Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

I SA/Wa 2469/22

wyrok z dnia 2023-02-28

  • Pełna treść
  • 1 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaI SA/Wa 2469/22
Data orzeczenia2023-02-28
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
WydziałWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
SędziowieAnna Falkiewicz-KlujElżbieta LenartŁukasz Trochym (przewodniczący sprawozdawca)

Słowa kluczowe

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Elżbieta Lenart, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.

Uzasadnienie

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również jako "Minister/organ") decyzją z 17 sierpnia 2022 r., nr SZ.rn.625.41.1.2020, uchylił w całości własną decyzję z 23 września 2020 r., nr SZ.rn.625.41.2020, i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy odmawiając uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Zaskarżona decyzja Ministra została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z 4 sierpnia 2013 r., nr WSRRW.III.7511.7.2011, Wojewoda Kujawsko-Pomorski (dalej jako "Wojewoda") orzekł, że zespół dworsko-parkowy majątku [...] będący byłą własnością H. i E. małżonków F. , stanowiący w dacie wydawania tej decyzji działkę ewidencyjną o numerze [...] o pow. 2,8956 ha, podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm., dalej jako "dekret"). Ponadto, Wojewoda opisywaną decyzją umorzył postępowanie w części dotyczącej działek oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] (część).

Następnie decyzją z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014, Minister uchylił ww. decyzję Wojewody i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, by podstawą prawną przejęcia majątku ziemskiego H. i E. małżonków F. był przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, a w takiej sytuacji organy administracji nie mają kompetencji do orzekania w sprawie.

Wyrokiem z 7 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 585/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014. Z kolei, wyrokiem z 18 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2775/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pismem z 27 maja 2020 r. adwokat E. B., reprezentująca T. D. oraz M. F., wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014, wskazując jako podstawę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a jako nowy dowód przedłożono decyzje Wojewody Mazowieckiego z 9 marca 2020 r., nr WSC-1.6122.1492.2018, potwierdzającą, że E. F. posiadał obywatelstwo polskie w dniu 31 stycznia 1920 r.

Postanowieniem z 2 września 2020 r., nr SZ.rn.625.41.2020, Minister wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014.

Decyzją z 23 września 2020 r., nr SZ.rn.625.41.2020, Minister odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014, argumentując to tym, że posiadanie przez E. F. obywatelstwa polskiego na dzień 31 stycznia 1920 r. nie ma bezpośredniego wpływu na treść rozstrzygnięcia organu z 14 lutego 2017 r., w związku z czym nie jest to istotna okoliczność w tejże sprawie.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z 15 października 2020 r. zatytułowane "Wniosek o wznowienie postępowania") został wniesiony przez adwokat E. B., reprezentującą T. D. oraz M. F..

W toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister z urzędu ustalił na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia, sporządzonego przez notariusz K. K. w Warszawie w dniu 8 maja 2018 r., repertorium A nr [...] , że M. F. zmarła w dniu 21 kwietnia 2018 r., a jej jedyną spadkobierczynią jest jej córka T. F..

Decyzją z 17 sierpnia 2022 r., nr SZ.rn.625.41.1.2020, Minister uchylił w całości własną decyzję z 23 września 2020 r., nr SZ.rn.625.41.2020, i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy odmawiając uchylenia ostatecznej decyzji Ministra z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ wyjaśnił przede wszystkim, że zaskarżona decyzja Ministra z 23 września 2020 r., nr SZ.rn.625.41.2020, skierowana została m.in. do M. F., która zmarła w dniu 21 kwietnia 2018 r. W związku z czym organ uznał, że ujawnienie na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że zakwestionowana nim decyzja skierowana została do osoby zmarłej jest przesłanką do uchylenia takiej decyzji i ponownego orzekania co do istoty sprawy.

Przechodząc z kolei do merytorycznych aspektów niniejszej sprawy organ stwierdził, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją z 14 lutego 2017 r., prowadzone było na podstawie w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 10, poz. 51 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"), w oparciu o który organy administracji uprawnione są do badania tylko i wyłącznie tego, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w toku postępowania ujawnione zostały dowody wskazujące na to, że podstawą prawną przejęcia przedmiotowej nieruchomości mógł być art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu. Przepis ten odwołuje się między innymi do obywatelstwa właściciela nieruchomości. W ocenie Ministra, organy administracji nie są przy tym uprawnione do badania prawidłowości zastosowania art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu, jak również nie są uprawnione do ustalania jaka inna podstawa przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej winna być zastosowana. Minister zwrócił uwagę, że ocenę taką jako prawidłową potwierdziły również sądy administracyjne w wyrokach z 7 lipca 2017 r. oraz 18 września 2019 r. wydanych w tej sprawie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy organ stwierdził zatem, że za dowód istotny z perspektywy postępowania prowadzonego na podstawie § 5 rozporządzenia można by uznać tylko taki dowód, który w sposób jednoznaczny i bezpośredni wskazuje na zastosowanie w stosunku do przedmiotowej nieruchomości art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, bowiem tylko taki dowód mógłby sprawić, że w sprawie tej mogłaby zapaść inna decyzja niż odmawiająca uchylenia dotychczasowej decyzji Ministra z 2017 r. W tym kontekście organ uznał decyzję Wojewody Mazowieckiego z 9 marca 2020 r. w przedmiocie obywatelstwa dawnego właściciela nieruchomości E. F. za nie mającą cechy istotności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu wniosła T. D. (dalej jako "Skarżąca"), reprezentowana przez adwokat E. B., zarzucając jej naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż dowód w postaci decyzji Wojewody Mazowieckiego z 9 marca 2020 r. w przedmiocie obywatelstwa dawnego właściciela nieruchomości nie ma cechy istotności, podczas gdy organ powinien uznać, że okoliczność potwierdzająca polskie obywatelstwo E. F. wprost wyklucza możliwość oparcia zaskarżonej decyzji o art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu, a zatem jest to dowód istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

2) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcze wykorzystanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności nie wzięcie pod uwagę okoliczności potwierdzających polskie obywatelstwo E. F. i nieuprawnione przyjęcie, że zespół dworsko-parkowy majątku ziemskiego [...] został przejęty do reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra z 17 sierpnia 2022 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono natomiast, że ujawnienie się nowego dowodu, potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego przez E. F. powodowało, że ustalenia poczynione przez organ były błędne, a rzekoma podstawa prawna przejęcia majątku określona w odręcznie sporządzonym wykazie nieruchomości, nie odpowiada rzeczywistości. Skarżąca w ramach niniejszego postępowania wnosi zatem o wydanie orzeczenia, którego przedmiotem jest art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2023 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), o czym strony zostały powiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Rozpoznając niniejszą sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podkreślić należy przede wszystkim, iż niniejsze postępowanie przed Ministrem prowadzone było w trybie nadzwyczajnym - w trybie wznowienia postępowania w sprawie ostatecznie zakończonej - art. 145 k.p.a., którego przedmiotem jest jedynie weryfikacja prawidłowości ustalenia stanu faktycznego z punktu widzenia wykluczenia ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa (B. Adamiak [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 9, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, wyd. 3, s. 360 i nast.). Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16 k.p.a., ma ono charakter nadzwyczajny, odrębny od postępowania zwykłego. Stąd też, jego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja, dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia w sposób wyczerpujący przesłanki wznowienia postępowania, które są związane z kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść decyzji i w konsekwencji wyeliminowanie wadliwego rozstrzygnięcia.

Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącej, która wskazała na istniejącą w sprawie – jej zdaniem – podstawę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Wskazana przez Skarżącą podstawa wznowienia dotyczy więc wyłącznie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej lecz nieznanych organowi, który ją wydał.

Jak wskazuje przy tym judykatura, spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Pierwszy to zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek: nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy. Tylko na podstawie przepisu prawa materialnego możliwa jest ocena, czy nowa okoliczność faktyczna, nowy dowód dotyczy ustalenia stanu faktycznego zapisanego w tym przepisie prawa. Trzeci warunek to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2010/15, z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15, a także z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 986/09).

W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, brak jest spełnienia jednego z powyższych warunków, a mianowicie zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody nie są istotne dla sprawy.

Żądanie wznowienia zakończonego postępowania Skarżąca oparła na fakcie wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji z 9 marca 2020 r., nr WSC-1.6122.1492.2018, potwierdzającej, że E. F. posiadał obywatelstwo polskie w dniu 31 stycznia 1920 r. Powyższe świadczy, zdaniem Skarżącej, o niezgodności stanu faktycznego ustalonego w sprawie zakończonej decyzją Ministra z 14 lutego 2017 r. W tym zakresie Skarżąca wskazuje na wspomnianą okoliczność dotyczącą polskiego obywatelstwo E. F. na dzień 31 stycznia 1921 r., co zdaniem Skarżącej, wyklucza możliwość oparcia rozstrzygnięcia w tej sprawie o przepis art. 2 ust. 1 lit b) dekretu, zgodnie z którym na cele reformy rolnej przeszły nieruchomości ziemskie będące własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej, nie-Polaków i obywateli polskich narodowości Niemieckiej (zdaniem Skarżącej E. F. nie zaliczał się do żadnej z tych kategorii osób). Wobec powyższego organ powinien, w ocenie Skarżącej, ukierunkować swoje postępowanie w zakresie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, celem ustalenia, że to właśnie ta podstawa prawna była rzeczywistą podstawą przejęcia zespołu dworsko-parkowego majątku [...], będącego byłą własnością H. i E. małżonków F. .

Co istotne, a czego zdaje się Skarżąca nie chce dostrzec, to że wiążącą ocenę w tej sprawie (art. 170 p.p.s.a.) wyraziły już zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (w wyroku z 7 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 585/17), jak i Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z 18 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2775/17).

Przypomnieć zatem należy, że WSA w Warszawie stwierdził, że: "W rozpoznawanej sprawie przedmiotowa nieruchomość stanowiąca zespół dworsko - parkowy majątku ziemskiego pn. [...], którego właścicielami byli małżonkowie H. i E. F. ma urządzoną księgę wieczystą, w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. Wpis został dokonany 11 października 1946 r. Jako podstawę wpisu powołano wniosek Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego Pomorskiego w [...] z 20 sierpnia 1946 r. W aktach księgi wieczystej nieruchomości nie znajdują się żadne dokumenty z, których wynikałaby podstawa prawna nabycia własności przez Skarb Państwa. (...) Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu na cele reformy rolnej przechodziły nieruchomości ziemskie będące własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej, nie-Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do badania prawidłowości zastosowania tego przepisu jak również do ustalania jaka podstawa przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej winna być zastosowana. Żaden przepis prawa takich uprawnień dla organu nie przewiduje. Z tego względu zarzuty skargi odnoszące się do tego, że organ nie wyjaśnił czy byli właściciele majątku mieli polskie obywatelstwo i dowolnie przyjął, że nie byli oni obywatelami polskimi są niezasadne. Organ w ogóle nie zajmował się kwestią obywatelstwa byłych właścicieli przedmiotowego majątku i nie uznał, że nie byli oni obywatelami polskimi. Organ tylko ustalił, że podstawą przejęcia tego majątku na cele reformy rolnej stanowił art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu i to ustalenie, które Sąd podziela, determinowało treść rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji. Natomiast kwestia, czy prawidłowo zastosowano tę podstawę przejęcia nieruchomości nie należy do kompetencji organu administracji publicznej, gdyż w sprawach dotyczących art. 2 ust. 1 lit. a – d dekretu brak jest przepisów uprawniających do orzekania w trybie administracyjnym."

Natomiast NSA podkreślił, że: "(...) rolą organu wojewódzkiego, do którego w trybie § 5 pkt 1 rozporządzenia, został skierowany wniosek o potwierdzenie, że dana nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej, nie jest ustalanie rzeczywistych czy ewentualnych podstaw przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości. W takich warunkach organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy w świetle wyraźnego brzmienia § 5 pkt 1 rozporządzenia jest władny przyjąć sprawę do rozstrzygnięcia i orzec w zakresie kompetencji przyznanej mu tym przepisem. W przypadku bowiem dokonania odmiennych ustaleń, nie będzie on władny do wydania w sprawie decyzji merytorycznej. W warunkach rozpoznawanej sprawy zgodzić się należy z Sądem I instancji, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne pozwalały na przyjęcie, że podstawą prawną przejęcia przedmiotowej nieruchomości nie był art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Pozyskane z Archiwum Akt Nowych dokumenty w postaci fragmentów Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi, Sprawozdania statystycznego nieruchomości ziemskich podlegających parcelacji oraz wyłączonych spod parcelacji, nie zdołały potwierdzić wywodów strony, że nieruchomość ziemska - majątek [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie powołanego przepisu dekretu. (...) Należy wyraźnie podkreślić, że nie jest rolą organu ustalanie, jaka powinna być prawidłowa podstawa prawna przejęcia majątku ziemskiego w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przypuszczenia skarżących co do błędu w dokumentach ewidencyjnych nie mogły stać się podstawą do wyprowadzenia twierdzenia o konieczności dokonania ustaleń i poszukiwania rzeczywistej podstawy prawnej przejęcia nieruchomości."

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że związanie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (w tym przypadku wskazanymi powyżej orzeczeniami) może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2005 r., sygn. akt II GSK 104/05).

Przenosząc to na realia niniejszej sprawy - jeżeli prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych w postępowaniu zwykłym w sprawie podpadania nieruchomości pod reformę rolną na mocy dekretu rozstrzygnięto, że podstawą prawną przejęcia przedmiotowej nieruchomości - zespołu dworsko-parkowego majątku ziemskiego [...], nie był art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, ponieważ w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu to potwierdzającego (ówcześni skarżący również go nie przedstawili), to związanie takimi wyrokami oznacza, że nie można w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w trybie wznowienia, dotyczącym tej samej sprawy, wbrew tym wyrokom podnosić, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, ponieważ dawny jej współwłaściciel E. F. był obywatelem polskim.

Podniesiona obecnie przez Skarżącą nowa okoliczność (potwierdzenie obywatelstwa polskiego E. F. decyzją Wojewody Mazowieckiego z 9 marca 2020 r.), jak i wnioski z niej płynące, nie jest istotną okolicznością faktyczną (dowodem) w sprawie – nie stanowi bowiem dowodu na to, że podstawą prawną przejęcia zespołu dworsko-parkowego majątku ziemskiego [...] był art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Potwierdza jedynie, że E. F. był na dzień 30 stycznia 1920 r. obywatelem polskim, co zresztą jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 7 lipca 2017 r., nie było nawet przez organ kwestionowane. Innych dowodów (okoliczności) na wykazanie słuszności poglądu o zastosowaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu względem majątku ziemskiego "[...]", Skarżąca jednak nie zaoferowała.

Brak jest zatem racjonalnych powodów do uznania, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z 9 marca 2020 r., nr WSC-1.6122.1492.2018, stanowi istotną okoliczność (dowód) w sprawie, w której wydano decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 lutego 2017 r., nr GZ.rn.625.298.2014.

Wobec powyższego okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do uchylenia ww. decyzji Ministra, co świadczy, zdaniem Sądu, o niezasadności zarzutu naruszenia przez organ art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zgodzić się należy z organem również co do tego, że w toku postępowania administracyjnego nie jest możliwe ustalenie, czego w istocie żąda od organu Skarżąca, która z pozostałych podstaw prawnych [poza art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu], miałby zastosowanie dla nacjonalizacji przedmiotowego majątku ziemskiego, to jest czy litera a), b), c) czy d) art. 2 ust. 1 dekretu. Nie jest bowiem przedmiotem władczego ustalenia organu administracji w ramach postępowania prowadzonego w trybie § 5 rozporządzenia, jaki inny, niż art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, przepis prawa stanowił lub mógł stanowić podstawę przeprowadzonej faktycznie nacjonalizacji. Skoro charakter weryfikacji objęcia nieruchomości ziemskiej przepisami dekretu, określony w § 5 rozporządzenia w związku z art. 2 ust. 1 lit. e) ww. dekretu, ma charakter szczególny w rozumieniu art. 2 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, to ustalenie w toku niniejszej sprawy, iż przejście własności przedmiotowych działek na Skarb Państwa nie nastąpiło w trybie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, jasno wskazuje, iż ustalenie, która z pozostałych podstaw nacjonalizacyjnych była zastosowana dla przejęcia przedmiotowych działek na Skarb Państwa, nie jest ustaleniem mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1761/19).

Oczekiwanie zatem Skarżącej aby to właśnie organ na zasadzie eliminacji wykluczył zastosowanie w sprawie pozostałych liter z ust. 1 art. 2 dekretu – w celu wykazania w ten sposób, że w sprawie miałby zastosowanie wyłącznie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu – należy uznać za pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych. Z tej też przyczyny Sąd nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Tak jak wskazano już powyżej, brak dowodów na przejęcie majątku ziemskiego "[...]" na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, uniemożliwia prowadzenie postepowanie w trybie § 5 rozporządzenia co do rzeczywistych czy ewentualnych podstaw przejęcia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości. Kwestia obywatelstwa polskiego E. F. nie ma tutaj istotnego znaczenia.

W tej sytuacji organ słusznie uznał, że nie wyszyły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a co za tym idzie nie jest możliwe jej uchylenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie