Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

I SA/Po 455/22

wyrok z dnia 2022-09-29

  • Pełna treść
  • 8 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaI SA/Po 455/22
Data orzeczenia2022-09-29
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
WydziałWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
SędziowieBarbara RennertKatarzyna NikodemWaldemar Inerowicz (przewodniczący sprawozdawca)

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę

Uzasadnienie

Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z 17 lutego 2022 r., nr [...], określił I. K. (dalej jako: "bank" lub "skarżący") na [...] zł wysokość kwoty nieprzekazanej - jako dłużnika zajętej wierzytelności znajdującej się w dniu 11 lipca 2018 r. na rachunku bankowym prowadzonym dla A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej jako: "spółka") i zajętej na podstawie zajęcia zabezpieczającego z 11 lipca 2018 r., które w dniu 11 października 2021 r. przekształciło się w zajęcie egzekucyjne.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że otrzymał do realizacji zarządzenie zabezpieczenia z 11 lipca 2018 r., nr [...], wystawione wobec spółki, obejmujące należności z tytułu przybliżonego podatku od towarów i usług za II kwartał 2017 r., w łącznej wysokości [...] zł, określone decyzją z 20 czerwca 2018 r., nr [...] Na podstawie ww. zarządzenia zabezpieczenia, organ egzekucyjny skierował do banku zawiadomienie z 11 lipca 2018 r. nr [...], o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego spółki na kwotę [...]zł. Tego samego dnia bank poinformował organ, że zabezpieczył na rachunkach bankowych spółki środki na wysokość podaną w zawiadomieniu o zajęciu zabezpieczającym. Zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym organ doręczył spółce wraz z odpisem zarządzenia zabezpieczenia w dniu 27 lipca 2018 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. decyzją z 16 września 2021 r. nr [...], określił spółce zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów usług oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe za I i II kwartał 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona kuratorowi spółki w dniu 20 września 2021 r. Od tej decyzji nie wniesiono odwołania.

Ze względu na brak uregulowania powyższych zaległości Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. w dniu 11 października 2021 r. wystawił tytuły wykonawcze nr: [...] i [...]. Następnie skierował do realizacji tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność pieniężną z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2017 r. w kwocie [...]zł. Z chwilą wystawienia ww. tytułu wykonawczego zajęcie zabezpieczające dokonane na podstawie zawiadomienia z 11 lipca 2018 r. nr [...] przekształciło się w zajęcie egzekucyjne.

W dniu 12 października 2021 r. organ doręczył bankowi aktualizację zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Organ poinformował bank o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne i wezwał do przekazania na rachunek organu egzekucyjnego należności objętych tytułem wykonawczym z 11 października 2021 r. nr [...] w łącznej kwocie [...]zł. Odpis tytułu wykonawczego z 11 października 2021 r. został doręczony spółce wraz z odpisem ww. aktualizacji w dniu 28 października 2021 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie bank zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia wskazując, że rachunki bankowe spółki zostały zamknięte w dniu 20 marca 2020 r. W kolejnym piśmie z 3 grudnia 2021 r. bank wyjaśnił, że nie może przekazać zajętej wierzytelności na rachunek organu egzekucyjnego, ponieważ kwota [...]zł, która znajdowała się na rachunku bankowym spółki w dniu 20 marca 2020 r., zamiast trafić na tzw. rachunek techniczny w celu dalszej blokady środków, została podjęta przez spółkę w całości (do braku utworzenia produktu technicznego mogło dojść na skutek błędu).

Mając na względzie powyższe organ I instancji stwierdził, że 11 lipca 2018 r. doszło do zajęcia zabezpieczającego na rachunku bankowym spółki prowadzonym przez bank kwoty [...]zł. Z historii rachunku spółki i wyjaśnień banku wynika, że mimo wcześniejszych zapewnień o zabezpieczeniu kwoty [...]zł, kwota ta pozostawała w dyspozycji spółki. Zaistniałą sytuację bank tłumaczy problemami technicznymi/organizacyjnymi (brak utworzenia rachunku technicznego, w celu blokady środków), co świadczy o tym, że bank ma świadomość popełnienia błędu, w wyniku którego zajęta kwota - wbrew uznanemu zajęciu - została rozdysponowana na rzecz innych niż organ egzekucyjny podmiotów. Powyższe zdaniem organu świadczy o tym, że bank, jako dłużnik zajętej wierzytelności, nienależycie wykonał nałożone na niego obowiązki, związane z otrzymanym zajęciem. Ponadto organ podkreślił, że w zawiadomieniu o zajęciu zabezpieczającym z 11 lipca 2018 r. bank został pouczony, aby zgodnie z art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – w skrócie: "u.p.e.a.") bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego i aby zajęte w celu zabezpieczenia kwoty do wysokości [...] zł zostały zablokowane do czasu uchylenia zabezpieczenia lub jego przekształcenia w zajęcie egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie wyraził zgody na wypłaty i nie uchylił zajęcia zabezpieczającego, w związku z czym kwoty zabezpieczone ww. zajęciem (po przekształceniu w zajęcie egzekucyjne) powinny zostać przekazane na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Sam fakt braku przekazania zajętej wierzytelności pieniężnej na rachunek organu egzekucyjnego, mimo dokonania skutecznego zajęcia i wobec braku przeszkód prawnych do spełnienia tego obowiązku wypełnia przesłankę, o której mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.

W dniu 1 marca 2022 r. bank przekazał na rachunek organu egzekucyjnego kwotę [...]zł.

W zażaleniu z 1 marca 2022 r. bank wniósł o zmianę powyższego postanowienia w części obejmującej kwotę [...]zł poprzez określenie nieprzekazanej przez bank kwoty na [...] zł. Postanowieniu organu I instancji bank zarzucił naruszenie: art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – w skrócie: "k.p.a."), art. 71a § 9 i art. 80 § 2 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 13 kwietnia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo określił wysokość nieprzekazanej kwoty na [...] zł. W tym kontekście wskazano, że w dniu dokonania zajęcia zabezpieczającego na rachunku bankowym spółki prowadzonym przez bank była kwota [...]zł. Oznacza to, że bank mógł zabezpieczyć w całości kwotę wskazaną w zawiadomieniu o zabezpieczeniu. Organ zaznaczył, że bank w piśmie z 11 lipca 2018 r. poinformował organ egzekucyjny o zabezpieczeniu kwoty wskazanej w zawiadomieniu o zabezpieczeniu. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że w sprawie bezspornie doszło do zajęcia kwoty [...]zł.

Ponadto organ II instancji podkreślił, że z historii rachunku bankowego o nr [...] nie wynika, aby kwota wskazana w zajęciu zabezpieczającym została zablokowana na rachunku, a dłużnik zajętej wierzytelności, czyli bank, wypłacał spółce jedynie nadwyżkę ponad kwotę zabezpieczoną. Zdaniem organu, w okresie od 11 lipca 2018 r. do 11 października 2021 r. stan rachunku (w wyniku różnych operacji) wielokrotnie utrzymywał się poniżej zabezpieczonej kwoty. Natomiast od 11 września 2018 r. stan rachunku w ogóle nie osiągnął poziomu kwoty zabezpieczonej. Z kolei, likwidując rachunek, bank wypłacił spółce [...] zł.

W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia, oparte na analizie historii rachunku i wyjaśnieniach banku, prowadzą do stwierdzenia, że pomimo zapewnień banku o zabezpieczeniu kwoty [...]zł, kwota ta pozostawała w dyspozycji spółki. Zaistniałą sytuację bank tłumaczy problemami technicznymi i organizacyjnymi, spowodowanymi brakiem utworzenia rachunku technicznego, w celu blokady środków. W tej sytuacji, oczywiste jest, że bank ma świadomość popełnienia błędu, w wyniku którego zajęta kwota, wbrew uznanemu zajęciu, została rozdysponowana niezgodnie z jej przeznaczeniem.

Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu pominięcia przy ustalaniu nieprzekazanej kwoty należności przekazanych przez bank na pokrycie należności objętych zawiadomieniem z 29 listopada 2021 r., nr [...] w wysokości [...] zł, organ odwoławczy podkreślił, że w żadnej wcześniejszej korespondencji bank nie powołał się na to zajęcie. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że ww. zajęcie nie ma związku z zajęciem zabezpieczającym dokonanym na podstawie zawiadomienia z 11 lipca 2018 r. nr [...] Zawiadomienie o zajęciu z 29 listopada 2021 r. zostało bowiem wystawione na podstawie tytułu wykonawczego z 29 listopada 2021 r. obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. Realizując to zajęcie bank przekazał następujące kwoty: - [...] zł z rachunku nr [...] - [...] zł z rachunku nr [...] [...], tj. łącznie [...] zł. Organ zwrócił uwagę, że kwota [...]zł została przekazana z innego rachunku spółki, aniżeli rachunek na którym zabezpieczono kwotę [...]zł, co oznacza, że kwota ta nie mogła uszczuplić kwoty zabezpieczonej. Natomiast w zakresie kwoty [...]zł organ stwierdził, że bank powinien zrealizować zajęcie egzekucyjne (które nie było wynikiem przekształcenia zajęcia zabezpieczającego) z nadwyżki i ponad kwotę zabezpieczoną.

Organ odwoławczy zgodził się z bankiem, że spółka mogła dysponować kwotami ponad zabezpieczoną przez bank kwotę. Nie usprawiedliwia to jednak faktu, że bank zrealizował zajęcie egzekucyjne z zabezpieczanej na podstawie zajęcia zabezpieczającego kwoty. Zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu zabezpieczającym z 11 lipca 2018 r. kwota [...]zł powinna być zabezpieczana do czasu uchylenia zabezpieczenia lub przekształcenia w zajecie egzekucyjne, co nastąpiło 11 października 2021 r. Dlatego realizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 29 listopada 2019 r. nie mogła nastąpić z ww. kwoty zabezpieczanej na rachunku.

W skardze z 13 maja 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w części, w której określono kwotę nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu przez bank na ponad [...] zł. Ponadto bank wniósł o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:

1. art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez błędne pominięcie przy jego zastosowaniu przeszkody prawnej w przekazaniu środków organowi egzekucyjnemu w postaci egzekucyjnego zajęcia wierzytelności w zakresie [...] zł pochodzące od tego samego organu egzekucyjnego w sprawie [...],

2. art. 80 § 2 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że bank powinien zrealizować zajęcie egzekucyjne z pominięciem środków zabezpieczonych w toku postępowania zabezpieczającego. Skoro bank zabezpieczył kwotę z zajęcia zabezpieczającego, dłużnik wypłacił nadwyżkę ponad kwotę zabezpieczoną na rachunku, a następnie organ egzekucyjny skierował do banku zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym, to zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. bank miał prawny obowiązek przekazać z zajętego rachunku środki na spłatę egzekucji, mimo że uszczuplona została w ten sposób kwota zabezpieczenia,

3. art. 81 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skoro stan rachunku bankowego nr [...] wielokrotnie utrzymywał się poniżej zabezpieczonej kwoty, to bank wbrew uznanemu zajęciu, rozdysponował kwoty na ww. na rachunku bankowym niezgodnie z ich przeznaczeniem. Organ pomija w tym zakresie fakt, że zajęcie obejmuje wszystkie istniejące rachunki do oznaczonej sumy, a nie jeden konkretny (jeśli zajęcie nie zostało w ten sposób przez organ ograniczone). Stąd dopuszczalna jest płynność w zakresie blokad zajętych rachunków, byle zgodna była suma zajęcia, a zablokowana kwota na poczet realizacji zajęcia nie podlegała uszczupleniu,

4. art. 115a § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnieniu, że to na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek dokonania podziału sum uzyskanych z egzekucji, natomiast na banku ciążył jedynie obowiązek przekazania z zajętego rachunku bankowego środków na spłatę egzekucji, zgodnie z zawiadomieniem z 29 listopada 2019 r.

Zdaniem skarżącego, powyższe naruszenia doprowadziły do zawyżenia o przekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę [...]zł kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu, a w konsekwencji wskazanie kwoty [...]zł, zamiast [...] zł.

W argumentacji skargi skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie było częściowo błędne (zawyżone), gdyż pomija kwotę [...]zł, przekazaną organowi egzekucyjnemu. Skarżący nie zgodził się z organem egzekucyjnym, że uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności w kwocie [...]zł było spowodowane okolicznościami faktycznymi. Nieprzekazanie ww. kwoty nie było bowiem spowodowane, wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, problemami technicznymi, - ale brak możliwości - przekazania tej kwoty w chwili wezwania z 12 października 2021 r. był spowodowany prawnym obowiązkiem banku do przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty [...]zł, który wynikał z zawiadomienia z 29 listopada 2019 r. W ocenie skarżącego, zajęcie zabezpieczające nie tamuje realizacji egzekucji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych przez skarżącego, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena, czy określona skarżącemu – jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, przez organ egzekucyjny wysokość nieprzekazanej kwoty na [...] zł jest właściwa.

Zdaniem skarżącego, określona przez organ egzekucyjny wysokość nieprzekazanej kwoty w chwili wezwania z 12 października 2021 r. była zawyżona o [...] zł, na skutek przekazania przez skarżącego takiej kwoty organowi egzekucyjnemu w dniu 29 listopada 2019 r., zgodnie z zawiadomieniem organu egzekucyjnego z 29 listopada 2019 r. W ocenie skarżącego, zajęcie zabezpieczające (dokonane w dniu 11 lipca 2018 r.) nie tamuje realizacji egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 29 listopada 2019 r.

Według przeciwnego poglądu organu egzekucyjnego, skoro w dniu 11 lipca 2018 r. doszło do zajęcia zabezpieczającego na rachunku bankowym spółki prowadzonym przez bank kwoty [...]zł, to znajdujące się na tym rachunku bankowym środki pieniężne do kwoty [...]zł zostały zablokowane do czasu uchylenia zabezpieczenia lub jego przekształcenia w zajęcie egzekucyjne. Mając na względzie, że organ egzekucyjny nie wyraził zgody na wypłaty i nie uchylił zajęcia zabezpieczającego, w związku z czym kwoty zabezpieczone ww. zajęciem (po przekształceniu w zajęcie egzekucyjne) powinny zostać przekazane na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Sam fakt braku przekazania zajętej wierzytelności pieniężnej na rachunek organu egzekucyjnego, mimo dokonania skutecznego zajęcia i wobec braku przeszkód prawnych do spełnienia tego obowiązku wypełnia przesłankę, o której mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 71a § 9 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Z kolei przepis art. 71a § 1 u.p.e.a. stanowi, że organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w sprawie.

W judykaturze wyrażono pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, że wnioski wypływające z wykładni językowej art. 71a § 9 u.p.e.a. mogą być niewystarczające dla odtworzenia zawartej w tym przepisie normy prawnej. Jakkolwiek bowiem przepis ten wprost stwierdza, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty, zarazem w § 1 art. 71a u.p.e.a. przewidziano, że organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużnika zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, po pierwsze, że przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu egzekucyjnego, ale przede wszystkim, po drugie, że kontroli takiej nie przeprowadza się w bankach, podczas gdy również ta kategoria dłużników nie jest wyłączona z reżimu wynikającego z art. 71a § 9 u.p.e.a., a zatem stwierdzenie bezzasadności uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności i w konsekwencji określenie wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, możliwe jest również w sytuacji, gdy dłużnikiem zobowiązanego jest bank, u którego kontroli się nie przeprowadza. Ponadto trudno uzasadnić celowość przeprowadzania kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności, skoro ocenę prawną co do zasadności albo bezzasadności uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności można wyprowadzić z materiału dowodowego, którym organ egzekucyjny już dysponuje, w tym z oświadczeń dłużnika i wierzyciela zajętej wierzytelności. Dlatego też zarówno wnioski wypływające z wykładni systemowej wewnętrznej, jak i z wykładni celowościowej, nie pokrywają się z wnioskami wynikającymi z wykładni językowej wyodrębnionego przepisu, to jest art. 71a § 9 u.p.e.a. Prowadzi to do wniosku, że wbrew jego literalnemu brzmieniu jedyną niezbędną przesłankę dopuszczalności określenia wysokości kwoty nieprzekazanej wierzytelności stanowi stwierdzenie bezzasadności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności, natomiast przesłanka uprzedniego przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności ma charakter dodatkowy i fakultatywny, rzutujący jedynie na ocenę wykazania przez organ egzekucyjny wystąpienia przesłanki pierwszej (por. wyrok NSA z 26 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 618/21, wyrok NSA z 20 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2831/14, wyrok NSA z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1515/10 – wszystkie wyroki powołane w niniejszym orzeczeniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl)

Zajęcie egzekucyjne, zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a., stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Ponadto należy wskazać, że stosownie do art. 164 § 4 u.p.e.a. do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że w dniu 11 lipca 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego na rachunku bankowym spółki prowadzonym przez skarżącego kwoty [...]zł. Z historii rachunku bankowego o nr [...], że w dniu dokonania zajęcia zabezpieczającego na rachunku bankowym spółki prowadzonym przez bank była kwota [...]zł. Oznacza to, że bank mógł zabezpieczyć w całości kwotę wskazaną w zawiadomieniu o zabezpieczeniu. Co istotne, i na co słusznie zwrócił uwagę organ, bank w piśmie z 11 lipca 2018 r. poinformował organ egzekucyjny o zabezpieczeniu kwoty wskazanej w zawiadomieniu o zabezpieczeniu. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ egzekucyjny zasadnie uznał, że w sprawie bezspornie doszło do zajęcia kwoty [...]zł. Należy także podkreślić, że w pouczeniu zawiadomienia o zajęciu z 11 lipca 2018 r. organ egzekucyjny prawidłowo pouczył bank, aby ten bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat i aby zajęta w celu zabezpieczenia kwota do wysokości [...] zł została zablokowana do czasu uchylenia zabezpieczenia lub jego przekształcenia w zajęcie egzekucyjne. Skoro w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie wyraził zgody na wypłaty z zajętego rachunku bankowego i nie uchylił zajęcia zabezpieczającego, to w związku z tym należy uznać, ze kwota zabezpieczona zajęciem z 11 lipca 2018 r., po jego przekształceniu w zajęcie egzekucyjne w dniu 11 października 2021 r. powinna zostać przekazana na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Tymczasem bank pismem z 3 grudnia 2021 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie może przekazać zajętej wierzytelności na rachunek organu egzekucyjnego, ponieważ kwota [...]zł, która znajdowała się na rachunku bankowym spółki w dniu 20 marca 2020 r., zamiast trafić na tzw. rachunek techniczny w celu dalszej blokady środków, została podjęta przez spółkę w całości (do braku utworzenia produktu technicznego mogło dojść na skutek błędu). W tym samym dniu spółka zamknęła swoje rachunki bankowe prowadzone w banku.

W świetle powołanych powyżej bezspornych okoliczności stwierdzić zatem należy, że organ egzekucyjny był zobowiązany i uprawniony wydać postanowienie w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. i skierować je do strony skarżącej. Spełnione zostały bowiem przesłanki do zastosowania ww. przepisu. Należy podkreślić, że skoro skarżący wbrew jasno określonym obowiązkom dokonał wypłaty na rzecz zobowiązanej spółki kwoty [...]zł objętej zajęciem z 11 lipca 2018 r., a okoliczność ta została stwierdzona przez organ egzekucyjny, to organ ten był zobowiązany i uprawniony wydać postanowienie w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. i skierować je do strony skarżącej. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował w sprawie art. 71a § 9 u.p.e.a.

Za bezzasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez błędne pominięcie przy jego zastosowaniu przeszkody prawnej w przekazaniu środków organowi egzekucyjnemu w postaci egzekucyjnego zajęcia wierzytelności w zakresie [...] zł pochodzące od tego samego organu egzekucyjnego w sprawie [...] Odnosząc się do tego zarzutu Sąd wskazuje, że skarżący błędnie wywodzi, iż zajęcie zabezpieczające dokonane w dniu 11 lipca 2018 r. nie tamowało realizacji egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu egzekucyjnego z 29 lipca 2019 r. W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu zabezpieczającym z 11 lipca 2018 r. kwota [...]zł powinna być zabezpieczana do czasu uchylenia zabezpieczenia lub przekształcenia w zajecie egzekucyjne, co nastąpiło 11 października 2021 r. Skoro zatem na podstawie ww. zajęcia zabezpieczającego kwota [...]zł była zablokowana na poczet tego zajęcia, to realizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 29 listopada 2019 r. nie mogła nastąpić z ww. kwoty zabezpieczonej na rachunku bankowym spółki.

Z powyższych powodów na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 80 § 2 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego, bank powinien był zrealizować zajęcie egzekucyjne z 29 listopada 2019 r. z pominięciem środków zabezpieczonych w toku postępowania zabezpieczającego dokonanego w dniu 11 lipca 2018 r.

Bezpodstawny okazał się także zarzut naruszenia art. 81 § 1 u.p.e.a. Jakkolwiek skarżący ma rację, że dopuszczalna jest płynność w zakresie blokad zajętych rachunków, byle zgodna była suma zajęcia, a zablokowana kwota na poczet realizacji zajęcia nie podlegała uszczupleniu, to w realiach rozpoznawanej sprawy i poczynionych przez organ egzekucyjny wypłat na rzecz zobowiązanej spółki, taka sytuacja nie miała miejsca, co jednoznacznie wykazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na podstawie analizy historii rachunku bankowego spółki.

Za chybiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 115a § 1 u.p.e.a. Przepis ten, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie