I SA/Wa 2781/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marcinak, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 9/15 oddala skargę.

K.P. pismem z [...] listopada 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 13 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 9/15, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 11 czerwca 2015 r.

W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 594/16 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych. Wyrokiem z 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 263/19 Naczelny Sąd Administracyjny, po uchyleniu w części kolejnego wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 810/18, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych oraz przyznał od organu na rzecz K.P. w tym samym wymiarze sumę pieniężną. Po zwrocie akt wraz z prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (co miało miejsce 11 grudnia 2019 r.) Prezydent [...] dwukrotnie informował strony o przedłużeniu postępowania i planowanym terminie jego zakończenia wyznaczanym odpowiednio na 30 czerwca 2020 r. i 30 września 2020 r. jednakże decyzji je kończącej nie wydał. W owym czasie natomiast, działając w imieniu Skarbu Państwa, podjął nieskuteczną próbę wzruszenia postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] stycznia 2004 r. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po L. K. (przeddekretowym współwłaścicielu nieruchomości, za którą dochodzone jest odszkodowanie). Złożony w tym względzie wniosek został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z [...] sierpnia 2020 r. [...].

Ponieważ sprawa odszkodowania pozostawała nierozstrzygnięta, pismem z [...] sierpnia 2020 r. K. P. wezwał organ do wykonania wyroku z 15 marca 2015 r.

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. nr [...] Prezydent [...], wobec stwierdzenia, że w aktach zalega nierozpoznany wniosek K.Ś. i M. P. z [...] listopada 1999 r, ponowiony w późniejszych pismach, o zwrot nieruchomości przy ul. [...] w [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone w przedmiocie ustalenia odszkodowania za tę nieruchomość, do czasu rozpoznania ww. wniosku.

W takich okolicznościach wniesiona została wskazana na wstępie skarga, w której K. P. w związku z niewykonywaniem wyroku I SAB/Wa 9/15, zażądał: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości nie niższej niż pięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, w trybie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."; przyznania od organu sumy pieniężnej w wysokości zasądzonej grzywny; stwierdzenia, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia zwrotu kosztów postępowania; a także rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W motywach skargi wskazywał na bezskuteczność dwukrotnego nałożenia na organ grzywny. Zwracał również uwagę, że operat szacunkowy, w oparciu o które miało być ustalone odszkodowanie wpłynął do organu już pod koniec marca 2017 r. Natomiast wszelkie czynności podejmowane po jego złożeniu do akt, miały charakter działań pozornych.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości, które to postępowanie wyprzedza postępowanie prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990), co w okolicznościach niniejszej sprawy skutkowało zawieszeniem postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] (postanowieniem z [...] listopada 2020 r.). W przedmiocie zgłoszonego żądania rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym organ nie zajął stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Celem takiej skargi jest z jednej strony przymuszenie organu do załatwienia sprawy, w której nie wydaje on stosownego rozstrzygnięcia - mimo nałożonego nań wyrokiem sądu obowiązku zakończenia postępowania w oznaczonym terminie - przez co pozostaje w zwłoce kwalifikowanej jako bezczynność lub przewlekłość; z drugiej zaś wymierzenie mu z tego tytułu sankcji, jak też ewentualne wynagrodzenie stronie cierpień i niedostatków związanych niewykonywaniem wyroku i nieprawidłowym działaniem organów administracji publicznej. Przy czym zastosowania środków prawnych o charakterze dyscyplinującym czy kompensacyjnym, przewidzianych omawianym przepisem, nie wyklucza załatwienie sprawy już po wniesieniu skargi, o czym wprost przesądza art. 154 § 3 p.p.s.a. Odmiennie jednak w ocenie Sądu przedstawia się sytuacja, gdy stan bezczynności w wykonaniu wyroku ustał przed wniesieniem skargi. Aby bowiem skutecznie postawić organowi zarzut bezczynności (przewlekłości) przy jego wykonywaniu, koniecznym jest by w dacie wnoszenie skargi tak kwalifikowana opieszałość rzeczywiście istniała. Ta zaś ma miejsce jedynie wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, ale tego nie czyni.

W rozpoznawanej sprawie natomiast - jak wynika z odpowiedzi na skargę, a także akt administracyjnych - przed wniesieniem przez K.P. skargi, doszło do zawieszenia prowadzonego przed Prezydentem [...] postępowania odszkodowawczego, do zakończenia którego zobowiązał organ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 marca 2015 r. (vide postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...]). Brak jednocześnie informacji wskazujących, że powyższe postanowienie zostało we właściwej ku temu procedurze przed rozpoznaniem skargi wzruszone. Zawieszenie postępowania oznacza z kolei, że terminy określone w kodeks postępowania administracyjnego nie biegną (art. 103 k.p.a.). Ponieważ w zakresie terminów załatwienia sprawy kodeks ów w art. 35 § 4 odsyła także do terminów ustalonych w przepisach szczególnych (a takim jest art. 286 § 2 p.p.s.a.), przyjąć należy, że zawieszenie postępowania wstrzymuje także bieg terminu załatwienia sprawy określonego wyrokiem sądu.

W sytuacji zatem zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie, której dotyczył wyrok wydany ze skargi na bezczynność, nie można organowi postawić zarzutu, że owego wyroku nie wykonuje. Niezależnie bowiem od czasu zwłoki w załatwieniu tej sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania oznacza, że bezczynność organu ustaje, a sam okres zawieszenia stanem bezczynności nie jest. Zawieszenie postępowania jest to wszak taki stan postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy lis pendens i jakkolwiek nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawnoprocesowe, to tok postępowania ulega wstrzymaniu, a sprawa spoczywa bez nadawania jej biegu i żadne czynności procesowe nie mogą być podejmowane (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3082/13, Lex nr 1564045). Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje zatem także możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia postanowienia w toku instancji, a w dalszej kolejności do sądu administracyjnego.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie w dacie wnoszenia przez K. P. skargi, stan bezczynności w wykonaniu wyroku nie występował (wobec uprzedniego zawieszenia postępowania administracyjnego) i na dzień wyrokowania stan ów nie uległ zamianie, to skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegać musi oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.