zawo- dowa jej absolwentów, kierowanych zgodnie z tym projektem do odbycia stażu u przedsiębiorców, jest innym niż powiatowy urząd pracy podmiotem kierują- cym na staż (art. 6 ust. 1 pkt 9a w związku z art. 4 pkt 2 lit. za ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Przewodniczący SSN Romualda Spyt, Sędziowie SN: Jolanta Strusińska- Żukowska (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy z odwołania K. Akademii [...] w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. z udziałem zainteresowanych: Anety W., Łukasza W., Kamili Ś., Olgi Ś., Małgorzaty S., Janusza S., Beaty S., Agnieszki P., Malwiny P., Anny P., Aliny J., Anny C., Anny C. o podleganie ubezpieczeniu społecznemu, na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krako- wie z dnia 15 grudnia 2009 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ka- sacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r. oddalił odwołanie K. Akademii [...] w K. (dalej jako Akademia albo odwołująca się) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w K. z dnia 3 października 2008 r. stwierdzają- 2 cej podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez osoby, z którymi odwołująca się zawarła umowy odbycia stażu w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004 - 2006. Sąd pierwszej instancji ustalił, że Akademia, działając na podstawie ustawy z dnia 5 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, zawarła w dniu 11 sierpnia 2006 r. umowę z Województwem M. reprezentowanym przez Urząd Marszałkowski o dofinansowanie projektu „Staże partnerskie dla innowacji małych i średnich przedsię- biorstw” w ramach projektu 2 „Wzmocnienie rozwoju zasobów ludzkich w regionach”, finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz środków bu- dżetu państwa. Na podstawie tej umowy odwołująca się kierowała swoich absol- wentów, tj. zainteresowanych: Anetę W., Alinę J., Olgę Ś., Annę C., Annę P., Agnieszkę P., Beatę S., Annę C., Łukasza W., Janusza S., Kamilę Ś., Małgorzatę S. i Malwinę P. do odbycia stażu w firmach, które były partnerami projektu. Pomiędzy Akademią, stażystą i przedsiębiorcami, u których miał być odbywany staż, była za- wierana umowa stażowa przewidująca obowiązek wypłaty stażyście wynagrodzenia określonego jako dodatek stażowy, który wynosił 1.600 zł. Umowa stażowa określała także obowiązki i uprawnienia jej stron, przewidywała możliwość jej wypowiedzenia oraz kary umowne za niewywiązywanie się przez strony z ich obowiązków. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej powołana jako ustawa systemowa), ubezpie- czeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby pobierające stypendium w okre- sie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe. Definicję takich podmiotów zawiera art. 4 pkt 2 lit. za ustawy systemowej, stanowiąc że są nimi, między innymi, korzy- stające z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w przepi- sach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.). Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że podstawę zawierania umów stażowych i kierowania absolwentów do od- bycia stażu stanowiła umowa z dnia 11 sierpnia 2006 r. zawarta z Województwem M. właśnie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie 3 Rozwoju. Na podstawie tej umowy Akademia otrzymała dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i środków budżetu państwa na realizację programu stażowego, w ramach którego odwołująca się zawierała umowy stażowe i wypłacała stażystom wynagrodzenie (dodatek stażowy). Zdaniem tego Sądu, Aka- demia była zatem innym niż powiatowy urząd pracy podmiotem kierującym na staż i korzystającym z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajo- wych w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 9a w związku z art. 4 pkt 2 lit. za ustawy syste- mowej. Takiej ocenie nie stoi na przeszkodzie sam fakt nazwania wynagrodzenia wypłacanego w okresie odbywania stażu dodatkiem stażowym, bowiem nie oznacza to, że nie można go uznać za stypendium, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy systemowej. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął, że osoby, z którymi od- wołująca się zawarła umowy stażowe, podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, jak prawidłowo stwierdził organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, po rozpo- znaniu apelacji Akademii, wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r. zmienił zaskarżony przez odwołującą się wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzającą go decyzję, stwierdzając że zainteresowani - stażyści, z którymi Akademia zawarła umowy sta- żowe w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004 - 2006, od 1 listopada 2005 r. nie podlegają ubezpieczeniom społecznym i za- sądził od organu rentowego na rzecz odwołującej się kwotę 210 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd drugiej instancji, przytaczając in extenso treść art. 4 pkt 2 lit. za ustawy systemowej, uznał bowiem, że w świetle obowiązujących zasad techniki prawodaw- czej brak jest podstaw do przyjęcia, iż zawarte w tym przepisie określenie „korzysta- jące z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na pod- stawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (…) albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...)” jest odrębną jednostką redakcyjną stanowiącą tiret trzynaste. Pojęcie to nie określa bowiem przede wszystkim konkretnego podmiotu w odróżnieniu od tiret, które posługują się takimi nazwami (jednostki, instytucje, agencje, organizacje, ośrodki, Ochotnicze Hufce Pracy). Ponadto, o braku możliwości uznania przedmiotowego określenia za jednostkę redakcyjną w postaci tiret świadczy dyspozycja § 57 ust. 6 zasad techniki prawodawczej stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 4 dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. Nr 100, poz. 908), zgodnie z którym każde tiret kończy się przecinkiem, a ostatnie przecinkiem, średnikiem albo kropką, chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną odnoszącą się do wszystkich tiret. W takim przypadku przecinek, średnik albo kropkę stawia się po części wspólnej. Z uwagi na to, że w art. 4 pkt 2 lit. za ustawy systemowej po przedmiotowym określeniu brak jest przecinka, średnika czy kropki, nie ma wątpliwo- ści, że nie stanowi ono odrębnego tiret, lecz część wspólną odnoszącą się do wszystkich tiret. W ocenie Sądu odwoławczego, powyższe rozważania prowadzą zaś do konkluzji, że w świetle art. 4 pkt 2 lit. za ustawy systemowej, płatnikami składek są wszystkie wymienione w tym przepisie podmioty (12 rodzajów) i tylko w zakresie, w jakim korzystają z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajo- wych na dofinansowanie projektu albo decyzji. Odwołująca się Akademia nie może być zaliczona do tych podmiotów, albowiem nie można jej uznać za jednostkę nau- kową, o której mowa w art. 4 pkt 2 lit. za tiret ósme ustawy systemowej. W świetle ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 169, poz. 1049), jednostkami naukowymi są bowiem prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe podstawowe jednostki orga- nizacyjne uczelni w rozumieniu statutów tych uczelni (art. 2 pkt 9 ustawy), zaś zgod- nie z art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyż- szym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), podstawową jednostką organizacyjną uczelni jest wydział lub inna jednostka organizacyjna uczelni określona w statucie, prowa- dząca co najmniej jeden kierunek studiów lub studia doktoranckie co najmniej w jed- nej dyscyplinie naukowej. Podstawową jednostkę organizacyjną Akademii stanowi wydział (§ 36 ust. 1 statutu tej uczelni), wobec czego status jednostki naukowej nie przysługuje uczelni jako całości, lecz tylko jej wydziałom. W ocenie Sądu drugiej in- stancji, Akademia nie należy zatem do kategorii podmiotów, które kierują na staż w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy systemowej, wobec czego umowy zawarte pomiędzy nią a stażystami nie są umowami stażowymi w rozumieniu tego przepisu, lecz umowami cywilnoprawnymi, finansowanymi ze środków unijnych. Podstawę do podlegania przez zainteresowanych ubezpieczeniom społecznym mógł zatem sta- nowić wyłącznie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej. Mając przy tym na względzie, że przedmiotowe umowy o świadczenie usług zawarte były z zainteresowanymi bę- dącymi studentami poniżej 26 roku życia, Sąd drugiej instancji uznał, że brak było podstaw do objęcia stażystów obowiązkiem ubezpieczeń społecznych z uwagi na 5 wyłączenie przymusu ubezpieczeń w takiej sytuacji stosownie do treści art. 6 ust. 4 ustawy systemowej. Organ rentowy wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, opierając ją na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy systemowej w związku z art. 4 pkt 2 lit. za tej ustawy, polegającą na przyjęciu, że osoby pobierające stypendium, o których mowa w pierwszym z tych przepisów, nie podlegają określonemu w nim ubezpieczeniu, gdyż nie zostały skie- rowane na staż przez jednostkę naukową w rozumieniu drugiego z tych przepisów. Formułując taki zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę przez oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz w obu przypadkach, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy systemowej, zgodnie z którym obowiązko- wo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zo- stały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące, został dodany do tej ustawy z dniem 1 listopada 2005 r. ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie nie- których innych ustaw (Dz.U. Nr 164, poz. 1366). Tą samą ustawą dodano do ustawy systemowej art. 4 pkt 2 lit. za, wprowadzający pojęcie będącego płatnikiem składek innego niż powiatowy urząd pracy podmiotu kierującego, w którego treści w ówcze- snym brzmieniu po tiret dwunastym umieszczony był przecinek. Ten znak interpunk- cyjny został pominięty dopiero przy okazji nowelizacji przepisu dokonanej z dniem 1 stycznia 1997 r. ustawą z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.). Biorąc przy tym pod uwagę, że przed określeniem „korzystające z publicznych środków wspólnotowych” znajduje się taki sam myślnik jak przed określeniami pozostałych podmiotów wymienionych w art. 4 pkt 2 lit. za ustawy systemowej, stwierdzić należy, że odwołanie się wyłącznie do zasad techniki prawodawczej nie wystarcza do wyjaśnienia, jakie podmioty są kieru- 6 jącymi w rozumieniu tego przepisu. Również w uzasadnieniu projektu ustawy zmie- niającej z dnia 28 lipca 2005 r. nie ma żadnych wskazówek, które mogłyby być po- mocne przy wyjaśnieniu tych wątpliwości, bowiem pierwotnie proponowana treść art. 4 pkt 2 lit. za brzmiała następująco: „inne niż powiatowe urzędy pracy podmioty kie- rujące - w stosunku do osób pobierających stypendium w okresie stażu lub przygo- towania zawodowego” (por. art. 4 pkt 1 rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw - druk sejmowy nr 3881). Do uściślenia treści przepisu doszło dopiero na sku- tek prac Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw związanych z rzą- dowym „Programem uporządkowania i ograniczenia wydatków publicznych", zwłasz- cza na posiedzeniu w dniu 9 maja 2005 r., podczas którego wicedyrektor departa- mentu w MGiP Beata C. wyjaśniła, że zmiana w ustawie systemowej „ma na celu dostosowanie rozwiązania do przepisów Sektorowego Programu Operacyjnego - Rozwój Zasobów Ludzkich, które przewidują możliwość, by na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy były aktywizowane m.in. młode osoby bezrobotne. Formami aktywizacji tej grupy osób może być zarówno staż, jak też przygotowanie zawodowe, organizowane przez inne podmioty niż po- wiatowe urzędy pracy”, „ze zmian ustawowych wynika, że tym, który kieruje na staż - oprócz urzędów pracy - może być organizacja pozarządowa, która „wchodzi w obo- wiązki" urzędu pracy. Z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także z in- nych ustaw wynika, że w przypadku kiedy dana osoba odbywa staż, podlega ona ubezpieczeniu społecznemu w okresie pobierania stypendium w czasie odbywania stażu. W stosownych przepisach dokładnie określono, kto jest płatnikiem, w jakiej wysokości i komu odprowadza się zaliczkę oraz jakie obowiązki muszą być wykona- ne przez powiatowy urząd pracy w związku ze skierowaniem danej osoby do odby- wania stażu. Środki finansowe z Unii Europejskiej mogą uzyskiwać organizacje poza- rządowe. Mogą to być środki np. na zwalczanie bezrobocia w grupie młodych ludzi. Dlatego istnieje możliwość zlecania tego rodzaju usług w drodze konkursów lub przetargów. Jednakże równocześnie należy stworzyć system umożliwiający osobom kierowanym na staż lub przygotowanie zawodowe uzyskanie równego, a nie gorsze- go statusu niż status osób bezrobotnych” oraz że „wydaje się, że brak precyzyjnego określenia podmiotu kierującego (…) stanowi pewien problem, który należałoby roz- wiązać. Wiemy jaka grupa przepisów mogłaby wchodzić w grę w tym przypadku. Proponowana zmiana powinna nawiązywać do rozporządzenia wprowadzającego 7 Sektorowy Program Operacyjny - Rozwój Zasobów Ludzkich. Jeżeli jest to dopusz- czalne, to wspólnie z Biurem Legislacyjnym Kancelarii Sejmu ustalimy dokładne brzmienie przepisu. W treści napisaliśmy, że chodzi o „przygotowanie zawodowe w miejscu pracy w rozumieniu przepisów" ww. rozporządzenia wykonawczego do ustawy o Narodowym Planie Rozwoju”. Z art. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju wy- nika, że określa ona sposób przygotowania i realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, w celu realizacji którego tworzy się sektorowe programy operacyjne, re- gionalne programy operacyjne oraz inne programy operacyjne, finansowane z pu- blicznych środków krajowych lub współfinansowane z publicznych środków wspól- notowych (art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy). W ramach tych programów mogą być dofi- nansowywane różne projekty, a warunki dofinansowania określa umowa o dofinan- sowanie projektu, zawarta z beneficjentami przez instytucję zarządzającą progra- mem, instytucję wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytu- cję pośredniczącą (art. 26 ustawy). Beneficjentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, korzystająca z pu- blicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu (art. 2 pkt 1 ustawy). Z powyżej przedstawionych prac nad projektem ustawy zmieniającej, między innymi, ustawę systemową, wynika, że „innym podmiotem kierującym” mieli być beneficjenci, którzy kierują „młodych bez- robotnych” na staż, realizując projekt w ramach Sektorowego Programu Operacyj- nego Rozwój Zasobów Ludzkich. Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 1 lipca 2004 r., na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy o Narodowym Planie Rozwo- ju, przyjęto Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 - 2006 (Dz.U. Nr 166, poz. 1743 ze zm.), w którego rozdziale IV „Priorytety i obszary wspar- cia” wymieniono, między innymi, priorytet 1 „Aktywna polityka rynku pracy oraz inte- gracji zawodowej i społecznej” oraz priorytet 2 „Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy”. W ramach priorytetu 1 przewidziano, między innymi, działanie 1.2 „Per- spektywy dla młodzieży”, którego celem było udzielenie możliwie pełnego wsparcia młodzieży, w tym absolwentom wszystkich typów szkół, tak aby nie stawali się bez- robotnymi. W ramach tego działania każdy młody człowiek miał otrzymać propozycje nowego startu przed upływem 6 miesięcy od momentu zarejestrowania się w urzę- dzie pracy. Pomoc udzielana w ramach projektów miała mieć na celu wspieranie szkoleń oraz dostosowanie umiejętności i kwalifikacji do potrzeb rynku pracy, wspie- 8 ranie wolontariatu wśród osób pozostających bez pracy do 6 miesięcy oraz wspiera- nie innych działań zmierzających do zwiększenia zdolności do zatrudnienia. Działa- nie obejmowało różnorodne formy wsparcia dla młodzieży, w tym absolwentów wszystkich szkół i miało być realizowane poprzez - między innymi: promowanie i wspieranie zatrudnienia w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw, realizację programów specjalnych i innowacyjnych dla młodzieży, wspieranie kształcenia do- stosowanego do rynku pracy. Jedną z grup docelowych tych działań byli absolwenci wszystkich typów szkół, którzy są bezrobotni w świetle polskiego prawa, a jednym z beneficjentów - szkoły (włącznie ze szkołami wyższymi). Skoro zaś z powyżej przed- stawionego przebiegu prac nad projektem zmian w ustawie systemowej wynika, że w pojęciu „innych podmiotów kierujących na staż” mieszczą się wszyscy beneficjenci podejmujący w ramach projektu działania aktywizujące młode osoby bezrobotne, to nie ma żadnych przesłanek, ażeby z tego kręgu wyłączyć szkoły wyższe realizujące w ramach umowy o dofinansowanie projektu tego typu działania poprzez kierowanie swoich absolwentów na staż. Rację należy zatem przyznać skarżącemu, że nie nale- ży utożsamiać użytego w art. 4 pkt 2 lit. za tiret ósme ustawy systemowej pojęcia „jednostka naukowa” ze znaczeniem, jakie nadaje mu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki. Jak się wydaje, ustawodawca w tym wypadku miał na myśli bardziej potoczne rozumienie tego pojęcia jako pod- miotu mającego na celu nauczanie, kształcenie. Jak jednak wskazano wyżej, przymus ubezpieczeń społecznych dotyczy tylko tych szczególnych sytuacji, gdy dany podmiot będący beneficjentem w ramach okre- ślonego priorytetu realizuje działania mające na celu aktywizację zawodową „mło- dych bezrobotnych”, między innymi zawierając umowy stażowe z absolwentami szkół, którzy są bezrobotni w świetle polskiego prawa i tym samym „wchodząc w ob- owiązki urzędu pracy”. Należy zaś zwrócić uwagę, że szkoły wyższe mogą być be- neficjentami w rozumieniu ustawy o Narodowym Planie Rozwoju przy realizacji róż- norodnych projektów w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zaso- bów Ludzkich, w tym np. objętych priorytetem 2 „Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy”, w którym przewidziano, między innymi, działanie 2.3 „Rozwój kadr nowo- czesnej gospodarki”, dotyczące ustawicznego szkolenia zawodowego, transferu wie- dzy i współpracy pomiędzy światem nauki a gospodarką, promocji nowych form or- ganizacji pracy, doskonalenia umiejętności i kwalifikacji kadr zarządzających oraz pracowników przedsiębiorstw, ułatwiania transferu wiedzy i zacieśniania współpracy 9 między szkołami wyższymi i przedsiębiorstwami, ułatwiania wprowadzania nowych form zatrudnienia i nowych form organizacji pracy. Grupami docelowymi tych działań są zaś pracodawcy oraz ich pracownicy, jednostki samorządu terytorialnego, partne- rzy społeczni, pracownicy jednostek naukowych, instytucje szkoleniowe oraz ośrodki wspierania przedsiębiorczości i pracownicy modelowych centrów screeningowych oraz innych jednostek służby zdrowia, a nie osoby bezrobotne. Te działania podej- mowane są bowiem nie w celu aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, a w celu, między innymi, modernizacji gospodarki poprzez zwiększenie poziomu innowacyjno- ści, w tym większy transfer nowoczesnych rozwiązań technologicznych czy organiza- cyjnych do przedsiębiorstw i instytucji, a zatem głównie w celu poprawy warunków funkcjonowania przedsiębiorstw, co tylko w sposób pośredni przyczynia się do roz- woju zasobów ludzkich. Należy także dodać, że Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich obejmuje też działania służące wzmocnieniu rozwoju re- gionalnych zasobów ludzkich w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (por. rozdział IV pkt 4.6 załącznika do rozporządzenia Mini- stra Gospodarki i Pracy z dnia 1 lipca 2004 r. w sprawie przyjęcia Sektorowego Pro- gramu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 - 2006). Reasumując, stwierdzić należy, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest najistotniejsze to, że Akademia, będąc beneficjentem w rozumieniu ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, w ramach realizowanego przez siebie projektu zawie- rała z zainteresowanymi umowy nazwane stażowymi, na czym skoncentrował się Sąd pierwszej instancji, ani to, że odwołująca się nie jest jednostką naukową w ro- zumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o zasadach finansowania nauki, na czym z kolei skupił się Sąd Apelacyjny, ale to, w ramach jakiego priorytetu objętego Programem Opera- cyjnym Rozwój Zasobów Ludzkich uzyskała dofinansowanie do swego projektu, jaki cel miały podejmowane przez nią działania, czego dotyczyły i do jakich podmiotów były skierowane, co w dotychczasowym postępowaniu nie doczekało się wyjaśnienia. Z ustaleń poczynionych przez Sądy obu instancji nie wynika nawet, czy przedmioto- we umowy stażowe zawierane były ze studentami, czy też z absolwentami Akademii, bo obu tych określeń używa się w motywach wyroków zamiennie, choć nie budzi żadnych wątpliwości, że osobą pobierającą stypendium w okresie odbywania stażu w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy systemowej może być tylko osoba o statusie osoby bezrobotnej, tj. niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w 10 danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej - albo jeżeli jest osobą nie- pełnosprawną - zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz.415 ze zm.). Skarga kasacyjna okazała się zatem uzasadniona, albowiem Sąd drugiej in- stancji odmówił zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego w postaci art. 6 ust. 1 pkt 9a w związku z art. 4 pkt 2 lit. za ustawy systemowej, chociaż nie poczynił dostatecznych ustaleń faktycznych do stwierdzenia, czy przedmiotowe umowy zawierane przez Akademię z zainteresowanymi były umowami stażowymi stanowiącymi tytuł obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w myśl art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy systemowej, czy też umowami cywilnoprawnymi, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. i art. 39821 w związku z art. 108 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie

Pytanie 1/2 (bez konta)