Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

I SA/Wa 1057/22

wyrok z dnia 2023-06-22

  • Pełna treść
  • 1 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaI SA/Wa 1057/22
Data orzeczenia2023-06-22
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
WydziałWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
SędziowieBożena Marciniak (sprawozdawca), Dorota Kozub-MarciniakElżbieta Lenart (przewodniczący)

Słowa kluczowe

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia 25 lutego 2022 r. nr PR4.6400.4.2020.6.HHIC w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Uzasadnienie

Decyzją z 25 lutego 2022 r., nr PR4.6400.4.2020.6.HHIC, po rozpoznaniu wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Finansów utrzymał w mocy własną decyzję z 22 listopada 2019 r., nr PR3.6400.150.2017.7.LMD, w przedmiocie umorzenia postępowania.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z 4 sierpnia 2016 r. Prezydent Miasta K. zwrócił się do Ministra Finansów z prośbą o podjęcie postępowania celem wydania decyzji na podstawie ustawy z 1968 r. w stosunku do nieruchomości położonej w K., ul. [...], objętej uprzednio wykazem hipotecznym Lwh [...], a obecnie księgą wieczystą [...]. Przesłanką wszczęcia postępowania była informacja, zawarta w powyższym wniosku, że przedmiotowa nieruchomość najprawdopodobniej została objęta Układem zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych. We wniosku o wszczęcie postępowania wskazano, że właścicielami powyższej nieruchomości byli I. K., R. K., C. F. oraz M. F. (każde po 25%, łącznie udział 100%), którzy prawdopodobnie pobrali odszkodowanie za jej utratę (a także za utratę nieruchomości przy ul. [...], której przedmiotowe postępowanie nie dotyczy). Poinformowano również, że zabudowana nieruchomość przy ul. [...], w okresie po II Wojnie Światowej, objęta była działaniem dekretu Krajowej Rady Narodowej z 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami i kontroli najmu.

Zawiadomieniem z 21 sierpnia 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów (poprzednik prawny Ministra Finansów) poinformował Prezydenta Miasta K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w stosunku do powyższej nieruchomości w sprawie zastosowania ustawy z 1968 r.

Decyzją z 22 listopada 2019 r. Minister Finansów orzekł o umorzeniu przedmiotowego postępowania w całości.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożył Skarb Państwa – Prezydent Miasta K.

Decyzją z 25 lutego 2022 r. Minister Finansów utrzymał w mocy własną decyzję z 22 listopada 2019 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sprawa dotyczy rozstrzygnięcia czy nieruchomość położona w K. przy ul. [...] została znacjonalizowana lub w inny sposób przejęta na rzecz Skarbu Państwa w sposób przewidziany w podpisanym 16 lipca 1960 r. układzie zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, pomimo bezspornych ustaleń, że (i) nie złożono roszczenia o przyznanie odszkodowania, (ii) za nieruchomość nie przyznano odszkodowania oraz (iii) nieruchomość była objęta działaniem ustawy z 30 stycznia 1959 r. - Prawo lokalowe (Dz. U nr 10, poz. 59 ze zm.).

Zdaniem Ministra, w sprawie nie ma dowodów, że przedmiotowa nieruchomość została znacjonalizowana lub w inny sposób (wynikający z układu z 1960 r.) przejęta na rzecz Skarbu Państwa przed dniem wejścia w życie tego układu.

Minister przywołał treść art. 1 ustawy z 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych i wskazał, że w sprawie wymagało ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość spełniała warunki określone w postanowieniach układu z 1960 r. w związku z art. 1 i art. 2 ustawy z 1968 r. Ustalenia wymagało zatem czy właściciele powyższej nieruchomości posiadali, w okresie wymaganym przez układ z 1960 r., obywatelstwo amerykańskie oraz czy utracili prawo własności nieruchomości w sposób określony w tym układzie. Organ podniósł, że obie przesłanki powinny zostać spełnione łącznie.

Po analizie postanowień układu z 1960 r. Minister wskazał, że dowodem potwierdzającym nacjonalizację lub w inny sposób przejęcie mienia w rozumieniu tego układu, które skutkują objęciem nieruchomości tym dokumentem, mogłoby być przede wszystkim przyznanie stosownego odszkodowania przez amerykański organ odszkodowawczy. Zdaniem Ministra, taka okoliczność (to jest przyznanie odszkodowania) nie miała jednak w sprawie miejsca. Z zebranej dokumentacji nie wynika bowiem aby członkowie rodziny K. i F. lub ktokolwiek inny, występował z roszczeniem o odszkodowanie za utratę prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W oparciu o posiadaną dokumentację odszkodowawczą przekazaną przez rząd amerykański nie potwierdzono ani tytułu prawnego przejścia prawa własności przedmiotowej nieruchomości ani samego faktu jej utraty.

Minister nie podzielił przy tym zarzutu braku definitywnego ustalenia czy właściciele nieruchomości przy ul. [...] są tożsami z właścicielami nieruchomości przy ul. [...]. Wskazał, że dokumentacja amerykańska dotycząca postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w K., objętą dawną Iwh [...], nie ma związku z nieruchomością przy ul. [...] w K., dawna Iwh [...], obecnie KW [...].

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podniósł następnie, że nie jest uprawniony do kwestionowania ustaleń zagranicznej komisji odszkodowawczej i samodzielnych ustaleń sprzecznych z ustaleniami takiego organu. Decydujące znaczenie ma bowiem to czy państwo obce uznało osobę występującą w trybie układu indemnizacyjnego z roszczeniem za swojego obywatela oraz czy przyznało tej osobie z tego tytułu odszkodowanie.

Zdaniem Ministra, skoro w sprawie nie przyznano odszkodowania, a czasowe ograniczenie lub uszczuplenie praw do nieruchomości nastąpiło na podstawie przepisów Prawa lokalowego, to brak jest podstaw do uznania, że nastąpiło przejście praw na rzecz Skarbu Państwa, w rozumieniu układu z 1960 r. Przy tym przedstawione przez Prezydenta informacje o objęciu przedmiotowej nieruchomości na podstawie Prawa lokalowego, które miały świadczyć o możliwości objęcia nieruchomości postanowieniami układu z 1960 r., nie spełniają przesłanek określonych w art. I i II tego układu. Czasowe ograniczenie lub uszczuplenie praw odnoszących się do mienia, w związku z objęciem zarządem państwowym oraz tzw. publiczną gospodarką lokalami, niewątpliwie nastąpiło, jednak bez skutku w postaci przejęcia własności nieruchomości.

Za chybione organ odwoławczy uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym przekroczenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów.

Minister nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 104 § 2 w związku art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nietrafne zakwalifikowanie sprawy jako bezprzedmiotowej. W ocenie organu, umorzenie postępowania jest następstwem braku kompetencji Ministra Finansów do zakończenia postępowania decyzją merytoryczną. Dyspozycja normy prawnej wynikająca z ustawy z 1968 r. nie daje bowiem organowi kompetencji do wydania decyzji negatywnej, to jest odmowy stwierdzenia przejścia prawa do nieruchomości na rzecz Państwa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Finansów złożył Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów postępowania, to jest:

1) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania podczas gdy powinna zostać wydana decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawy,

2) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z 9 kwietnia 1968 r. w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych w zw. z art. 1 ust. 1 umowy między rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i rządem PRL dotyczącej roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych z 16 lipca 1960 r. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że:

a) nieruchomość może być objęta skutkiem układu z 1960 r. tylko w wypadku wypłacenia przez zagraniczną komisję indemnizacyjną odszkodowania indywidualnego, podczas gdy z brzmienia przepisów i z istoty tego układu wynika, że wypłata odszkodowania ryczałtowego - nie zaś indywidualnego - powoduje, że wszystkie roszczenia objęte układem powinny być uznane i uważane za uregulowane w stosunku do Państwa Polskiego oraz jego obywateli i osób prawnych,

b) objęcie nieruchomości przy ul. [...] w K. publiczną gospodarką lokalową nie oznacza przejęcia nieruchomości w trybie art. II b układu z 1960 r., podczas gdy z brzmienia przepisów, istoty tego układu i praktyki zagranicznej komisji indemnizacyjnej (FCSC) wynika, że objęcie nieruchomości publiczną gospodarką lokalową stanowiło rodzaj "innego przejęcia" praw,

3) art. 1 oraz art. 2 ustawy z 9 kwietnia 1968 roku w sprawie dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, w związku z art. II b układu z 1960 r. pomiędzy rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych poprzez niewydanie przez Ministra Finansów decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych.

Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów.

Pismem procesowym z 16 czerwca 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania M. P., kuratora spadku nieobjętego po I. K., M. F., C. F. i R. K., w całości przyłączył się do argumentacji i wniosków zawartych w odpowiedzi organu na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Finansów, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy własną decyzję z 22 listopada 2019 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie zastosowania ustawy z 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. poz. 65, dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 1968 r."), w stosunku do nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], objętej uprzednio wykazem hipotecznym Lwh [...], dla której obecnie jest prowadzona księga wieczysta [...], w związku z Układem zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, podpisanym w dniu 16 lipca 1960 r.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 1968 r., jej przepisy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień wynikających z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych, które to nieruchomości i prawa przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartych z rządami tych państw przez Rząd Polski. Stosownie zaś do art. 2 ustawy, wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości następuje na podstawie decyzji Ministra Finansów, stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych. Ustawę stosuje się również do nieruchomości oraz praw, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych zawartych przed ogłoszeniem ustawy (art. 5 ust. 2 ustawy).

Zatem warunkiem wydania deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa, jest, po pierwsze, nacjonalizacja nieruchomości lub przejęcie w inny sposób przed dniem zawarcia międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zaś po drugie, objęcie wynikających z tego tytułu roszczeń byłego właściciela taką umową.

Jedną z umów, o których mowa w art. 1 ustawy z 1968 r., jest zawarty w dniu 16 lipca 1960 r. układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (dalej jako "Układ"). Stosownie do postanowień Układu, strona polska zapłaci stronie amerykańskiej globalną sumę 40.000.000 USD na poczet całkowitego zaspokojenia wszelkich roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych do Rządu polskiego z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, które miało miejsce przed dniem wejścia w życie Układu (art. 1 ust. 1). Z kolei w myśl art. II Układu, powyższe roszczenia obejmowały między innymi roszczenia z tytułu a) nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia oraz b) przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania mienia na podstawie polskich ustaw, dekretów lub innych zarządzeń, ograniczających lub uszczuplających prawa i interesy związane lub odnoszące się do mienia, przy czym rozumie się, że dla celów niniejszego ustępu datą przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania jest data, w której tego rodzaju polskie prawa, dekrety lub inne zarządzenia zostały po raz pierwszy zastosowane do mienia.

Ponadto, w załączniku do Układu doprecyzowano, że roszczeniami obywateli Stanów Zjednoczonych są prawa i interesy związane i odnoszące się do mienia znacjonalizowanego, przejętego na własność lub inaczej przejętego przez Polskę, które od daty nacjonalizacji, przejęcia na własność lub innego przejęcia, do dnia wejścia życie niniejszego układu były nieprzerwanie, z zastrzeżeniem postanowień paragrafów B i C tego załącznika, bezpośrednio własnością osób fizycznych będących obywatelami Stanów Zjednoczonych (paragraf A).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy Minister Finansów uznał, że brak jest podstaw do uznania, że nastąpiło przejście praw do nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] na rzecz Skarbu Państwa w rozumieniu Układu. Organ podniósł, że w sprawie brak jest dowodów, że przedmiotowa nieruchomość została znacjonalizowana lub w inny sposób (wynikający z Układu) przejęta na rzecz Skarbu Państwa przed dniem wejścia w życie Układu. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika bowiem aby członkowie rodziny K. i F. lub ktokolwiek inny, występował z roszczeniem o odszkodowanie za utratę prawa własności przedmiotowej nieruchomości i takie odszkodowanie zostało przyznane. Minister podniósł również, że czasowe ograniczenie lub uszczuplenie praw do przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie przepisów ustawy - Prawo lokalowe.

Powyższą ocenę organu kwestionuje skarżący podnosząc, że Układem objęte były także sytuacje, gdy nieruchomość należąca do obywatela Stanów Zjednoczonych wprawdzie nie została znacjonalizowana przed wejściem w życie Układu, ale objęta została wówczas, jak to miało miejsce w przypadku nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., publiczną gospodarką lokalami, co prowadziło do pozbawienia właściciela swobody decydowania o losach należącego do niego mienia, a więc sytuacji tożsamej z "innego rodzaju przejęciem" praw, o czym mowa w Układzie. Skarżący powołał się przy tym na okoliczność wypłaty przez stronę amerykańską w tego rodzaju sytuacjach odszkodowań, a także wydawane w przeszłości przez Ministra Finansów decyzje, gdzie w takich przypadkach organ stwierdzał przejście prawa własności nieruchomości (lub ograniczonych praw rzeczowych) na rzecz Skarbu Państwa.

Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd podzielił ocenę Ministra Finansów, że w stanie faktycznym sprawy zaistniały podstawy do umorzenia prowadzonego przez organ postępowania (z uwagi na jego bezprzedmiotowość), gdyż postępowanie wykazało, że w niniejszej sprawie Układ nie znajduje zastosowania.

O ile rację ma skarżący, że objęcie nieruchomości w okresie powojennym publiczną gospodarką lokalową w oparciu o przepisy dekretu z 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami, czy przepisy zastępującej ten dekret ustawy z 1959 r. - Prawo lokalowe, prowadziło do faktycznego ograniczenia właścicielowi jego praw (przykładowo w zakresie decydowania o najmie), to jednak wbrew twierdzeniom skarżącego nie można tego ograniczenia utożsamiać z sytuacją "innego przejęcia" mienia, o czym mowa w Układzie, a więc definitywnego odjęcia właścicielowi prawa podmiotowego przynależnego do nieruchomości w sposób prawny czy pozaprawny. Wyjaśnić bowiem trzeba, że faktyczne władanie nieruchomością przez państwowe jednostki organizacyjne w istocie polegało na sprawowaniu na niej państwowego zarządu na rzecz i w zastępstwie właścicieli nieruchomości, między innymi, w celu ochrony ich interesów, a także w wykonaniu przyjętych przez państwo obowiązków w zakresie publicznej gospodarki lokalami.

Regulowaniu stanów prawnych zaistniałych na nieruchomości służy ustawa z 9 kwietnia 1968 r. i wydawana na jej podstawie decyzja Ministra Finansów. Przy tym zakres deklaratoryjnego stwierdzenia (w drodze decyzji) o przejściu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie umowy międzynarodowej ogranicza się wyłącznie do kwestii uzyskania przez Skarb Państwa tytułu własności jako podstawy wpisu do księgi wieczystej, a nie prawa własności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2009 r. V CSK 458/08, Lex nr 527157). Z tego powodu, jak prawidłowo wskazał organ, przyjmuje się, że rozstrzygające znaczenie ma to, czy obywatel Stanów Zjednoczonych, powołując się na Układ, wystąpił o odszkodowanie do Rządu Stanów Zjednoczonych i czy takie odszkodowanie otrzymał na tej podstawie, że jego mienie zostało przejęte przez Państwo Polskie. Taka sytuacja bowiem, jak już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie, stwarza stan przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych w rozumieniu art. 2 ustawy z 9 kwietnia 1968 r.

Z powyższego wynika, że Układ był podstawą przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości w rozumieniu art. 2 ustawy, jeżeli obywatel Stanów Zjednoczonych wystąpił o przyznanie na jego podstawie odszkodowania i otrzymał takie odszkodowanie, którego wartość była odnoszona do wartości praw przejętych przez Państwo Polskie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 października 2010 r. V CSK 3/10, Lex nr 686384 oraz wyrok składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 1999 r. OSA 2/98 ONSA 1999/4/110). Powyższe poglądy sąd w składzie orzekającym podziela. Nie można natomiast podzielić zawartych w skardze twierdzeń, że Układ zaspokajał roszczenia wszystkich obywateli Stanów Zjednoczonych niezależnie od tego, czy zgłosili swoje roszczenia z tytułu przejęcia mienia lub innego ograniczenia praw do nieruchomości. Układ wraz z załącznikiem oraz sporządzony do niego protokół z 29 listopada 1960 r. nakładały na stronę amerykańską i polską określone obowiązki (art. V Układu). W świetle powyższych dokumentów to strona amerykańska była uprawniona do uznania czy, komu, w jakiej wysokości i za co przysługiwało odszkodowanie. Przyznanie odszkodowania było tylko konsekwencją uznania utraty własności lub innych praw wymienionych w art. II Układu. Układ dotyczył kwestii rozliczeń między rządami oraz faktu objęcia jego skutkami roszczeń określonej osoby wynikających z utraty praw rzeczowych do nieruchomości, co oznaczało objęcie danej nieruchomości regulacją Układu. Jeśli natomiast właściciel nieruchomości nie zgłosił żadnych roszczeń, to nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że skutki Układu roszczeń tych dotyczyły. Inaczej przedstawiałaby się sytuacja, na co trafnie zwrócił uwagę Minister, gdyby do określonej nieruchomości zgłoszono roszczenia, ale nie zostałyby one zaspokojone w całości czy też zostałyby zaspokojone roszczenia właściciela, lecz nie do wszystkich posiadanych przez niego nieruchomości. W takiej sytuacji to Komisja ds. Roszczeń Zagranicznych Stanów Zjednoczonych decydowałaby o podziale uzyskanych globalnie środków na zaspokojenie roszczeń.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak trafnie dostrzegł organ, nie potwierdza aby dawni właściciele, jak i ktokolwiek inny, występował z roszczeniem o odszkodowanie do strony amerykańskiej za utratę prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Wobec tego zasadnie przyjął Minister, że przewidziane Układem skutki nie dotyczą tej nieruchomości, co wyklucza również zastosowanie w stosunku do niej przepisów ustawy z 9 maja 1968 r. Wydanie bowiem w takich uwarunkowaniach faktycznych i prawnych decyzji, o której mowa w art. 2 ustawy, nie tyle prowadziłoby do rozstrzygnięcia zagadnienia podstawy wpisu na rzecz Skarbu Państwa tytułu własności przejętej już nieruchomości, ale w rzeczywistości do jej wywłaszczenia bez należnego z tego tytułu odszkodowania. Takie zaś działanie organu nie tylko byłoby sprzeczne z ratio legis ustawy z 9 maja 1968 r., ale również pozostawałoby, na co trafnie zwrócił uwagę organ, w oczywistej kolizji z gwarantowaną na gruncie Konstytucji RP ochroną własności i dziedziczenia.

Prawidłowo zatem, w opisanych okolicznościach Minister Finansów, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego. Postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji deklaratoryjnej w oparciu o przepisy art. 2 ustawy z 1968 r. stało się bezprzedmiotowe, gdyż organ nie miał żadnych podstaw do wydania wnioskowanego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego uznać trzeba, że organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, a poniesione w tym zakresie zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) orzekł jak w sentencji.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie