I SAB/Wa 469/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Łukasz Trochym po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi E. T. na bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w przedmiocie rozpatrzenia skargi z [...] października 2021 r. oraz nieprzekazania ponagleń postanawia: odrzucić skargę.

E. T. (Skarżący), reprezentowany przez J. T., pismem z 16 listopada 2021 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (Dyrektor) w przedmiocie rozpatrzenia skargi z [...] października 2021 r. oraz nieprzekazania ponagleń, wnosząc o:

1. stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności oraz, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. zobowiązanie Dyrektora do natychmiastowego załatwienia sprawy;

3. zobowiązanie organu prowadzącego postępowanie do wszczęcia postępowania celem ustalenia pracownika winnego zaniedbania powodującego bezczynność organu;

4. zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych prawem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o uwzględnienie skargi w zakresie uznania, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, w zakresie zobowiązania organu do natychmiastowego załatwienia sprawy, w zakresie zobowiązania organu prowadzącego postępowanie do wszczęcia postępowania celem ustalenia pracownika winnego zaniedbania powodującego bezczynność organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego. Jednocześnie Dyrektor wniósł o oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia, że bezczynność organu wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz o nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i skierowanie sprawy do rozpatrzenia na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 P.p.s.a. stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z powyższego katalogu wynika, że sądowa kontrola administracji możliwa jest jedynie w stosunku do orzeczeń organów, aktów, czynność i bezczynności. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie upoważnia sądu administracyjnego do objęcia nadzorem jakiejkolwiek czynności organów administracji publicznej.

W ocenie Sądu, wniesionej skardze można przypisać co najwyższej charakter skargi powszechnej o jakiej mowa przepisach działu VIII K.p.a. Przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). Obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie reprezentowany jest pogląd, iż sprawach dotyczących postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. np. postanowienie NSA z 3 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 125/16). Przyjmuje się bowiem, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami działu VIII K.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Co więcej sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne K.p.a.), ponieważ sprawy te również nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych.

Ponadto w odniesieniu do zarzutu Skarżącego, a dotyczącego bezczynności organu w zakresie wykonania czynności faktycznej jaką jest przekazanie wniesionych przez stronę ponagleń wskazać należy, że przekazując ponaglenia organ nie wydaje jednak żadnego rozstrzygnięcia, które podlegałoby zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Nie wydaje również innego aktu lub czynność dotyczycącego przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Jest to czynność faktyczna polegająca na przekazaniu pisma strony zatytułowanego ponaglenie organowi wyższego stopnia. Na taką czynność faktyczną nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a tym samym skarga ta nie przysługuje również na bezczynność organu polegającą na nieprzekazaniu ponaglenia.

Wobec tego wniesiona skarga nie podlega kontroli sądu administracyjnego, zarówno na podstawie art. 3 P.p.s.a., jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji