I SA/Rz 443/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. spraw ze skarg J.S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2022 r. – nr SKO.4140/139/2022, – nr SKO.4140/140/2022, – nr SKO.4140/141/2022, – nr SKO.4140/142/2022, – nr SKO.4140/143/2022, – nr SKO.4140/144/2022 w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 rok w postępowaniu wznowieniowym 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego R. z dnia [...] stycznia 2022r.: - nr SKO.4140/282/2021, - nr SKO.4140/283/2021, - nr SKO.4140/284/2021, - nr SKO.4140/285/2021, - nr SKO.4140/286/2021, - nr SKO.4140/287/2021, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego J.S. kwotę 1 200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skarg J.S. (dalej: skarżący/podatnik), są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO) z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr: SKO.4141/139-144/2022, którymi organ utrzymał w mocy decyzje własne z dnia 5 stycznia 2022 r. nr SKO.4140/282-287, odmawiające uchylenia decyzji SKO z dnia 27 września 2016 r. nr SKO.4140/284-298/2016, utrzymujących w mocy decyzje podatkowe Wójta Gminy K. z dnia 17 czerwca 2016 r. nr RF.3113.2-7.2016.MK w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2011-2016.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 17 czerwca 2016 r. Wójt Gminy K. wydał decyzje podatkowe nr:

- RF.3113.3.2016.MK ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r. w wysokości [...] zł,

- RF.3113.4.2016.MK ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. w wysokości [...]zł,

- RF.3113.5.2016.MK ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r. w wysokości [...]zł,

- nr RF.3113.6.2016.MK ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r. w wysokości [...]zł,

- RF.3113.2.2015.MK ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2015 r. w wysokości [...]zł,

- RF.3113.7.2016.MK ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2016 r. w wysokości [...]zł .

Na wysokość tych zobowiązań złożył się podatek od nieruchomości oraz podatek rolny.

W motywach rozstrzygnięć organ podatkowy wskazał, że wysokość wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego ustalona została w oparciu o zapisy ewidencji gruntów i budynków tj. zawiadomienia Starosty Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia 13 października 2003 r. nr zmiany 218, który wprowadził do ewidencji gruntów i budynków zmiany wynikające z orzeczenia sądu (sygn. akt [...] z 24 czerwca 2003 r. - dział spadku) oraz z pisma Starosty Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 2 marca 2016 r. a także treść pisma pełnomocnika strony z 11 maja 2016 r. Na podstawie tych danych stwierdzono, że podatnik jest współwłaścicielem gruntu o pow. 0,4300 ha fizycznych w udziale 1/6, położonego w K. gm. C., współwłaścicielem gruntu o pow. 0,5445 ha fizycznych w udziale 1/6 położonego w Ł.. Ponadto ustalono, że podatnika posiada budynek mieszkalny i budynek gospodarczy o pow. 30 m2 i tymczasowy, przenośny barak blaszany (konstrukcji stalowej) o pow. 31 m2, które wchodzą w skład gospodarstwa rolnego.

Od powyższych decyzji podatnik wniósł odwołania. SKO, po rozpatrzeniu tych odwołań, decyzjami z dnia 27 września 2016 r. (sygn. akt SKO 4140/284-289/2016) utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy K. z 17 czerwca 2016 r. (nr RF.3113.2-7.2016.MK) ustalające podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za poszczególne lata od 2011 do 2016.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przyjął powierzchnie gruntów i budynków wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz zastosował do nich odpowiednie stawki podatku przewidziane w uchwale rady gminy.

Wojewódzki Sądu Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 7 lutego 2017 r. (sygn. akt I SA/Rz 941/16) oddalił skargi podatnika na w/w decyzje z dnia 27 września 2016 r.

Pismem z dnia 24 maja 2017 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami SKO z 27 września 2016 r. sygn. akt SKO.4140/284 - 289/2016 w sprawie utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy K. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2011-2016.

Jako podstawę wniosku powołał art. 240 § 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. dalej: O.p.) wskazując, na wystąpienie nowych okoliczności w sprawie oraz usunięcie z obrotu prawnego decyzji, która była podstawą rozstrzygnięć.

Podniósł, że nie jest ostatecznie rozstrzygnięta sprawa z jego wniosku z dnia 10 lutego 2009 r. skierowanego do Starosty w przedmiocie zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi K..

Wnioskodawca wskazał na błędne dane figurujące w tej ewidencji m.in. co do działki [...] o pow. 0,1044 ha, w tym również jej oznaczenia i klasyfikacji użytku gruntowego, jak też do budynków umiejscowionych na działce [...]. W jego ocenie z błędnych danych ewidencyjnych została wyprowadzona błędna klasyfikacja gleboznawcza podstaw opodatkowania w podatkach rolnych i od nieruchomości za lata 2011-2016.

Podkreślił dalej wnioskodawca, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2017 r. II SA/RZ 673/16 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia 23 marca 2016 r. nr [...]w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez niego do danych ewidencyjnych działek wykazanych w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi K.. Wyrok jest prawomocny. Stąd sprawa z jego wniosku z dnia 10 lutego 2009 r. do Starosty w przedmiocie zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi K. gm. K. nie jest ostatecznie administracyjnie rozstrzygnięta.

Zdaniem skarżącego dane zawarte w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków nie mają mocy wiążącej, zgodnie z przepisem art. 24a ust. 11 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej: u.p.g.i.k.). Podkreślił, że dane z modernizacji ewidencji gruntów wsi K. gm. K. dotyczące działek nr [...] (dr) o pow. 0,02 ha, nr [...] (RIIIb i RIVa) o pow. 0,57 ha i nr [...] (B) o pow. 0,1044 ha oraz budynków na działce nr [...] nie mają mocy prawnej.

Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, dla celów podatkowych postępowań za lata 2011 - 2016 obowiązują, zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k., dane wynikające z ewidencji gruntów sprzed modernizacji, które są Wójtowi Gminy w K. znane z urzędu z wcześniejszych postępowań podatkowych, np. za 2008 r.

Dla przykładu wskazał, że przed modernizacją w ewidencji gruntów i budynków wsi K. gm. K. działka nr [...] miała przyporządkowany użytek gruntowy: pastwisko trwałe III 0,06 ha i tereny zabudowy mieszkaniowej 0,14 ha. Po modernizacji ewidencji gruntów wg stanu na dzień 2 marca 2016 r. działka nr [...] o pow. 0,1044 ha ma już przyporządkowany inny użytek gruntowy, tzn. użytek oznaczony literą B, czyli że jest to działka występująca w terenie mieszkaniowym.

Wnioskodawca podkreślił, że organ podatkowy przy wydawaniu wymiarowych decyzji podatkowych za lata 2011-2016 korzystał z dowodów urzędowych (dokumentów) takich jak zawiadomienie Starosty Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. z dnia 13 października 2003 r. nr zmiany 218 oraz pismo ze Starostwa Powiatowego w R. Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. z dnia 2 marca 2016 r. nr PODGIK.4200.9.17.2016 z załączonymi do niego dokumentami z ewidencji gruntów i budynków.

Podniósł także, że na dzień 17 czerwca 2016 r. Wójt Gminy K. nie mógł wiedzieć, że dane z modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi K. gm. K. w zakresie w/w działek nie będą wiążące, a wydany przez WSA w Rzeszowie wyrok z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 673/16 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia 23 marca 2016 r. nr GK-II.7721.26.2016.

Z uwagi na powyższe, w ocenie wnioskodawcy, w prowadzonych przez Wójta Gminy w K. postępowaniach podatkowych za lata 2011 - 2016 zachodzą podstawy wznowieniowe.

SKO postanowieniami z dnia 30 listopada 2016 r. nr SKO.4140/243-248/2017 zawiesiło sprawy z wniosku podatnika o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami SKO z 27 września 2016 nr SKO.4140/289/2016 utrzymującymi w mocy decyzje Wójta Gminy K. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2011-2016 wskazując na toczące się przed NSA postępowanie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2109 r. sygn. akt I SA/RZ 941/16. Ponadto organ wskazał na niezakończone postępowanie przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. toczące się w związku z decyzją organu z dnia 23 marca 2016 r.(znak GK-II.7221.26.2016) dotyczącą zarzutów podatnika do operatu ewidencji gruntów i budynków wsi K., która została uchylona wyrokiem WSA z dnia 27 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SA/Rz 673/16).

Postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2017 r. (I SA/Rz 941/16) zakończyło się wydaniem w dniu 10 maja 2019 r. wyroku oddalającego skargę.

Z kolei w dniu 12 października 2021 r. zostało zakończone postępowanie przed WINGiK toczące się w związku z uchyloną decyzją tego organu z dnia 23 marca 2016 r. (znak GK-II.7221.26.2016) dotyczącą zarzutów podatnika do operatu ewidencji gruntów i budynków we wsi K.. Na mocy tej decyzji uchylono w całości decyzję Starosty z dnia 21 listopada 2011 r. (nr G.K.74301/9/35/2009) i umorzono postępowanie I instancji w całości.

Mając na uwadze powyższe SKO postanowieniami z dnia 29 października 2021 r. podjęło zawieszone postępowania.

W piśmie z 22 grudnia 2021 r. podatnik powtórzył zarzuty podniesione we wniosku w zakresie wadliwości decyzji wymiarowych z uwagi na dokonanie wymiaru w oparciu o błędny operat odnośnie do działki nr [...] we wsi K.. Zaznaczył jednocześnie, że decyzja WINGiK z 12 października 2021 r. zapadła w związku ze względami formalnymi (bezprzedmiotowość postępowania) i nie rozstrzygnęła kwestii merytorycznej, tj. sprawy modernizacji działek i budynków stanowiących przedmiot sprawy. Kwestie te nadal dla potrzeb postępowania wznowieniowego pozostają zatem otwarte.

Wskazał, że wniósł zarzuty do kolejnej modernizacji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2021 r., w tym co do błędów w zakresie klasyfikacji gleboznawczej gruntów, które przenoszą się na kwestię podstawy opodatkowania w latach 2011-2016.

Wnioskodawca podkreślił, że na decyzję organu geodezyjnego z 12 października 2021 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

SKO decyzjami z dnia 5 stycznia 2022 r. nr SKO.4140/282-287/2021 odmówiło uchylenia decyzji SKO z 27 września 2016 r. nr SKO.4140.284-289.216 utrzymujących w mocy decyzje Wójta Gminy K. z dnia 17 czerwca 2106 r. nr RF.3113.3-7.2016.MK w sprawie wymiaru skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego na lata 2011. 2012, 2013, 2014, 2015, 2016.

W ocenie SKO wydanie decyzji przez WINGiK z 12 października 2021 r. (nr GK-II.7221.25.2021) kończącej postępowanie dotyczące zarzutów podatnika do operatu ewidencji gruntów i budynków we wsi K. nie stanowi lub potwierdza, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody dotyczące ostatecznego wymiaru podatku za lata 2011-2016 r., które mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie.

Zdaniem SKO dane wynikające z operatu, który obowiązywał w latach obejmujących opodatkowanie (2011-2016) były dla organów podatkowych wiążące w dniu orzekania, a obecnie ostatecznie zakończone decyzją WINGiK z 12 października 2021 r. (nr GK-II.7221.25.2021) postępowanie w przedmiocie zarzutów co do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym potwierdza, że dane te były wiążące, pomimo tego, że postępowanie w sprawie zarzutów umorzono nie rozpoznając ich merytorycznie.

W ocenie SKO nie ma podstaw do przyjęcia, że poprzez samo złożenie zarzutów do operatu, czego wynikiem było następnie umorzenie postępowania w sprawie tych zarzutów, dla celów wymiaru podatku, podatnik spowodował skutek w postaci przyjęcia stanu faktycznego rozbieżnego z tym wynikającym z wiążącego wówczas operatu.

Reasumując SKO uznało, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznych decyzji wymiarowych w wyniku wznowienia postępowania na podstawie przesłanki związanej z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi podatkowemu.

Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie nie zaistniała również przesłanka wznowienia oparta o art. 240 § 1 pkt 7 O.p.

Od powyższych decyzji podatnik wniósł odwołania, po rozpatrzeniu których SKO decyzjami z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr SKO.4140/139-144/2022 utrzymało w mocy decyzje z dnia 5 stycznia 2022 r. podtrzymując stanowisko w nich zawarte.

W ocenie SKO w przedmiotowych sprawach nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji wymiarowych .

Zdaniem SKO dane wynikające z operatu, który obowiązywał w latach obejmujących opodatkowanie (2011-2016) były dla organów podatkowych wiążące w dniu orzekania. Postępowanie zakończone ostateczną decyzją WINGiK nr GK-II.7221.25.2021 w przedmiocie zarzutów co do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym potwierdza, że dane te były wiążące, pomimo tego, że postępowanie w sprawie zarzutów umorzono nie rozpoznając ich merytorycznie.

SKO stwierdziło, że wydanie decyzji przez WINGiK w dniu 12 października 2021 r. nie spowodowało, że wyszły na jaw nowe okoliczności lub dowody dotyczące ostatecznego wymiaru podatków za lata 2011-2016.

Za bezpodstawne uznano również zarzuty dotyczący naruszenia art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Organ wyjaśnił, że decyzja wymiarowe z 2016 r. nie zostały wydane na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanych decyzji.

SKO podkreśliło, że zarzuty podatnika dotyczące operatu ewidencji gruntów i budynków wsi K. zostały rozstrzygnięte ostateczną decyzją WINGiK z dnia 12 października 2021 r., co nie pozwala organowi podatkowemu na kwestionowanie decyzji organu geodezyjnego. Złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję pozostaje bez wpływu na decyzje wymiarowe.

Reasumując SKO uznało, że w analizowanych sprawach podatkowych nie zaistniały okoliczności wznowienia postępowania skutkujące uchyleniem decyzji wymiarowych. Tym samym uznało, że decyzje SKO z 5 stycznia 2022 r. odmawiające uchylenia decyzji SKO z 27 września 2016 r. utrzymujących w mocy decyzje Wójta Gminy K. z dnia 17 czerwca 2016 r. w sprawie wymiaru podatnikowi łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 i 2016 są zgodne z prawem.

Podatnik nie zgodził się z rozstrzygnięciami SKO i wniósł na nie skargi do tut. Sądu, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji z dnia 19 kwietnia 2022 r. jak również uchylenia poprzedzających ich wydanie decyzji z 5 stycznia 2022 r. a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego decyzje Wójta Gminy w K. powinny zostać zmienione, co do wymiaru podatków za lata 2011- 2016 ze względu na nieprawidłowo ustalone przez organ podatkowy przedmioty opodatkowania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości. Skarżący podkreślił, że na skutek wniesionych przez niego pismem z dnia 10 lutego 2009 r. zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej w latach 2008-2009 (sprawa przed Starostą nr G.K.74301/9/35/2009) została wydana ostateczna decyzja przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia 12 października 2021 r. nr GK-II.7221.25.2021, która uchyliła w całości decyzję Starosty z dnia 21 listopada 2011 i umorzyła postępowanie administracyjne w przedmiocie tych zarzutów.

Podniósł skarżący, że decyzja ta została wydana ze względów formalnych (bezprzedmiotowość postępowania), a nie merytorycznych. Kwestie merytoryczne sprawy modernizacyjnej (określonych działek i budynków we wsi K. gm. K. stanowiących przedmiot opodatkowania we wznowionych sprawach podatkowych za lata 2011 - 2016) pozostają więc nadal otwarte, nie są rozstrzygnięte co do istoty.

Skarżący wskazał, że jeszcze przed wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. decyzji z dnia 12 października 2021 r. pismem z dnia 8 września 2021 r. zgłosił nowe zarzuty do nowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi K. gm. K., przeprowadzonej w 2021 r. a mianowicie w stosunku do działek nr [...], nr [...] (droga), nr [...], nr [...], których jestem właścicielem (jednostka rejestrowa gruntów G.792) oraz do działki nr [...] (droga), której jestem współwłaścicielem (jednostka rejestrowa gruntów G.2194). Nowe zarzuty dotyczyły takich elementów i części operatu ewidencyjnego po modernizacji jak: przebieg granic działek, powierzchnia działek, rodzaje użytków gruntowych figurujących w działkach, powierzchnia tych użytków i określone dane związane z budynkami na działce nr [...]. Zatem, zdaniem skarżącego, zgłoszone tym pismem zarzuty odnosiły się zarówno do części opisowej, jak i do części graficznej (kartograficznej) operatu ewidencyjnego.

Podatnik podniósł, że w powyższej ewidencji gruntów i budynków nadal figurują błędy m.in. w zakresie działki nr [...] o pow. 0,1044 ha, czyli 1044 m2, w tym również co do oznaczenia i klasyfikacji (rodzaju) użytku gruntowego, oraz co do budynków umiejscowionych na wymienionej działce. W jego ocenie skoro błędy odnoszą się do przebiegu granic (położenia punktów granicznych i ich atrybutów) oraz klasyfikacji gleboznawczej gruntów, to przenoszą się one na kwestię ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania w podatkach rolnych i od nieruchomości za lata 2011 -2016.

Skarżący podkreślił że wskazane powyżej błędy ewidencyjne istniały w dniu 27 września 2016 r. tj. w dniu wydania przez SKO własnych ostatecznych decyzji podatkowych nr SKO.4140/284-289/2016 za lata 2011-2016.

W ocenie podatnika, skoro pismem z dnia 10 lutego 2009 r. zgłosił zarzuty do określonych w/w danych ewidencyjnych (w przedmiocie gruntów i budynków), to dane te dla celów podatkowych odnośnie gruntów i budynków do czasu wydania decyzji ostatecznej w przedmiocie rozpoznania tych zarzutów nie wiązały SKO w sprawach podatkowych za lata 2011-2016. Dane ewidencyjne z operatu opisowo-kartograficznego nie miały mocy prawnej, a taką moc miały dane sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków z lat 2008 - 2009.

Skarżący zaznaczył, że sprawa geodezyjna ze zgłoszonych przez niego pismem z dnia 10 lutego 2009 r. do Starosty zarzutów do operatu ewidencji gruntów i budynków wsi K. gm. K. podczas pierwszej modernizacji (tj. z lat 2008 - 2009) jest ostatecznie rozstrzygnięta na forum administracyjnym, ale jeszcze nie jest prawomocna. Wskazał, że dnia 10 listopada 2021 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (sygn. akt II SA/Rz 1769/21) na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia 12 października 2021 r. nr GK-IL7221.25.2021, uchylającą w całości decyzję Starosty z dnia 21 listopada 2011 r. nr G.K.74301/9/35/2009 i umarzającą postępowanie Starosty.

W ocenie podatnika istnieją podstawy do uchylenia merytorycznych decyzji wymiarowych za lata 2011-2016.

W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.

W piśmie procesowym datowanym 8 marca 2023 r., skarżący powtórzył najważniejsze, dotychczas przedstawiane argumenty, oraz wskazał, że organ podatkowy prowadzący sprawy podatkowe za kolejne lata zawiesił postępowania, w tym m.in. za rok 2017 r. z uwagi właśnie na złożenie przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję WINGiK w sprawie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe kryteria zostały określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Z perspektywy przywołanych przepisów prawa określających kognicję Sądu w niniejszych sprawach, stwierdzić przychodzi, że skargi zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zaskarżone decyzje zapadły w postępowaniu wznowieniowym, które ma charakter szczególny, bo prowadzić może do efektów sprzecznych z ogólną zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, których uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Zasada ta oznacza, że decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego na podstawie właściwego trybu. Zmiany decyzji ostatecznej można dokonać tylko nową decyzją, która została wydana w trybie przepisanym prawem, m.in. w wyniku wznowienia postępowania uregulowanego w art. 240-246 O.p.. Wznowienie postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w przepisie art. 240 § 1 O.p.

Wskazać należy, że skarżący we wnioskach o wznowienie przytoczył dwie podstawy wznowieniowe to jest zarówno z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - nowe okoliczności i dowody oraz z 240 § 1 pkt 7 O.p. - uchylenie decyzji administracyjnej mającej wpływ na treść decyzji wydanej w postępowaniu głównym. Obie te podstawy skarżący wiąże w istocie z brakiem rozstrzygnięcia merytorycznego zgłaszanych przez niego zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków, co wynika z treści decyzji wydawanych w tym przedmiocie przez WINGiK oraz sąd administracyjny, przyznając, że organy podatkowe na dzień wydawania decyzji w postępowaniu wymiarowym, nie mogły wiedzieć, że przyjęte przez nie dane po modernizacji ewidencji gruntów i budynków w latach 2008-2009 nie będą wiążące. Taki sposób argumentacji podniesionej na uzasadnienie zgłaszanych przesłanek do wznowienia postepowania skłania do wniosku, i tutaj należy zgodzić się z organem, że w istocie możliwe jest analizowanie wniosków skarżącego wyłącznie pod kątem tej drugiej, wskazanej wyżej podstawy

wznowieniowej, bowiem jest oczywiste, że organy podatkowe nie miały i nie mogły mieć wiedzy, że decyzja administracyjna, w tym wypadku decyzja WINGiK z dnia 23 marca 2016 r. nr GK-II.7721.26.2016, w oparciu o którą bazowały wydając decyzje wymiarowe, zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję i wszystkie te warunki, a więc także istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji w postępowaniu głównym, muszą wystąpić łącznie.

Nie podziela natomiast Sąd stanowiska organu co do braku wystąpienia w niniejszej sprawie jakiejkolwiek przesłanki wznowieniowej, w tym wypadku z art. 240 § 1 pkt 7 O.p..

Zgodnie z przywołanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wymieniona w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. decyzja lub orzeczenie sądu to akt administracyjny lub sądowy, który stanowił szeroko rozumianą podstawę prawną, a nie faktyczną wydania decyzji podatkowej. Oznacza to, że bez tej "innej decyzji lub orzeczenia sądu" nie byłoby podstaw do wydania decyzji podatkowej. Chodzi więc o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii, zawartej w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym, wydanej w odrębnej i samodzielnej sprawie podatkowej lub innej, w sytuacji, gdy albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja podatkowa, albo nie mogłaby być wydana decyzja określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym lub sądowym innej, odrębnej sprawy (por. wyroki NSA z 30 września 2022 r. sygn. akt I FSK 1031/22 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1507/12, z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1675/16, z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1826/18). Podkreśla się w orzecznictwie, że przez decyzję, na podstawie której wydano inną decyzję należy rozumieć takie rozstrzygnięcie, które stanowi istotny fakt prawotwórczy dla innej sprawy administracyjnej, tak, że bez niej nie byłoby możliwe wydanie decyzji albo decyzja ta miałaby inną treść (zob. np. wyrok NSA z 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1507/12).

Decyzją, która współkształtowała stan faktyczny i prawny stanowiące podstawy wydania w postępowaniu głównym (wymiarowym) decyzji organów podatkowych ustalających skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za lata 2011-2016 była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WINGiK) z dnia 23 marca 2016r.. Decyzją tą ostatecznie rozstrzygnięto o odrzuceniu zarzutów skarżącego do danych ewidencyjnych m.in. dotyczących działki [...] objętej wymiarem łącznym zobowiązania pieniężnego, wynikających z operatu opisowo-kartograficznego sporządzonego w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków w latach 2008-2009 r. Wydanie tej decyzji uchyliło skutek działań skarżącego wynikający z treści art. 24a ust. 11 u.p.g.i.k. i pozwoliło uznać za wiążące dane ewidencyjne wynikające z w/w operatu, które zostały wprowadzone już w styczniu 2009 r. (Dz.Urz. Województwa nr 3 poz. 37 z dnia 12 stycznia 2009r.). W takim otoczeniu faktycznym i prawnym, tak Wójt Gminy K. wydając decyzje w dniu 17 czerwca 2016 r., jak i SKO w Rzeszowie orzekając o ich utrzymaniu na podstawie decyzji z dnia 27 września 2016 r. działali w warunkach związania danymi wprowadzonymi w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków z lat 2008-2009 r., które próbował – jak dotąd bezskutecznie - podważać skarżący.

Przypomnieć należy, że w świetle art. 24a u.p.g.i.k.:

1. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych.

2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków.

3. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego.

4. 1 Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, a także udostępnieniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344).

5. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym.

6. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych.

7. Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole.

8. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa.

9. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

10. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji.

11. Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące.

12. Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Już po wydaniu ostatecznych decyzji w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za w/w lata podatkowe okazało się, że WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2017r., sygn. akt II SA/Rz 673/16 uchylił prawomocnie decyzję WINGiK z dnia 23 marca 2016r. nr GK-II.7221.26.2016 utrzymującą w mocy decyzję organu prowadzącego postępowanie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Starosty ) m.in. o odrzuceniu zarzutów skarżącego zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K. po modernizacji z lat 2008-2009 dotyczących działek nr [...] nr [...], nr [...] i nr [...].

Bez względu na motywy tego rozstrzygnięcia nie nastąpiło ostateczne zakończenie postępowania w sprawie wniesionych zarzutów. Zgodnie zaś z art. 24a ust 11 u.p.g.k. do tego czasu dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące. Tę zależność dostrzegł zresztą tut. Sąd rozpoznając skargi na decyzje ostateczne wydane w postępowaniach wymiarowych, uznając wszak, że w tym postępowaniu nie jest władny badać i oceniać możliwej podstawy wznowieniowej, jako, że SKO w Rzeszowie wydając decyzje, nie miało i siłą rzeczy nie mogło mieć wiedzy o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji WINGiK w R. z dnia 23 marca 2016r. (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 941/16). Na wystąpienie potencjalnej przesłanki wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. w ustalonych okolicznościach sprawy zwrócił uwagę także NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną od przywołanego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2017 r. zaznaczając, że to organ jako pierwszy winien dokonać oceny i wpływu tych okoliczności na wysokość zobowiązania podatkowego (vide wyrok NSA z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 1842/17). Zależność wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2011 do 2016 od rozpatrzenia zarzutów skarżącego zgłoszonych do danych ujawnionych w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków uznało SKO w Rzeszowie także w niniejszych sprawach, gdyż podjęło zawieszone postępowania zainicjowane złożeniem przez skarżącego przedmiotowych wniosków o wznowienie postępowań podatkowych dopiero po wydaniu przez WINGiK ostatecznej decyzji w przedmiocie zarzutów. Co więcej, jak wykazał skarżący, Wójt Gminy K., jako organ I instancji, zawiesił postępowanie podatkowe za 2017 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, dysponując wiedzą, że kolejna decyzja nadzoru geodezyjnego została zaskarżona do sądu administracyjnego.

W niniejszych postępowaniach SKO w Rzeszowie powołując się na kolejną, ostateczną decyzję WINGiK z dnia 12 października 2021 r. nr GK-II.7221.25.2021 w przedmiocie zarzutów skarżącego zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K. po modernizacji z lat 2008-2009, uznało, że w postępowaniu podatkowym, w związku z zakończeniem postępowania przez organ nadzoru geodezyjnego, wiążące stały się dane wprowadzone modernizacją z lat 2008-2009. W domyśle, bo nie zostało to jasno wyrażone, organ ten przyjął, że pomimo uchylenia decyzji WINGiK w R. z dnia 23 marca 2016r., w oparciu o którą czynione były ustalenia w postępowaniu wymiarowym, nie ma to wpływu na prawidłowość zapadłych wówczas decyzji, jako, że zarzuty skarżącego w postępowaniu modernizacyjnym nie zostały uwzględnione. W takiej sytuacji zaś wadliwa jest warstwa motywacyjna oraz podstawa prawna skarżonych decyzji, bo organ ten powinien stwierdzić obiektywne wystąpienie przesłanki wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowych na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) O.p. ze względu na to, że w wyniku uchylenia mogłyby zostać wydane wyłącznie decyzje rozstrzygające istotę sprawy takie jak decyzje dotychczasowe. Oczywiście, gdyby nie wystąpiły specyficzne okoliczności sprawy, o których będzie dalej mowa, sam fakt przytoczenia błędnej podstawy prawnej - art. 245 § 1 pkt 2 O.p. zamiast art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) O.p. – nie miałby wpływu na wynik sprawy, a więc nie prowadziłby do uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a..

Ze stanowiskiem organu odmawiającego wznowienia postępowania w niniejszych sprawach Sąd nie może się zgodzić, ponieważ opiera się ono bezrefleksyjnie o fakt wydania kolejnej, ostatecznej decyzji organu nadzoru geodezyjnego, bez analizy jej treści i skutków jakie ona wywołuje, przede wszystkim w odniesieniu do kwestii wymiaru skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego. Przypomnieć należy, że decyzja ostateczna WINGiK z dnia 26 marca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty częściowo uwzględniającą zgłoszone przez skarżącego zarzuty a częściowo je odrzucającą, na której bazowały w postępowaniu głównym organy podatkowe dokonując wymiaru zobowiązania podatkowego, została później prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Natomiast z treści kolejnej decyzji WINGiK z dnia 12 października 2021 r. do której odwołał się organ w niniejszych sprawach odmawiając wznowienia postępowania, wynika, że organ nadzoru geodezyjnego uchylił się od oceny merytorycznej zgłoszonych zarzutów, bo powołując się na fakt wszczęcia kolejnej modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla tego samego obszaru, uchylił decyzję Starosty z dnia 21 listopada 2011 r. m.in. o odrzuceniu rzeczonych zarzutów i umorzył w całości postępowanie w sprawie. Zdaniem Sądu taka treść decyzji nie stanowi merytorycznej oceny zarzutów co było obowiązkiem organu prowadzącego modernizację ewidencji gruntów i budynków, a więc nie rozstrzyga o uwzględnieniu lub odrzuceniu czego wymaga art. 24a ust. 10 u.p.g.k., a tym samym nie uchyla skutku określonego w art. 24a ust. 11 u.p.g.k.. Nie wdając się w ocenę prawidłowości w/w decyzji w braku ku temu odpowiednich kompetencji, (skarżący zresztą uruchomił kontrolę sądowo-administracyjną wnosząc od niej skargę do tut. Sądu; sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 1769/21), zauważyć należy, że organ nadzoru geodezyjnego oportunistycznie "przerzucił" ocenę zarzutów skarżącego do modernizacji z lat 2008-2009 na etap kolejnego postępowania modernizacyjnego, pozbawiając skarżącego, bez jego winy, oceny merytorycznej podnoszonych zarzutów do danych wprowadzonych w ramach modernizacji z lat 2008-2009. Notabene, przy okazji, pozbawił także ten organ podstawy prawnej zmiany danych rejestrowych w zakresie, w którym pierwotnie zarzuty skarżącego uwzględniono (powierzchnia budynku mieszkalnego na działce nr [...] ). W świetle cytowanego art. 24a u.p.g.i.k. dane objęte modernizacją, wiążą na przyszłość po upływie określonego czasu liczonego od wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego.

Reasumując, w ocenie Sądu, uchylenie przez WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2017 r., o sygn. II SA/Rz 673/16, decyzji WINGiK z dnia 23 marca 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia 21 listopada 2011 r., m.in. o odrzuceniu wniesionych przez skarżącego zarzutów do operatu opisowo-kartograficznego stanowi o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 7 O.p., bowiem bez tej decyzji nie mogły zapaść decyzje podatkowe w postępowaniu wymiarowym ustalające określoną wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. Już samo to stanowi podstawę do stwierdzenia obiektywnego wystąpienia omawianej przesłanki wznowieniowej. Zarazem, w świetle powyższych rozważań Sądu, brak podstaw do stwierdzenia, że w wyniku uchylenia ostatecznych decyzji wymiarowych mogłyby zostać wydane wyłącznie decyzje tej samej treści co dotychczasowe, co ewentualnie uprawniałoby do odmowy ich uchylenia na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) O.p.. Do takiej konstatacji nie uprawnia bynajmniej treść ostatecznej decyzji WINGiK z dnia 12 października 2021 r., która - niezależnie od tego co wyżej zostało powiedziane – pozbawiła mocy prawnej zmian danych ewidencyjnych w zakresie powierzchni budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...], wynikających z uwzględnienia przez Starostę jednego ze zgłoszonych przez skarżącego zarzutów do danych ujawnionych w operacie modernizacyjnym, a takie dane stanowiły m.in. podstawę wymiaru podatku. Już tylko z tego powodu nie sposób twierdzić, że podstawę ostatecznych decyzji wymiarowych stanowiły te same dane jak te, które zostały "wykreowane" przez decyzję organu nadzoru geodezyjnego, na którą powołało się SKO w niniejszych sprawach.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organ w niniejszych sprawach wskutek braku rozpatrzenia całokształtu okoliczności niniejszych spraw dokonał błędnej ich oceny i na tej podstawie wyprowadził błędne wnioski co do braku wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowań podatkowych zakończonych ostatecznymi decyzjami w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2011 – 2016 r., co doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 245 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 7 O.p..

Zatem, jako, że skargi miały uzasadnione podstawy, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżone decyzje oraz decyzje je poprzedzające.

O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 p.p.s.a..