I SA/Po 761/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z 19 maja 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę [...]- zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Wnioskiem z 25 października 2021 r. W. K. (dalej: wnioskodawca, podatnik, skarżący), zwrócił się do Burmistrza [...] o umorzenie w całości zaległości i odsetek z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w T.. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż właścicielem nieruchomości od 2009 r. jest R. C., a on jest jedynie jedną z osób tam zameldowanych. Ponadto wnioskodawca w ostatnim czasie miał wiele kłopotów [...], [...] oraz kłopotów ze znalezieniem pracy (był długotrwale bezrobotny).

Decyzją z 19 maja 2022 r. Burmistrz [...] odmówił umorzenia w całości zaległości i odsetek za zwłokę z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla ww. nieruchomości.

Organ ustalił, że na dzień złożenia wniosku na koncie podatnika figurowała zaległość z tytułu ww. opłaty w wysokości [...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł. Na dzień wydania decyzji zaległości wynosiły odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Opłata wynikała wprost ze złożonych przez W. K. deklaracji, jako osoby posiadającej nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu.

Organ ustalił ponadto, że wnioskodawca, jako osoba bezrobotna był zarejestrowany od 15 stycznia 2019 r. do 06 lutego 2019 r. bez prawa do zasiłku i w okresie rejestracji nie korzystał pomocy. Z informacji uzyskanych od Centrum Usług Społecznych wynikało, że wnioskodawca nie korzysta także obecnie ze świadczeń pomocy społecznej. Do akt sprawy dołączono informację z Urzędu Skarbowego [...] z 30 marca 2022 r. o przebiegu postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, że w trakcie postępowania część należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uległo przedawnieniu, dokonano z urzędu odpisu ww. zobowiązań na kwotę [...]zł.

Po przeanalizowaniu złożonych przez stronę dokumentów, organ dopatrzył się wielu nieścisłości. W oświadczeniu o stanie majątkowym z 23 listopada 2021 r. W. K. napisał że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i osiąga miesięczny dochód netto w wysokości [...] zł. Natomiast w oświadczeniu o stanie majątkowym z 16 września 2021 r., wnioskodawca wskazywał inne osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym tj. W. P. (teść) - emeryt dochód [...] zł oraz żona M. K. dochód [...] zł, a łączny miesięczny dochód netto rodziny wynosił [...] zł . W piśmie z 14 kwietnia 2022 r. wnioskodawca wyjaśnił, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z córka M. K., samodzielnie wychowującą córkę. Na potwierdzenie czego przekazał umowy najmu mieszkań, w których mieszkał z córką i wnuczką. W ocenie organu dokumenty jednak nie potwierdzają tego faktu. Po pierwsze są one zawarte przez M. K., a nie wnioskodawcę. Ponadto z umowy dotyczącej mieszkania położonego w P. przy ul. [...] wynika, że wynajmujący oddaje najemcy lokal dla dwóch osób, a nie dla trzech. Organ ustalił, że miesięczne opłaty związane z najmem ww. mieszkania wynoszą [...] zł plus koszty energii elektrycznej i gazu. W dołączonej niepotwierdzonej kopii zeznania [...] podatnika M. K. wykazany jest dochód w kwocie [...]zł, a zgodnie z ugodą z 29 listopada 2019 r. - alimenty dla dziecka wynoszą [...] zł miesięcznie. Natomiast z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego uzyskano informację, że M. K. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której udziałowcami są W. K. i M. K.. Dodatkowo organ zauważył, że podatnik dalej posługuje się adresem "[...], [...]", a nie adresem wynajmowanej nieruchomości.

Wobec powyższych faktów organ nie uznał za wiarygodne informacji o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego z córką i przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy, nie uwzględnił faktur, rachunków i umów zawartych przez M. K..

W opinii organu, powstałe zaległości nie są skutkiem zdarzeń nagłych albo okolicznością losową, lecz wynikają z niewywiązywania się z obowiązku w długim okresie czasu. W ocenie organu skoro W. K. jest osobą pracującą, osiągającą stałe miesięczne dochody, nie korzysta z pomocy społecznej, to pozwala to na zapłacenie zaległości choćby w sposób ratalny.

W odwołaniu podatnik wniósł o unieważnienie ww. decyzji oraz umorzenie zaległości i odsetek za zwłokę z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zarzucając w szczególności, że organ nie uznał faktu wspólnego zamieszkania wnioskodawcy z córką i wnuczką, zwłaszcza, że nie uwzględnił rachunków i umów zawartych przez córkę.

Decyzją z 25 lipca 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku i w odwołaniu, są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi, albowiem nie są okolicznościami wyróżniającymi sytuację skarżącego od sytuacji innych podatników. Kolegium nie dopatrzyło się w przedmiotowej sprawie ani ważnego interesu po stronie podatnika ani interesu publicznego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że W. K. jest w wieku produkcyjnym, jest osobą zdrową ([...], [...]). Wprawdzie przez pewien okres czasu pozostawał bez zatrudnienia, jednakże zaległości powstałe w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi są wynikiem tego, że już od momentu złożenia deklaracji strona ich nie regulowała, co więcej w momencie podjęcia pracy i poprawy sytuacji materialnej, odwołujący się samodzielnie nie wpłacił jakiejkolwiek kwoty. Fakt zamieszkiwania obecnie w P. z córką, jest w ocenie Kolegium bez znaczenia w sprawie, biorąc pod uwagę okres, w którym zaległości powstały. W ocenie Kolegium sama okoliczność, że wnioskodawca był osobą bezrobotną, był w trakcie rozwodu, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, nie uzasadnia przyznania ulgi. Strona jest osobą zdrową i w wieku produkcyjnym, stąd też powinna podejmować działania w celu poprawy swojej sytuacji dochodowej. Obecnie odwołujący się pracuje, uzyskuje więc stały dochód, co może świadczyć o tym, że sytuacja strony ulega polepszeniu, co pozwoli na spłatę zaległych opłat. Kolegium stwierdziło ponadto, że opłata za odbiór odpadów w [...] miesięcznie nie jest wygórowana i mogła być uiszczana bez uszczerbku dla utrzymania strony, zwłaszcza w sytuacji, gdyby uiszczana była regularnie (miesięcznie). Kolegium stwierdziło ponadto, że strona nie wskazała, aby w ostatnim czasie zaistniały jakieś szczególne okoliczności, o nadzwyczajnym charakterze, które mogłyby wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej strony. Wręcz przeciwnie, podjęcie przez stronę zatrudnienia rokuje poprawę, gdyż strona uzyskiwać będzie stały dochód.

Za umorzeniem stronie wnioskowanych zaległości nie przemawia w ocenie Kolegium również interes publiczny. W okolicznościach przedmiotowej sprawy całkowite umorzenie zaległości tytułem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wiązałoby się w nieuprawniony sposób z przedwczesną rezygnacją z dochodu gminy, którą stanowi przedmiotowa należność, a co nie leży w interesie publicznym.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że organ I instancji uczynił zadość obowiązkom ciążącym na nim w celu ustalenia sytuacji dochodowej, zdrowotnej i bytowej strony, a w sprawie został zebrany materiał dowodowy niezbędny dla ustalenia tej sytuacji.

W skardze z 5 września 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarżący wyjaśnił, że od dawna nie przebywa na nieruchomości położonej przy ul. [...] w T.. W konsekwencji skoro skarżący nie przebywa na tej nieruchomości, to nie wytwarza tam odpadów. Ponadto skarżący wskazał, że ma liczne zobowiązania i potrzeby. Zaliczył do nich: czynsz za wynajmowane mieszkanie, prąd gaz, ogrzewanie, środki potrzebne na dojazd do pracy i utrzymanie w trakcie wyjazdów służbowych oraz finansowanie pobytu w kraju, wsparcie małoletniej wnuczki, córki, alimenty płacone żonie, pomoc choremu teściowi. Podkreślił też, że brak zapłaty za czynsz będzie skutkować wypowiedzeniem najmu w trybie natychmiastowym i może zmusić go o ubieganie się o pomoc publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów w kwestii odmowy umorzenia skarżącemu zaległości i odsetek za zwłokę z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w T..

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 579/16 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej: "o.p.") zgodnie z którą, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP.

Zgodnie natomiast z art. 125 § 1 o.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy podkreślić, że w myśl art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 o.p., poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie.

W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 o. p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1212/11).

Zgodnie z art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie powołanego już art. 191 o.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 192 o.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Z kolei zakres istotnych w sprawie faktów wyznaczały przepisy prawa materialnego i zawarte w nich przesłanki warunkujące udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Podstawą prawną udzielenia podatnikowi ulgi w spłacie zaległości podatkowej jest art. 67a § 1 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W myśl art. 67a § 2 o.p., umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Ponadto Sąd podkreśla, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 o.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. W judykaturze wskazuje się na granice uznania administracyjnego w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 o.p. Przekroczenie tych granic ma m.in. miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został: (-) z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości; (-) wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych; (-) na podstawie fałszywych przesłanek, np. argumentów, które są nieprawdziwe (wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15).

Przepis art. 67a § 1 o.p. także wyznacza dwie fazy postępowania podatkowego. W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak (zwłaszcza w kontekście istniejącego stanu faktycznego) należy postrzegać rozumienie przesłanki "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 o.p. (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 o.p. (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 o.p. (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz oczywiście właściwa wykładnia art. 67a § 1 o.p. W interesie podatnika, inicjującego postępowanie podatkowe w sprawie regulowanej art. 67a § 1 o.p., winno być wskazanie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. Jednakże braki argumentacyjne wniosku o zastosowanie ulgi lub ograniczenie się przez podatnika tylko do pewnych okoliczności (jego zdaniem wystarczających) nie zwalnia organu z obowiązków wymienionych w art. 122 czy też art. 187 § 1 o.p., tj. samodzielnego dokonania wszechstronnych ustaleń faktycznych i ich oceny. Organ podatkowy może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Podkreślić tu należy, że ustalenie przez organy podatkowe tych obiektywnych przesłanek nie należy do sfery uznania administracyjnego (wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16).

W przypadku uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Art. 67a § 1 o.p. nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego, w przypadku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Organu podatkowego nie może w tym zakresie zastąpić sąd administracyjny. Stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany. Brak przesłanek oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi podatkowej.

Zwrócić należy także uwagę, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu. A zatem nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., nie zobowiązuje to organu podatkowego do udzielenia ulgi. Przepis ten nie wyznacza bowiem decyzji organu podatkowego, lecz pozostawia mu wybór co do jej podjęcia. Inaczej rzecz ujmując, organ jest skrępowany w zakresie oceny przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia (por. wyrok NSA z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1652/10, wyrok NSA z 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 425/10).

W świetle scharakteryzowanej wyżej przesłanki ważnego interesu podatnika, istotne jest pełne, wyczerpujące ustalenie podstawy faktycznej, w tym szczegółowe dokonanie analizy ponoszonych przez skarżącego wydatków i osiąganych przez niego dochodów, przy uwzględnieniu osób prowadzących z nim wspólnie gospodarstwo domowe. Zauważyć należy, że skarżący podając okoliczności faktyczne koncentruje się głównie na tym, że nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, nie mieszka tam, a jest tylko jedną z osób tam zameldowanych. Ma też liczne zobowiązania i potrzeby takie jak: czynsz za wynajmowane mieszkanie, prąd gaz, ogrzewanie, środki potrzebne na dojazd do pracy i utrzymanie w trakcie wyjazdów służbowych oraz finansowanie pobytu w kraju, wsparcie małoletniej wnuczki, córki, alimenty płacone żonie, pomoc choremu teściowi.

SKO mając na uwadze ustaloną sytuację dochodową, zdrowotną i bytową strony uznało, iż umorzenie należności wiązałoby się w nieuprawniony sposób z przedwczesną rezygnacją z dochodu gminy, którą stanowi przedmiotowa należność, a co nie leży w interesie publicznym.

Kolegium stwierdziło, że organ I instancji uczynił zadość obowiązkom ciążącym na nim w celu ustalenia sytuacji skarżącego. W sprawie został zebrany materiał dowodowy niezbędny dla ustalenia tej sytuacji. Wynika z niego, że skarżący jest osobą zdrową i w wieku produkcyjnym, stąd też powinien podejmować działania w celu poprawy swojej sytuacji dochodowej. Obecnie pracuje, uzyskuje więc stały dochód, co może świadczyć o tym, że sytuacja strony ulega polepszeniu, co pozwoli na spłatę zaległych opłat.

W ocenie Sądu, żadna z wydanych w sprawie decyzji nie zawiera szczegółowej analizy aktualnej sytuacji finansowej skarżącego zarówno w zakresie osiąganych przez niego dochodów, ponoszonych kosztów, ani posiadanych zobowiązań i oszczędności. Organ wskazuje tylko na zarobki skarżącego, przy czym nie uwzględnia ponoszonych przez skarżącego wydatków.

Nie można zatem miarodajnie ocenić, czy i w jakim zakresie skarżący jest w stanie realnie spłacić przedmiotową zaległość wraz z odsetkami. Dokonana w tym zakresie ocena organów obu instancji jest dowolna i nie wskazuje przesłanek, na podstawie których organy doszły do wniosku, że skarżący może uiścić ciążącą na nim należność. Organy nie dokonały żadnych wyliczeń, poprzestając na ogólnym stwierdzeniu, że okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku i w odwołaniu, są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, albowiem nie są okolicznościami wyróżniającymi sytuację skarżącego od sytuacji innych podatników. Organ odwoławczy w żadnym fragmencie uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia nie odniósł się do argumentacji podniesionej w odwołaniu w zakresie nieuznania faktu wspólnego zamieszkiwania skarżącego z córką i wnuczką. Nie wskazał też jakie sam przyjął ustalenia odnośnie adresu zamieszkania skarżącego. Stwierdził tylko, że nie jest to istotne w sprawie.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w istocie nie zawierają żadnych ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanej ulgi.

W ocenie Sądu nie można uznać uzasadnienia zaskarżonych decyzji za wypełniające wyrażone w art. 121 § 1 i art. 124 o.p. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę wyjaśniania. Ponadto Sąd zaznacza, że na organie odwoławczym ciążył także, wynikający z art. 127 o.p., obowiązek samodzielnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i samodzielnego zastosowania właściwych przepisów prawa, a nadto wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwiłby nie tylko stronie skarżącej zapoznanie się ze stanowiskiem organu, ale także pozwoliłby na przeprowadzenie kontroli sądowej zaskarżonego orzeczenia. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zatem zawierać nie tylko ustalony przez organ opis stanu faktycznego, ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty i dlaczego. Uzasadnienie o treści odpowiadającej wymogom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń faktycznych zmierzających do wykazania stanu faktycznego przyjętego przez organ do swoich rozważań prawnych, ale musi obejmować także ocenę poczynionych ustaleń z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie przed tym organem.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p., ustalając w sposób niepełny stan faktyczny oraz dokonując jego dowolnej i pobieżnej oceny. W konsekwencji uznanie przez organy, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 67a § 1 o.p. jest co najmniej przedwczesne.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organy powinny w pierwszej kolejności uzupełnić materiał dowodowy poprzez ustalenie, gdzie skarżący ma miejsce zamieszkania, jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i jakimi środkami finansowymi dysponuje. Następnie ocenić należy wpływ tych okoliczności na brak możliwości spłaty zaległości. Dopiero wówczas organ będzie uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku. Uzasadnienie wydanych decyzji powinno być sporządzone zgodnie z wytycznymi z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 p.p.s.a.