I SA/Po 1002/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. M. - P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej cały uiszczony wpis w kwocie [...].

W dniu 18 listopada 2022 r. H. M., reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. J. W., wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazane w rubrum orzeczenia. Do skargi nie zostało dołączone umocowanie udzielone ww. pełnomocnikowi.

W odpowiedzi na skargę Kolegium poinformowało, że decyzją z 19 grudnia 2022 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i uznało, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu. Jednocześnie SKO wniosło o umorzenie postępowania.

W dniu 26 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zarządzeniem z 10 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącej została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia - przez wykazanie umocowania do reprezentowania strony skarżącej. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi w dniu 17 lutego 2023 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru - [...]). W ustawowym siedmiodniowym terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącej cofnęła skargę i ponownie wniosła o umorzenie postępowania, informując jednocześnie, że czyni to "w oparciu o pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy".

.

Sąd zważył, co następuje :

Na wstępie wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zostało uchylone przez organ w ramach tzw. autokontroli, tj. organ uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Stąd też zarówno SKO, jak i skarżąca byli uprawnieni do wnioskowania o umorzenie postępowania. Niemniej jednak, aby strona skarżąca mogła skutecznie cofnąć skargę, czy wnosić o umorzenie postępowania sądowego wywołanego złożoną przez nią skargą, skarga ta nie może być dotknięta brakami formalnymi.

Skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga bowiem spełnienia przez stronę skarżącą warunków formalnych, które zostały dla skargi określone w przepisach prawa. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Niedołączenie do wniesionej skargi dokumentu potwierdzającego umocowanie danej osoby do występowania w charakterze pełnomocnika jest brakiem formalnym, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Niedochowanie wskazanego wyżej wymogu stanowi brak formalny skargi, do którego uzupełnienia w terminie 7 dni wzywa się stronę (art. 49 § 1 P.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W niniejszej sprawie skarga została podpisana przez radcę prawnego J. W., reprezentującą skarżącą H. M.. Do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo, wymagane przez przepis art. 37 § 1 P.p.s.a. W tym miejscu wyjaśnić należy, że nawet ujawnienie stosownego pełnomocnictwa w aktach administracyjnych nie zwalnia pełnomocnika występującego w sprawie sądowoadministracyjnej od obowiązku dołączania do akt sprawy pełnomocnictwa do działania przed sądem administracyjnym. Pierwszej czynności procesowej, o której mowa w art. 37 § 1 P.p.s.a., nie można utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, zatem pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 P.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia pełnomocnictwa na wezwanie sądu (por. stanowisko NSA wyrażone np. w postanowieniach z: 1 czerwca 2021 r., III OZ 396/21 i 22 maja 2014 r., I FSK 490/14, wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: CBOSA).

Jak wynika z akt sprawy, profesjonalny pełnomocnik skarżącej został skutecznie wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w siedmiodniowym terminie, z pouczeniem o negatywnych skutkach procesowych w przypadku zaniechania tego obowiązku. Wezwanie w tym przedmiocie zostało przesłane na wskazany w skardze adres pełnomocnika strony. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że przesyłka sądowa została odebrana w dniu 17 lutego 2023 r. przez upoważnionego pracownika kancelarii pełnomocnika. W wyznaczonym terminie brak formalny skargi nie został jednak usunięty, albowiem pełnomocnictwo nie zostało przedłożone. Wprawdzie w piśmie z 24 lutego 2023 r. pełnomocnik wyjaśniła, że pełnomocnictwo, na którym opiera ona swoje działania znajduje się "w aktach sprawy", ale informacja ta nie znajduje potwierdzenia nie tylko w dokumentach zebranych w aktach sądowych, ale również w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ wraz ze skargą. W nich znajduje się wprawdzie umocowanie udzielone przez skarżącą r. pr. J. W., ale swym zakresem nie obejmuje ono reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi.

Mając zatem na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie, pomimo wezwania nie zostały usunięte braki formalne skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd był zobligowany skargę odrzucić.

Na marginesie Są zauważa, że wydanie postanowienia autokontrolnego przez SKO w przedmiotowej sprawie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia skargi. Wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonego orzeczenia jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten stwierdza, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mamy do czynienia w sytuacji, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja (lub inny akt) zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym, wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych, przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji. Niemniej jednak umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania wyczerpująco wymienionych w przepisie art. 161 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje zaś w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu. Skarga dotknięta takimi brakami (np. formalnymi) podlega odrzuceniu i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania sądowego. Niedopuszczalne byłoby zatem umorzenie postępowania zainicjowanego taką skargą (por. postanowienie W. S. A. w Białymstoku z 19 października 2006 r., II SA/Bk 525/06).

Mając powyższe na uwadze, wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, zwracając skarżącej - na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - cały uiszczony od niej wpis.