I SA/Go 384/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skarg G.G. i E. G. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu nieopodatkowanych należności budżetowych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz G.G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Zwraca od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim) na rzecz G.G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu. 4. Zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz E.G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 5. Zwraca od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim) na rzecz G.G. kwotę 1.900 (tysiąc dziewięćset) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu.

G.G. i E.G (dalej też: Skarżącym, członkowie zarządu) wnieśli skargi na decyzję Zarządu Województwa [...] (dalej: Zarząd Województwa, organ odwoławczy, organ) z [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (dalej: Dyrektor WUP, organ I instancji) z [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności E.G. (dalej: skarżąca E.G.) i G.G. (dalej: skarżący G.G.) członków zarządu Spółki wraz ze Spółką z tytułu ciążących na K. Sp. z o. o. obecnie w likwidacji (dalej: Spółka) z tytułu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym w wysokości 147 491,96 zł. wraz z należnymi odsetki jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od [...] grudnia 2018 r. do dnia zwrotu środków z wyłączeniem okresu bezodsetkowego) wynikających z decyzji Dyrektora WUP nr [...], z [...] maja 2020 r. oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości 7 908,21 zł. Powstałych w związku z prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: NUS), postępowaniem egzekucyjnym z majątku Spółki w łącznej wysokości 155 400,17 zł.

Z zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny.

Na podstawie Porozumienia w sprawie realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego - [...] 2020 nr [...] zawartego w [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. (zmienionego aneksami) Wojewódzki Urząd Pracy w [...] pełniący funkcję Instytucji Pośredniczącej Regionalnego Programu Operacyjnego [...] 2020 (dalej: Instytucja Pośrednicząca) zawarł ze Spółką umowę nr [...] na realizację projektu: "Kwalifikacje zawodowe drogą do sukcesu zawodowego" (dalej też: Projekt) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] 2020. Projekt był realizowany w okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] listopada 2018 r.

Decyzją nr [...] z [...] maja 2020 r. Dyrektor WUP określił przypadającą do

zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 147 491,96 PLN stanowiącą wydatki niekwalifikowalne wynikające z zastosowania reguły proporcjonalności, stwierdzone po zakończeniu Projektu realizowanego przez Spółkę, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków,

tj. od dnia [...] grudnia 2018 r. do dnia zapłaty.

Na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania Zarząd Województwa decyzją

z [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy ww. zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wobec braku zwrotu środków Dyrektor WUP przekazał Spółce upomnienie

nr [...] z [...] września 2020 r. a po bezskutecznym upływie terminu zwrotu należności głównej wraz z odsetkami i kosztami upomnienia, przekazano NUS tytuł wykonawczy [...] nr [...] z [...] października 2020 r. z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. Sąd Rejonowy [...] w L. z siedzibą w Ś. Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych (dalej: Sąd Rejonowy) oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki - na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 z późn. zm.; dalej: u.p.u.). Jednocześnie Sąd ustalił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do rozwiązania dłużnika - Spółki, jako podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego, bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.

W związku z ogłoszeniem nr [...] ([...]) z [...] marca 2021 r. Internetowego Monitora Sądowego i Gospodarczego dotyczącego rozwiązania Spółki i postawienia jej w stan likwidacji oraz zgodnie z wezwaniem, w którym wierzyciele Spółki i powinni zgłosić swoje wierzytelności w terminie 3 miesięcy od daty ogłoszenia, Dyrektor WUP pismem z [...] marca 2021 r. przekazał zgłoszenie wierzytelności.

Z kolei NUS postanowieniem z [...] lipca 2022 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Jednocześnie zawiadomieniem wydanym w tej samej dacie poinformował

że wysokości kosztów egzekucyjnych wynosi 7 908,21 zł.

Kolejnym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Dyrektor WUP – na podstawie

art. 116 oraz art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, dalej: O.p.), art. 61 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305, dalej: u.f.p.), art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Spółki wraz ze Spółką z tytułu ciążących na niej zaległości, orzeczonych decyzją Dyrektora WUP nr [...] z [...] maja 2020 r.

Ostatecznie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor WUP decyzją nr [...] z [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżących - członków zarządu Spółki wraz ze Spółką z tytułu ciążących na niej niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym i określił przypadającą do zwrotu kwotę w wysokości 155 400,17 zł. Wraz z należnymi odsetkami.

W ramach okoliczności przesądzających o solidarnej odpowiedzialności Skarżących, jako członków zarządu Spółki organ I instancji wskazał na to, że

1. Spółka jest kapitałową spółką handlową i działa na podstawie ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 z późn. zm., dalej: Ksh);

2. Spółka posiada zaległości dotyczące realizowanego przez nią ww. Projektu w łącznej kwocie 147 491,96 zł. wraz z odsetkami. Zwrot tych środków został orzeczony decyzją Dyrektora WUP z [...] maja 2020 r. Należności te stanowią wydatki niekwalifikowalne wynikające z zastosowania reguły proporcjonalności stwierdzone po zakończeniu realizacji Projektu, którego czas realizacji przypadał od [...] stycznia 2018 r. do [...] listopada 2018 r.;

3. postępowanie egzekucyjne dotyczące ww. zaległości Spółki zostało wszczęte przez doręczenie jej (po uprzednim przekazaniu upomnień) tytułu wykonawczego [...] nr [...] z [...] października 2020 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, pismem z [...] marca 2021 r., NUS poinformował organ I instancji, że Spółka od [...] 2020 r. nie prowadziła działalności, nie osiągała żadnych dochodów, ani też nie świadczyła usług oraz, że dokonano zajęcia rachunków bankowych Spółki, jednakże nie uzyskano z nich środków (brak uznania). Wskazano również, że [...] marca 2021 r. dokonano zajęcia ruchomości należących do Spółki (głównie sprzętu komputerowego) i wdrożony został proces sprzedaży zajętego majątku. Nadto, według informacji NUS z [...] maja 2021 r. szacunkowa wartość zajętych ruchomości wynosi 5 650,00 zł. a w przypadku ich sprzedaży, pozyskane środki nie zaspokoją wierzytelności WUP, a jedynie pokryją część powstałych w postępowaniu kosztów egzekucyjnych;

4. postanowieniem z [...] lipca 2022 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Spółki, na podstawie ww. tytułu wykonawczego z [...] października 2020 r. Egzekucja okazała się bezskuteczna. W trakcie trwania postępowania powstały koszty egzekucyjne w kwocie 7 908,21 zł.;

5. Sąd Rejonowy postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. oddalił wniosek Spółki

o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u., który stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. Stąd organ I instancji stwierdził, że sam fakt oddalenia wniosku o upadłość Spółki świadczył o jej bardzo złej kondycji finansowej, a przede wszystkim o braku możliwości zaspokojenia zaległości wobec WUP,

6. Dyrektor WUP wyjaśnił również brzmienie art. 184 ust. 1, art. 60 pkt 6, art. 67 u.f.p.;

art. 107 § 1, art. 116 § 1, § 2, § 4 O.p. Wskazał, że na gruncie przepisów O.p. odpowiedzialność członków zarządu Spółki ma charakter osobisty, subsydiarny

i solidarny. Oznacza to, że członkowie zarządu Spółki ponoszą solidarną odpowiedzialność ze Spółką za zobowiązania Spółki bez ograniczenia, całym swoim majątkiem. Każdy z członków zarządu z innymi członkami odpowiada wspólnie ze Spółką za całość zobowiązań, a wierzyciel Spółki może prowadzić egzekucję z majątku członków zarządu Spółki w przypadku, gdy pełnili oni funkcję członka zarządu w czasie powstania zaległości oraz bezskuteczna okazała się egzekucja z majątku Spółki.

7. Organ I instancji podkreślił, że po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki, zgodnie z art. 116 oraz art. 107 i art. 108 O.p., Instytucja Pośrednicząca stwierdziła, że ma możliwość dochodzenia należności powstałych względem Spółki, od wszystkich członków zarządu, na których ciąży solidarna odpowiedzialność za dług. Stąd zawiadomieniem z [...] lipca 2021 r. Dyrektor WUP wszczął z urzędu postępowanie wobec E.G. i G.G. - członków zarządu Spółki celem ustalenia, czy spełniają oni ustawowe przesłanki umożliwiające o orzeczeniu wobec nich o odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki.

Następnie organ I instancji w ramach ustaleń dotyczących odpowiedzialności solidarnej Skarżącej E.G. wypunktował to, że:

1. pełniła funkcję Prezesa zarządu Spółki od [...] września 2014 r. do [...] maja

2019 r.,

2. funkcję tę pełniła w terminie powstania zobowiązań wobec WUP, które przekształciły się następnie w zaległość podatkową Spółki,

3. sprawozdania finansowe Spółki za lata 2017 - 2020 obrazują, że Spółka opierała swoją działalność niemal wyłącznie na realizacji projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, świadcząc również usługi w ramach podwykonawstwa innym podmiotom realizującym takie projekty. W 2017 r. Spółka odnotowała stratę netto w kwocie 792 470,04 zł i postanowiła pokryć ją z przyszłych zysków Spółki. Analogicznie, w 2018 r. Spółka zamknęła rok obrotowy stratą netto

w kwocie 369 903,58 zł, którą postanowiła pokryć z przyszłych zysków Spółki.

W Uchwale nr [...] i [...] Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] czerwca 2019 r., a także w Uchwale nr [...] i [...] z [...] kwietnia 2020 r. zapisano, że w związku z wystąpieniem sytuacji, o której mowa w art 233 § 1 Ksh, tj. "Jeżeli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki". Niemniej Zgromadzenie wspólników, pomimo niekorzystnej sytuacji finansowej Spółki spowodowanej stratami finansowymi w latach ubiegłych, postanowiło o dalszym kontunuowaniu przez Spółkę działalności.

4. E.G. miała świadomość trudnej sytuacji finansowej Spółki jednakże w odpowiednim czasie nie złożyła wniosku o upadłość, doprowadzając do powstania zaległości, których Spółka nie mogła w żaden sposób zaspokoić,

5. podniesione w piśmie z [...] grudnia 2022 r. argumenty, że Spółka w 2019 r. osiągnęła zysk, tak więc E.G. przestając pełnić funkcję Prezesa Zarządu pozostawiła Spółkę w dobrej kondycji finansowej nie przesądzają o braku możliwości orzeczenia wobec niej o odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki, albowiem straty odnotowywane w latach poprzednich oraz w 2020 r. a także zaległości wobec wierzycieli Spółki odnotowywane w latach 2018-2019 przeczą twierdzeniom Strony i potwierdzają fakt złej sytuacji finansowej Spółki, nawet pomimo zysku zaksięgowanego w 2019 r.,

6. wskazane w piśmie z [...] grudnia 2022 r. argumenty, że: * Dyrektor WUP dopiero

[...] maja 2020 r., tj. niemal po roku czasu od zaprzestania pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez Stronę, wydał decyzję nr [...], * że postępowanie w sprawie zwrotu ww. środków zostało wszczęte [...] stycznia 2020 r., * że w trakcie pełnienia przez Stronę funkcji Prezesa Zarządu Spółka nie była wzywana do zwrotu jakichkolwiek środków– również nie zwalniają Skarżącej z odpowiedzialności.

Istotnym w sprawie jest fakt, że członek zarządu Spółki może uwolnić się od odpowiedzialności w przypadku spełnienia jednej z przesłanek egzoneracyjnych wynikających z art. 116 O.p. - m.in.: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku

o ogłoszenie upadłości bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych. Organ zauważył, że decyzja o zwrocie wydawana na podstawie art. 207 u.f.p. ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że zobowiązanie beneficjenta nie powstaje po doręczeniu decyzji o zwrocie, lecz aktualizuje się już w momencie zaistnienia przesłanek wynikających z art. 207 ust. 1 u.f.p. Tym samym, zaległość podatkowa ma miejsce już w momencie gdy wystąpiły nieprawidłowości skutkujące obowiązkiem zwrotu środków. Deklaratoryjny charakter decyzji o zwrocie wymusza bowiem przyjęcie podejścia analogicznego do podatków powstających z mocy prawa, a w takim przypadku powstanie zaległości jest niezależne od wydania i doręczenia decyzji określającej. Podkreślił, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że E.G. jako członek zarządu Spółki nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednocześnie zobowiązania w łącznej kwocie 147 491,96 zł, które w momencie wystąpienia nieprawidłowości skutkowały obowiązkiem zwrotu środków, przekształciły się z mocy prawa w zaległości podatkowe powstały w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu. Jednocześnie zaprzestanie pełnienia funkcji członka zarządu przez Stronę nie zwalnia jej z odpowiedzialności za okoliczności które miały miejsce w Spółce w okresie kiedy była członkiem zarządu Spółki.

7. zgodnie z art. 21 § 1 u.p.u. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika. Z niewypłacalnością dłużnika mamy do czynienia wtedy, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Określenie "zobowiązań" odnosi się przynajmniej do dwóch zobowiązań, których spółka nie ma możliwości wykonania. Nieistotny jest przy tym rozmiar niewykonywanych przez spółkę zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości może oznaczać jego niewypłacalność, jeśli wynika z braku możliwości ich wykonania.

8. z dokumentu "Spis wierzycieli dłużnika [...] K." dołączonego przez Spółkę do "Wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości", z dniem [...] grudnia 2018 r. upłynął termin płatności zobowiązania Spółki na łączną kwotę 1 244 000,00 zł wobec wierzyciela – P.O. (dalej: wierzyciel P.O., udziałowiec P.O.). Natomiast jak wynika z dokumentów pozyskanych z WUP w Ł., w dniu [...] marca 2019 r. upłynął termin płatności wynikający z wezwania do zwrotu na kwotę 19 996,56 zł. Jednocześnie z ww. dokumentów wynika, że [...] stycznia 2019 r. upłynął termin płatności należności wynikający z Ostatecznej Informacji Pokontrolnej z [...] stycznia 2019 r. na kwotę 77 705,63 zł. Zdaniem organu I instancji z powyższego wywnioskować można, że przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki wystąpiły w pierwszym, najpóźniej drugim kwartale 2019 r.

W związku z powyższym E.G. nie dopełniła obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, tym samym nie wypełniły się przesłanki uwolnienia się Strony od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki,

9. organ I instancji uznał, że zaznania E.G. z [...] listopada 2022 r., że nie było przesłanek ku ogłoszeniu upadłości bądź likwidacji Spółki, i że w 2019 r. sytuacja finansowa Spółki była bardzo dobra - przeczą wnioskom jakie wywiedziono z analizy zgromadzonej dokumentacji,

10. E.G. nie wskazała mienią Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości Spółki w znacznej części, pomimo że została do tego wezwana

w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z [...] lipca 2021 r.

III. w ramach ustaleń dotyczących odpowiedzialności solidarnej Skarżącego G.G. Dyrektor WUP wskazał, że:

1. pełnił funkcję Prezesa zarządu Spółki od [...] września 2019 r., a przestał pełnić tę funkcję w dniu [...] lutego 2021 r.,

2. decyzja Dyrektora WUP nr [...] z [...] maja 2020 r. została odebrana w dniu [...] maja 2020 r., natomiast decyzja Zarządu Województwa nr [...] z [...] lipca 2020 r. została podjęta przez stronę w dniu [...] lipca 2020 r. Tak więc w dniu [...] sierpnia 2020 r. upływał 14 dniowy termin na zwrot środków. Zatem Skarżący G.G. pełnił funkcję prezesa zarządu w terminie upływu zwrotu środków orzeczonych ww. decyzjami, a tym samym w okresie wymagalności przedmiotowych zobowiązań,

3. Skarżący G.G. obejmując funkcję prezesa zarządu Spółki przejął odpowiedzialność za bieżące zarządzanie Spółką, w tym również za jej zobowiązania,

4. w piśmie z [...] lipca 2021 r. G.G. wskazał, że w okresie, gdy pełnił funkcję Prezesa Zarządu, Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości (w dniu [...] maja 2020 r.). Sąd Rejonowy postanowieniem z [...] lipca 2020 r. dokonał zabezpieczenia majątku dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego (P.S.), a następnie postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. oddalił wniosek na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u. To wskazuje, że wniosek został złożony za późno, a więc nie został złożony "we właściwym czasie", w rozumieniu art. 116 §1 pkt 1 lit. a O.p.

5. Zgromadzenie Wspólników w kwietniu 2020 r., pomimo niekorzystnej sytuacji finansowej Spółki spowodowanej stratami finansowymi w latach ubiegłych, postanowiło o dalszym kontunuowaniu przez Spółkę działalności. Zatem, Skarżący G.G. miał świadomość trudnej sytuacji finansowej Spółki, jednakże w odpowiednim czasie nie złożył wniosku o upadłość, doprowadzając do powstania zaległości, których Spółka nie mogła w żaden sposób zaspokoić,

6. w sprawozdaniu finansowym za 2020 r. oraz w Uchwale nr [...] Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...] kwietnia 2022 r. wskazano, że na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego Zarząd wykazał stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego (strata netto w kwocie 902 900,17 zł) i dalsza kontynuacja działalności przez Spółkę jest zagrożona.

W uchwale nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. wskazano, że z uwagi na: zgłoszenie przez Spółkę wniosku do Sądu o ogłoszenie upadłości; proces likwidacji Spółki rozpoczęty uchwałą zgromadzenia wspólników w dniu [...] lutego 2021 r.; niekorzystną sytuację finansową podmiotu - Zgromadzenie Wspólników nie widzi możliwości dalszego istnienia Spółki,

7. w zakresie pisma z [...] grudnia 2022 r., w którym wniesiono o uzupełnienie materiału dowodowego przez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań G.G. na okoliczność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, daty wystąpienia

z wnioskiem oraz przyczyn i daty zaistnienia stanu niewypłacalności Spółki – organ

I instancji stwierdził, że nie widzi konieczności przesłuchania Strony na ww. okoliczności, gdyż w argumentacji przedstawionej w piśmie nie pojawiają się żadne nowe fakty i informacje mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, że wskazana przez niego argumentacja wyczerpuje stanowisko, na podstawie którego uznano, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony za późno, oraz że Strona postępowania miała wielokrotnie możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego i składania wyjaśnień, o czym na każdym etapie trwającego postępowania administracyjnego była informowana,

8. w stosunku do wniosku Strony o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej organ

I instancji odwołując się do treści art. 89 § 1, § 2 k.p.a. wskazał, że jej przeprowadzenie

w żaden sposób nie przyspieszyłoby i nie uprościłoby postępowania, nie zachodzi też potrzeba uzgodnienia interesów stron. Ponadto, w toku postępowania Skarżący G.G. miał wielokrotnie możliwość zarówno wypowiedzenia się w sprawie jak też skonfrontowania się z drugą ze stron wobec, której toczy się postępowanie administracyjne;

9. Dyrektor WUP zaznaczył, że Skarżący G.G. nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości Spółki w znacznej części, pomimo że został do tęgo wezwany w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z [...] lipca 2021 r.

10. Organ podkreślił też, że w sprawie nastąpiło zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jednak nie miało to miejsca we "właściwym czasie". Tym samym, nie zostały spełnione przesłanki egzoneracyjne z art. 116 § 1 lit. a i b O.p.

Każda ze Stron, reprezentowana przez swojego pełnomocnika - wniosła odwołanie.

Zarząd Województwa wymienioną na wstępie decyzją z [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach, w pierwszej kolejności przytoczył przepisy: art. 41 ust. 2 pkt. 4, art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 9 ust. 1 pkt. 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c) ustawy z dnia 11 lipca 2014 r, o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm., dalej: ustawa z dnia 11 lipca 2014 r.), art. 207 ust. 9 i art, 189 ust. 3b, art. 60 pkt. 6, art. 66b, art. 67 ust. 1 u.f.p., art. 136 § 1 pkt 1, 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 3, art. 11 k.p.a., art. 107 § 1, art. 108, art. 116 O.p.

Zarząd Województwa mając na względzie całokształt okoliczności sprawy wynikający

z akt, w tym ze zgromadzonego również przy udziale Strony materiału dowodowego - uznał za udowodnione opisane przez organ I instancji okoliczności stanu faktycznego

oraz że w sprawie nie ma podstaw do uchylenia decyzji z [...]

Dalej wyjaśnił, że uwzględnił wnioski dowodowe Stron w zakresie włączenia do akt sprawy pisma z [...] stycznia 2023 r. skierowanego do Likwidatora Spółki o przedłożenie wszystkich aneksów dotyczących terminu spłat umów pożyczek zawieranych

z udziałowcem P.O., potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii opinii prawnej dr hab. A.G. oraz potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii umów pożyczek między udziałowcem P.O., a Spółką z [...] marca 2016 r. wraz z aneksami, umowy z [...] września 2018 r. wraz z aneksami oraz kopii wyroku nakazowego z [...] czerwca 2023 r. Sądu Rejonowego w [...], Wydział Karny, sygn. akt [...].

Nie uwzględnił wniosków dowodowych w zakresie przesłuchania Skarżącego G.G. oraz udziałowca P.O., albowiem okoliczności na udowodnienie, których miały zostać przeprowadzone wskazane dowody zostały udowodnione w oparciu o akta sprawy,

w szczególności o akta sądowe postępowania upadłościowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy (sygn. akt [...], załącznik nr [...]), o postanowienie z [...] stycznia 2021 r. Sądu Rejonowego oddalającego wniosek o upadłość Spółki (sygn. akt [...], załącznik nr [...]), o dokumenty finansowe potwierdzające kondycję finansową Spółki (załączniki [...]-[...]) oraz w oparciu o dołączone do pisma z [...] maja 2023 r. umowy pożyczek między udziałowcem P.O., a Spółką z [...] marca 2016 r. wraz z aneksami oraz umowy z [...] września 2018 r. wraz z aneksami. Z przedstawionych przez Strony uzasadnień, nie wynika aby zeznania świadka P.O. oraz wyjaśnienia Skarżącego G.G. miały wnieść do sprawy nowe, istotne fakty. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że Spółka spełniała przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości już w 2018 r.

Organ wskazał też, że nie uwzględnił również wniosków dowodowych wniesionych przez pełnomocnika E.G. pismem z [...] lipca 2023 r., tj. o: 1. zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...], VII Wydział Karny z wnioskiem o: a) przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu oskarżenia wniesionego do ww. Sądu przeciwko J.U. w sprawie [...], b) przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii wyroku nakazowego z [...] czerwca 2023 r. wydanego w sprawie [...] przeciwko J.U., c) przesłanie informacji, czy wyrok wydany w sprawie [...] przeciwko J.U. o sygn, akt. [...] jest prawomocny, 2. zwrócenie się do ww. Sądu z wnioskiem o przesłanie kopii akt sprawy zwłaszcza protokołów przesłuchania J.U. na etapie postępowania przygotowawczego oraz wszystkich świadków w sprawie, 3. zwrócenie się do ww. Sądu z wnioskiem o udzielenie informacji o adresie korespondencyjnym J.U., a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania J.U. w charakterze świadka, po uprzednim uzyskaniu adresu ww. na okoliczność pozyskania przez świadka zaświadczeń o zatrudnieniu osób wymieniony w piśmie.

Odnosząc się do wniosku Strony, organ w pierwszej kolejności wskazał, że brak jest podstaw aby zwracał się do Sądu o akta ww. sprawy. Nie jest stroną w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko U. Ona nie jest z kolei stroną postępowania

w tej sprawie. Umowa o dofinansowanie została bowiem zawarta pomiędzy WUP

jako Instytucją Pośredniczącą a Beneficjentem, tj. Spółką. Orzeczenie Sądu

w postępowaniu karnym przeciwko U. nie wpływa tym samym na ocenę

w przedmiocie kwalifikowalności wydatków poniesionych przez Beneficjenta w ramach projektu. Ponadto podkreślił, że niniejsze postępowanie dotyczy decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązanie Spółki na członków jej zarządu. Decyzja orzekająca zwrot wydatków niekwalifikowalnych od Spółki jest ostateczna i prawomocna. Organ

w ramach prowadzonego postępowania nie ma żadnych podstaw prawnych do dokonywania oceny tej decyzji. Okoliczności, które ewentualnie miałyby wynikać

z dowodów zawnioskowanych ww. pismem nie mogą wpłynąć na ocenę tego czy

w sprawie zaistniały wszystkie określone przepisami przesłanki umożliwiające przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania spółki na członków zarządu.

W zakresie zarzutów merytorycznych Zarząd Województwa stwierdził, że

w zaskarżonej decyzji wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia na podstawie której stwierdzono, że Skarżący ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania Spółki.

W decyzji wskazano przesłanki określone w art. 116 O.p. przesądzające

o rozstrzygnięciu. Wynika z niej, że ustalając stan prawny organ I instancji uwzględnił

§ 1, § 2 i § 4 ww. przepisu (s. 4-5, s. 9-12 i s. 15). Art. 116 O.p. stanowił podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Organ I instancji dokonał szerokiej analizy

tego, czy w stanie faktycznym sprawy Skarżący spełniają przesłanki ustanowione

w art. 116 O.p., prawidłowo uznając, że takowe zostały spełnione.

Dalej organ wskazał, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji - mimo że (jak słusznie podniesiono w odwołaniu) Dyrektor WUP nie powołał w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 66b u.f.p. - spełnia przesłanki określone w tym przepisie. Została ona bowiem wydana przed upływem pięciu lat od wydania decyzji nr [...] z [...] maja 2020 r., w której orzeczono o obowiązku zwrotu środków przez Spółkę oraz dotyczy członków zarządu, którzy pełnili tę funkcję w czasie powstania naruszeń określonych

w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Uchybienie to nie mogło stanowić podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do braku przeprowadzenia dowodu z zeznań Skarżącego G.G. (wniosek w piśmie z [...] grudnia 2022 r.), organ zaznaczył, że organ I instancji na s. 14 decyzji odniósł się w sposób wyczerpujący do wniosku dowodowego Strony. Według organu

I instancji, Skarżący G.G. miał możliwość złożenia takiego wniosku i wypowiedzenia się

w sprawie w toku prowadzonego postępowania dowodowego, niemniej z prawa tego nie korzystał. Dyrektor WUP wskazał również, że okoliczności, które zamierzała udowodnić Strona zostały ustalone w oparciu o zebrany materiał dowodowy a uzasadnienie wniosku nie uprawdopodabnia aby przesłuchanie Skarżącego G.G. miało wnieść do sprawy nowe, istotne fakty.

Odpowiadając na zarzut zawarty w odwołaniach, że sposób działania organu I instancji odebrał Stronom możliwość końcowego zapoznania się z aktami sprawy, albowiem te

w okresie od wysłania pisma z [...] listopada 2022 r., do [...] grudnia 2022 r. zostały uzupełnione o pismo Skarżącego G.G. z [...] grudnia 2022 r. będące wnioskiem

o przeprowadzenie dowodu z jego zeznań i o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz o pismo Skarżącej E.G. z [...] grudnia 2022 r. będące jej stanowiskiem, Zarząd Województwa wskazał, że organ I instancji pismem z [...] listopada 2022 r. poinformował Strony o zakończeniu postępowania dowodowego

w sprawie oraz wypowiedzenia się w sprawie w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma (doręczono: [...] i [...] grudnia 2022 r.). Zawiadomieniem z [...] listopada 2022 r, strony zostały poinformowane, że sprawa zostanie załatwiona do dnia [...] grudnia 2022 r. Strony postępowania miały więc możliwość wypowiedzenia się w sprawie, zostały także pouczone o możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy. Mając tę wiedzę żadna ze stron, do dnia wydania zaskarżonej decyzji, nie wystąpiła z takimi wnioskami. Wniosków o końcowe zapoznanie się z aktami sprawy nie zawierały również pisma stron z [...] i [...] grudnia 2022 r. Następnie zawiadomieniem z [...] grudnia 2022 r. poinformował Strony o niezakończeniu sprawy w terminie wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy do [...] stycznia 2023 r. Dyrektor WUP decyzję wydał [...] Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że nie można uznać aby naruszono w tym zakresie przepisy postępowania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku ustalenia przez organ I instancji, który spis wierzycieli dołączony do wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki zawiera dane zgodne ze stanem faktycznym, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w aktach sprawy znajdują się różne w swej treści spisy wierzycieli, z czego jeden nie jest nawet podpisany, zaś informacje co do zobowiązań posiadanych przez Spółkę oraz terminów ich płatności, zawarte w ww. spisach mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, Zarząd Województwa wskazał, że na etapie postępowania przed organem I instancji Strona, mając wiedzę o znajdujących się w aktach sprawy trzech spisach wierzycieli, nie wnosiła o przeprowadzenie dowodu na okoliczność ustalenia, który z nich winien stanowić podstawę ustaleń faktycznych

w sprawie, przez przesłuchanie G.G. i udziałowca P.O. Zarzut ten został podniesiony dopiero na etapie postępowania odwoławczego, przez złożenie wniosku

o przesłuchanie na tę okoliczność świadków i dołączenie do akt aneksów do umów pożyczek między P.O., a Spółką wraz z aneksami. Kopię tych dokumentów ostatecznie doręczono organowi pismem z [...] maja 2023 r. Wynika z nich, że na podstawie umowy z [...] marca 2016 r. udziałowiec P.O. udzielił Spółce pożyczki w kwocie 1 250 000,00 zł, z terminem spłaty do dnia [...] grudnia 2017 r., termin ten uległ na podstawie aneksów wydłużeniu do [...] grudnia 2019 r. Następnie kolejną umową pożyczki z [...] września 2018 r. P.O. udzielił Spółce kolejnej pożyczki na kwotę 250 000,00 zł, z terminem spłaty do dnia [...] grudnia 2019 r.

Organ podkreślił, że Dyrektor WUP nie ma kompetencji w zakresie weryfikacji akt postępowania sądowego, stanowiących podstawę prawomocnego orzeczenia sądu. Kompetencji takich nie posiada również Instytucja Zarządzająca. Natomiast

z włączonych do akt sprawy spisów wierzycieli bezsprzecznie wynika, że w 2018 r. udziałowiec P.O. był wierzycielem Spółki na kwotę, której Spółka nie była w stanie zwrócić, o czym świadczy kolejna pożyczka z [...] września 2018 r. Wobec powyższego, organ stwierdził, że organ I instancji wskutek bezskutecznej egzekucji wobec Spółki prawidłowo wszczął procedurę ustalenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu Spółki za jej zobowiązanie zarówno wobec E.G. jak i wobec G.G.

Organ odwoławczy zauważył, że to Prezes E.G. zawarła [...] listopada 2017 r.

z Dyrektorem WUP ww. umowę o dofinansowanie Projektu. Pełniła tę funkcję w dacie przekazania środków uznanych za niekwalifikowalne, to jest [...] grudnia 2018 r. Okres realizacji projektu, czyli czas, w którym powstała nieprawidłowość określona w decyzji Dyrektora WUP z [...] maja 2020 r. także przypadał na czas, w którym E.G. pełniła tę funkcję. Zobowiązanie Spółki do prawidłowego, zgodnego z umową o dofinansowanie realizowania Projektu powstało więc w czasie, kiedy E.G. była prezesem Spółki, co wyczerpuje przesłanki art. 66b ust. 2 u.f.p.

Zarząd Województwa nie podzielając argumentów odwołania, że w czasie sprawowania przez Skarżącą E.G. funkcji Prezesa Spółki nie istniały okoliczności stanowiące podstawę do złożenia wniosku o upadłość wobec czego nie można stwierdzić, że nie złożyła ona wniosku o upadłość we właściwym czasie w pierwszej jednak kolejności wyjaśnił, że zawarta na s. 12 tej decyzji kwota 972 470,04 zł. straty netto w 2017 r, które Spółka miała pokryć z przyszłych zysków, stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Z akt sprawy wynika, że kwota ta wynosiła 792 470,04 zł. Niemniej, omyłka ta nie wpłynęła na rozstrzygnięcie sprawy. Następnie zaznaczył, że w czasie pełnienia przez E.G. funkcji prezesa Spółka zaciągnęła pożyczki od udziałowca P.O., w łącznej wysokości

1 500 000,00 zł, mimo że kondycja finansowa Spółki i osiągane przez nią straty nie pozwalała na realizację tych zobowiązań, nawet z uwzględnieniem wydłużonego terminu ich zapłaty. Wskazano, że we wrześniu 2018 r. zawarto kolejną umowę pożyczki na kwotę 250 000,00 zł, mimo że wg aneksu z [...] grudnia 2017 r. Spółka była zobowiązana zwrócić do [...] grudnia 2018 r., zaciągnięty umową z [...] marca 2016 r. dług w wysokości 1 250 000,00 zł. Nie obowiązywał wtedy jeszcze aneks z [...] grudnia 2018 r., na podstawie, którego spłatę pożyczki zaciągniętej na podstawie umowy

z [...] marca 2016 r. przedłużono do [...] grudnia 2019 r.

Organ zauważył, że wartość zaciągniętych od wspólnika P.O. pożyczek trzydziestokrotnie przewyższa wartość kapitału zakładowego Spółki, który wg danych zawartych KRS wynosi 50 000,00 zł. Ponadto z akt sprawy wynika, że na dzień rezygnacji przez E.G. ze stanowiska Spółka posiadała wymagalne, a niezapłacone zobowiązania wobec WUP w Ł. w łącznej wysokości 81 450,19 zł. W związku z tym, już w tamtym czasie Spółka nie była w stanie regulować swoich zobowiązań.

Zdaniem organu Dyrektor WUP słusznie ustalił, że z akt sprawy wynika odmienna sytuacja finansowa Spółki od tej, którą w toku wyjaśnień i w pismach procesowych opisywała E.G.

Spółka notowała straty już w 2016 r,, zwiększając je w 2017 r. o ponad sto tysięcy złotych do kwoty 792 470,04 zł netto. Strata netto Spółki w 2018 r. wynosiła 369 903,58 zł., a w 2020 r, strata ta wynosiła 902 900,17 zł. Wyjątkiem był rok 2019, w którym Spółka odnotowała zysk netto w kwocie 389 809,98 zł. Niemniej, zysk miał być przeznaczony na pokrycie strat z lat poprzednich, a nie na spłatę zobowiązań.

Powyższe według organu I instancji miało potwierdzać, że kondycja finansowa Spółki

w czasie, kiedy prezesem zarządu była E.G. nie pozwalała na ochronę zagrożonych interesów wszystkich wierzycieli. W takiej sytuacji Prezes E.G. miała obowiązek wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki.

Organ odwołał się do poglądów orzecznictwa i wskazał, że dokonując oceny, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło we "właściwym czasie" - art. 116 § 1 O.p. należy uznać, że powinno to nastąpić w takim momencie, aby zapewnić ochronę zagrożonych interesów wszystkich wierzycieli, aby po ogłoszeniu upadłości wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki.

Z ustaleń w sprawie wynika zaś, że już w III i IV kwartał 2018 r. na Spółce ciążyły zobowiązania wobec WUP w Ł. oraz wobec udziałowca P.O., których Spółka nie była w stanie pokryć, ponieważ w 2018 r. poniosła straty, a ewentualny zysk miał być przekazany na poczet tych strat, a nie na pokrycie zaciągniętych i wymagalnych zobowiązań. Oznacza to, że już podczas sprawowania przez E.G. stanowiska Prezesa Spółki zachodziły wskazane przesłanki do złożenia wniosku o upadłość Spółki.

Odnosząc się do zarzutu niezweryfikowania czy brak płatności zobowiązania wynikającego z wezwania do zapłaty Dyrektora WUP w Ł. z [...] marca 2019 r. miał charakter trwały, czy może przemijający organ wskazał, że egzekucja administracyjna prowadzona w związku z tym postępowaniem była bezskuteczna, co należy traktować jako trwałą przeszkodę w uregulowaniu tej należności.

Następnie Zarząd Województwa za prawidłowe również uznał ustalenia organu

I instancji w zakresie odpowiedzialności Skarżącego G.G. za zobowiązania Spółki.

W tym zakresie przypomniał, że Skarżący G.G. wnioskiem z [...] maja 2620 r. wystąpił do Sądu Rejonowego o ogłoszenie upadłości Spółki . Postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. Sąd ten na podstawie art 13 ust. 1 u.p.u. oddalił wniosek. Zgłoszenie wniosku

o upadłość we właściwym czasie oznaczą złożenie go w takim terminie, który umożliwia ochronę zagrożonych interesów wszystkich wierzycieli. Skoro więc Sąd orzekł, że majątek Spółki nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarczy jedynie na zaspokojenie tych kosztów, to należy rozumieć, że nie wystarczy ich także na zaspokojenie wierzycieli. Organ zauważył też, że ww. wniosek został złożony po ponad pół roku od przejęcia funkcji prezesa zarządu Spółki, natomiast zła kondycja finansowa Spółki wynikała wprost ze sprawozdań finansowych, do których jako prezes miał dostęp bezpośrednio po objęciu stanowiska. Mimo tego nie wystąpił on

z wnioskiem o ogłoszenie upadłości bezzwłocznie po objęciu funkcji zarządzającej

w Spółce. Oznacza to, że Prezes G.G. nie złożył wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie.

Wymienieni członkowie zarządu odpowiadają również za powstałe wskutek nieskutecznego postępowania egzekucyjnego koszty określone zawiadomieniem NUS z [...] lipca 2022 r. w wysokości 7 908,21 zł. – stosownie do przepisów Rozdziału 15 O.p. [ art. 107 § 2 pkt. 4 O.p.].

Na powyższą decyzję każda ze Stron wniosła skargę. Skarżący G.G. zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa procesowego tj.:

1. art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, wyrażające się w usankcjonowaniu błędów organu I instancji, w szczególności przez: a) zaniechanie ustalenia, jaki charakter

oraz jaki wpływ na płynność finansową Spółki miało otrzymane przez spółkę

[...] marca 2019 r, wezwanie do zwrotu sygn. akt [...], i czy wezwanie to doprowadziło do trwałej przeszkody w regulowaniu przez Spółkę swoich wymagalnych należności, czy też stanowiło przemijającą przyczynę, a w konsekwencji usankcjonowanie błędów organu I instancji, przejawiające się w zaniechaniu ustalenia czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim czasie, co z kolei skutkowało błędnym uznaniem, że Skarżący G.G. winien odpowiadać solidarnie za zaległości w zapłacie spółki; b) zaniechaniem dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań Skarżącego G.G. w charakterze Strony, nawet w postępowaniu przed organem II instancji, w sytuacji, gdy tożsamy dowód w odniesieniu do przesłuchania E.G., został przeprowadzony przez organ I instancji, co świadczy o skrajnym braku obiektywizmu organu oraz złamaniu zasady równości broni procesowej;

2. art, 6 k.p.a. przez usankcjonowanie przez organ odwoławczy działania organu

I instancji wbrew przepisom prawa; z dokonywaniem interpretacji przepisów prawa na własny użytek, pod z góry obraną tezę, której przyświeca wyłącznie cel fiskalny

w sytuacji gdy interpretacja Dyrektora WUP stanowiła przejaw oderwania od realiów prowadzenia działalności gospodarczej w demokratycznym państwie prawa oraz stała w sprzeczności z logiką i doświadczeniem życiowym;

3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady bezstronności

i równego traktowania polegające na subiektywnym przyjęciu, że złożenie wniosku

o ogłoszenie upadłości spółki nie zostało dokonane w odpowiednim terminie

i zasadne jest przeniesienie odpowiedzialności na Skarżącego G.G., co stanowi naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania, a tym samym doszło do prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, opisanym szczegółowo w odwołaniu,

a polegającym na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu,

a następnie wydaniu decyzji przez organ I instancji, przyjmując jednocześnie, że organ

I Instancji spełnił formalny obowiązek na nim ciążący, dotyczący informowania stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie;

5. art. 10 § 1 k.p.a. przez zawiadomienie Strony w dniu [...] września 2023 r.

o niezakończeniu postępowania w terminie do dnia [...] września 2023 r. i jednocześnie przez wydanie zaskarżonej decyzji [...], co skutkowało pozbawieniem strony możliwości końcowego zaznajomienia się z zebranymi dowodami, materiałami oraz zgłoszonymi żądaniami stron postępowania i wypowiedzenia w sprawie przed wydaniem decyzji;

II. prawa materialnego tj.:

1. art. 21 § 1 u.p.u. - przez jego błędne zastosowanie, stanowiące konsekwencję przyjęcia, że niewypłacalność Spółki w dacie przyjętej przez organ I instancji miała charakter trwały, co stoi w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego w praktyce;

2. art 116 § 1 pkt 1 ppkt. A w zw. z art. 11 w zw. z art. 21 ust. 1 u.p.u. przez błędne uznanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony został z przekroczeniem ustawowego terminu 30 dnia od dnia zaistnienia stanu niewypłacalności, co

w konsekwencji doprowadziło do błędnego wniosku jakoby zachodziły przesłanki orzeczenia wobec Strony solidarnej odpowiedzialności ze Spółką.

Skarżący wniósł w pierwszej kolejności o uchylenie decyzji I i II instancji i umorzenie postępowania, wobec braku podstaw do orzeczenia jego solidarnej odpowiedzialności; alternatywnie o uchylenie decyzji organów I i II instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi WUP.

Skarżąca E.G. zarzuciła naruszenie:

1. przepisów stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności w postaci: - art. 10 § 1

w zw. z art. 6 – k.p.a. przez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu

i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, a tym samym uniemożliwienia Skarżącej złożenia wniosków dowodowych, w tym wniosku o wywołanie opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, czy w latach 2017 - 2019 wystąpiły podstawy do złożenia przez

Skarżącą E.G. wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, nadto na okoliczność

ustalenia, czy notowanie straty przez Spółkę w latach 2017 - 2018 można utożsamiać

z nieregulowaniem wymagalnych zobowiązań ciążących na spółce, co dawałoby podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, z uwagi na fakt powiadomienia pełnomocnika strony w dniu [...] września 2023 r. jedynie

o niezakończeniu postępowania w uprzednio wyznaczonym terminie oraz wyznaczeniu kolejnego terminu załatwienia sprawy, bez wskazania terminu w jakim pełnomocnik mógłby się wypowiedzieć w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, przy jednoczesnym wydaniu zaskarżonej decyzji już w dniu [...], zatem wydaniu decyzji na 11 dni przed poinformowaniem pełnomocnika o niezałatwieniu sprawy w terminie, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem stanowi to rażące naruszenie prawa, z uwagi na uniemożliwienie stronnie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zgormadzonego materiału dowodowego, jak również uniemożliwienie złożenia dodatkowych wniosków dowodowych przed wydaniem decyzji;

Z ostrożności procesowej zarzucono również naruszenie:

2. innych przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

-/ art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez zaniechanie ustalenia, czy

w czasie pełnienia funkcji członka zarządu przez E.G. zaistniały ustawowe podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki, w szczególności przez zaniechanie wywołania z urzędu opinii biegłego z zakresu rachunkowości, w celu ustalenia kondycji finansowej spółki oraz czy ziściły się podstawy ustawowe do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, oraz na okoliczność ustalenia, czy Spółka w okresie sprawowania funkcji członka zarządu przez E.G. była w stanie i czy regulowała swoje wymagalne zobowiązania -/ art. 8 § 1 w zw. z art. 10 i art. 6 k.p.a. - przez: a) naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania polegające jedynie

o podejmowanych w sprawie czynnościach, z jednoczesnym pozbawieniem strony możliwości faktycznego i czynnego udziału w postępowaniu, a w konsekwencji na utrzymaniu wadliwej decyzji organu I instancji w mocy na formalnym informowaniu strony postępowania b) prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, oraz nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, przejawiające się w zawiadomieniu Strony w dniu [...] września 2023 r. o niezakończeniu postępowania w terminie i poinformowanie

o nowym terminie załatwienia sprawy do dnia [...] września 2023 r. i jednoczesne wydanie zaskarżonej decyzji [...], co skutkowało pozbawieniem strony możliwości końcowego zaznajomienia się z zebranymi dowodami, materiałami oraz zgłoszonymi żądaniami stron postępowania i wypowiedzenia w sprawie przed wydaniem decyzji, w sytuacji, gdy na podstawie art. 10 k.p.a. organ obligatoryjnie jest obowiązany umożliwić stronie czynny udział w postępowaniu zwłaszcza przed wydaniem decyzji, czego organ w sprawie nie uczynił i w konsekwencji nie działał zgodnie i na podstawie obowiązujących przepisów prawa naruszając jednocześnie art. 6, art. 8 i art. 10 k.p.a.; c) prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, oraz nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, przejawiające się w arbitralnym przyjęciu przez organ, że decyzja organu I Instancji była zasadna i w konsekwencji powielenie przez organ II Instancji błędnej argumentacji, będącej w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, że w sytuacji posiadania faktycznie tylko jednego wierzyciela oraz straty finansowej, E.G. była zobligowana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, mimo regulowania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań; -/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a wyrażające się w pominięciu dowodów z: a) przesłuchania Strony G.G. na okoliczność istnienia dwóch różnych spisów wierzycieli, przyczyn takiego stanu rzeczy i ustalenia, który spis wierzycieli odzwierciedlał faktyczną sytuację finansową Spółki oraz zawierał prawdziwy spis wierzycieli Spółki; b) przesłuchania świadka - udziałowca P.O. na okoliczność wymagalności pożyczek udzielonych przez niego Spółce, a w konsekwencji ustalenia czy Spółka regulowała swoje wymagalne zobowiązania, ilu miała faktycznych wierzycieli w okresie sprawowania przez Skarżącą E.G. funkcji członka zarządu, a nadto ustalenia czy kwalifikowała się do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości c) przesłuchania Strony E.G. na okoliczność sytuacji finansowej spółki, regulowania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań, pochodzenia środków, a nadto na okoliczność ilości zobowiązań ciążących na spółce w okresie sprawowania przez nią funkcji członka zarządu, co pozwoliłoby na ustalenie, czy spółka faktycznie kwalifikowała się do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w okresie sprawowania przez Stronę funkcji członka zarządu z uwagi na rzekome nieregulowanie wymagalnych zobowiązań - uznając, że okoliczności te zostały już udowodnione innymi dowodami, w sytuacji gdy materiał dowodowy zawiera istotne sprzeczności co do sytuacji finansowej spółki oraz liczby wymagalnych zobowiązań i ilości wierzycieli, w latach 2017 - 2019, a okoliczności, na jakie Strona zażądała przeprowadzenia ww. dowodów, miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że;

a) w związku z notowanymi przez Spółkę stratami w latach 2017 - 2018, Spółka nie była w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań, a przez to kwalifikowała się do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez E.G.; b) E.G. nie złożyła

w odpowiednim terminie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki; c) E.G. powinna odpowiadać solidarnie za zobowiązania Spółki [...] K. Sp. z o.o.; d) Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż w latach 2017 - 2018 notowała straty i w związku tym kwalifikowała się do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji gdy w tym okresie regulowała swoje wymagalne zobowiązania, zmniejszała stratę finansową i osiągnęła zysk w 2029 r,, co jest normalnym stanem rzeczy w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i dopóki Spółka może regulować swoje wymagalne zobowiązania i nie posiada wielu wierzycieli to nie kwalifikuje się do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, tym bardziej mając potencjał do generowania zysku, czego dowodem był zysk za 2019 r., zaś wniosek taki mógłby zostać uznany za przedwczesny e) Spółka w latach 2018 - 2019 posiadała zaległości wobec wierzycieli i w związku z tym Spółka znajdowała się w złej kondycji finansowej, co winno skutkować złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji gdy zobowiązania te nie były wymagalne i powszechne w obrocie gospodarczym jest zaciąganie pożyczek i dokapitalizowanie spółki w prawnie przewidziany sposób; f) uznaniu, że E.G. powinna ponosić odpowiedzialność solidarnie ze spółką, gdyż nie spełniła przesłanek egzoneracyjnych wynikających z art, 116 O.p. w sytuacji gdy obiektywnie nie miała możliwości i zasadności do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w okresie pełnienia funkcji członka zarządu i jednocześnie obiektywnie nie była w stanie wskazać majątku Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych, gdyż po pierwsze takowych zaległości Spółka nie posiadała, a po wtóre nie miała wiedzy o sytuacji majątkowej Spółki po ponad 3 latach od zaprzestania pełnienia funkcji członka zarządu; g) art. 116 § 2 O.p. ma zastosowanie w sprawie do E.G., w sytuacji, gdy wobec E.G. nie ziściły się przesłanki wskazane w treści przepisu, w sytuacji gdy termin płatności dochodzonych przez organ I instancji środków pieniężnych nie upływał w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez E.G. i w okresie sprawowania funkcji członka zarządu nie miała ona wiedzy czy w ogóle i w jakiej wysokości Spółka winna zwrócić należności pieniężne h) Dyrektor WUP nie ma kompetencji w zakresie weryfikacji akt postępowania sądowego, stanowiących podstawę prawomocnego orzeczenia Sądu, zatem nie miał kompetencji do ustalenia, który spis wierzycieli znajdujący się w materiale dowodowym zawiera zgodne ze stanem faktycznym informacje w przedmiocie sytuacji finansowej Spółki, w sytuacji gdy orzeczenie Sądu nie odnosiło się do treści złożonych oświadczeń oraz terminu wymagalności pożyczek, a jedynie Sąd ten orzekł o oddaleniu wniosku z uwagi na brak środków pozwalających na przeprowadzenie postępowania upadłościowego, zaś w okolicznościach sprawy zasadne było ustalenie kiedy faktycznie były wymagalne pożyczki zaciągnięte u udziałowca P.O. przez Spółkę, w szczególności gdy materiał aktowy zawiera dwa różne spisy wierzycieli, z różnymi terminami wymagalności, a organ I instancji obdarzył wiarygodnością i uznał za prawidłowy jeden spis wierzycieli, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem ustalenia te pozwoliły na orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki E.G., przy jednoczesnym uznaniu, że w czasie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu spółka posiadała dwóch wierzycieli i była w stanie niewypłacalności, zaś E.G. nie złożyła w związku z tym w odpowiednim terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji gdy pożyczki te nie były wymagalne, co wynika z drugiego znajdującego się w aktach sprawy spisu wierzycieli oraz przedłożonych aneksów, dlatego zasadne było ustalenie który spis odzwierciedla stan faktyczny i dlaczego organ I instancji przyjął za prawdziwy spis wpisujący się w założenia organu i pominął przy tym, bez uzasadnienia istnienie drugiego spisu wierzycieli oraz informacji w nim zawartych, co zostało zaaprobowane przez organ II Instancji; i) Spółka na dzień rezygnacji przez E.G. z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu posiadała wymagalne i niezapłacone zobowiązania względem WUP w Ł. w łącznej wysokości 81 450,19 zł, oraz pożyczki względem udziałowca P.O., zatem posiadała zobowiązania, których nie była w stanie regulować, w sytuacji gdy Spółka dochodziła swoich praw w postępowaniach administracyjnych dotyczących zobowiązań określonych przez WUP w Ł., zaś zobowiązania względem udziałowca P.O., będącego udziałowcem Spółki nie były wymagalne, zatem Spółka nie posiadała wymagalnych zobowiązań, których nie była w stanie regulować, a wskazanych zarówno przez organ I jak i II Instancji, jako obciążających i pozwalających na przeniesienie solidarnej odpowiedzialności na E.G.

- art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 10 k.p.a. przez niestwierdzenie przez organ II instancji nieważności decyzji organu I instancji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa,

a polegającym na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu, zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wnioskami złożonymi przez pełnomocnika G.G., a następnie wydaniu decyzji przez organ

I instancji, przyjmując jednocześnie, że organ I instancji spełnił formalny obowiązek ciążący na organie, dotyczący informowania stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, w sytuacji gdy organ winien umożliwić obiektywne i realne uczestniczenie w postępowaniu, a nie poprzestać jedynie na formalnym zawiadomieniu strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wydaniu decyzji bez uprzedzenia

o możliwości zapoznania się oraz wypowiedzenia, co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co prawo do czynnego udziału w postępowaniu uczyniło jedynie, jak to ujął organ II Instancji formalnością, a w konsekwencji doprowadziło do iluzorycznego, a nie realnego prawa do wzięcia czynnego udziału

w postępowaniu.

3. Naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 207 ust. 1 u.f.p. przez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy nieprawidłowości związane z wydatkowaniem otrzymanych przez Spółkę środków zostały stwierdzone dopiero w informacji pokontrolnej, zatem E.G. wcześniej nie miała wiedzy o wystąpieniu nieprawidłowości skutkujących obowiązkiem ich zwrotu i przekształceniem się w zaległość podatkową

w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu;

- art. 21 § 1 w zw. z art. 10 w zw. z art. 11 u.p.u. - przez jego błędne zastosowanie, wynikające z przyjęcia, że Spółka w okresie sprawowania funkcji członka zarządu

przez E.G. posiadała dwóch wierzycieli i utraciła zdolność do regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, co w ocenie organu było równoznaczne ze stanem niewypłacalności i w związku z tym w okresie 30 dni od zaistnienia tego stanu winna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, którego złożenie w ocenie organu spoczywało na E.G., w sytuacji gdy pożyczki zaciągnięte u udziałowca P.O. na kwotę 1 244 000, 00 zł nie były pożyczkami wymagalnymi na dzień [...] grudnia 2018 r., zatem spółka nie była niewypłacalna i przepis ten nie miał zastosowania.

- art. 116 § 2 O.p w zw. z art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 207 u.f.p. przez jego nieprawidłowe zastosowanie w oparciu o uznanie, że zasadnym jest orzeczenie

o solidarnej odpowiedzialności wraz ze Spółką członka zarządu w osobie E.G. za niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym z uwagi na brak zwrotu niepodatkowych należności publicznoprawnych stanowiących wydatki niekwalifikowalne wynikające z zastosowania reguły proporcjonalności wraz

z odsetkami jak dla zaległości podatkowych orzeczonych względem Spółki w decyzji

nr [...] z [...] maja 2020 r. oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 7.908,21 zł, w sytuacji gdy w czasie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu ww. Spółki nie istniało zobowiązanie z ww. tytułu, którego płatność przypadała na czas pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu, a decyzja wydana w tym zakresie została wydana dopiero w dniu [...] maja 2020 r., zatem zgodnie z art. 116 § 2 O.p. w zw. z art. 21 § 3 O.p. termin płatności upływał po wezwaniu do zapłaty przez organ, a zgodnie z obowiązującym prawem po upływie 14 dni od daty doręczenia w tym przedmiocie ostatecznej decyzji, co de facto miało miejsce już po zaprzestaniu pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu.

Wobec powyższych zarzutów Skarżą wniosła m.in. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej E.G. a w przypadku nie podzielenia przez Sąd argumentacji przedstawionej w tym zakresie w skardze - o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej E.G. oraz rozważnie uchylenia również decyzji organu

I Instancji. Strona wniosła także o zasądzenie od organu zwrotów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedziach na każdą ze skarg organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.

Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) połączyć sprawy

o sygnaturach akt I SA/Go 384/23 oraz I SA/Go 385/23 do wspólnego rozpoznania

i rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygnaturą akt I SA/Go 384/23.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługiwały na uwzględnienie.

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 108/2012, LexisNexis nr 5991706).

Kontrola ta sprowadza się zatem do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Spór, który legł u podstaw złożenia skarg, dotyczy rozsądzenia czy Skarżącym można przypisać odpowiedzialność solidarną wraz ze Spółką jako członkom zarządu

w rozumieniu art. 116 O.p. Zdaniem organów istnieją przesłanki pozytywne takiej odpowiedzialności, zaś Skarżący nie wykazali przesłanek egzoneracyjnych uwalniających się od takiej odpowiedzialności.

Strony zasadniczo nie zgadzają się ze stanowiskiem organów wyrażonym

w zakresie oceny przesłanek art. 116 § 1 pkt 1 O.p.

Z uwagi na powyższe koniecznym jest na wstępie omówić ramy prawne istotne

z punktu widzenia rozstrzyganej sprawy.

Stosownie więc do treści art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.), - wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w tym środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednocześnie według art. 60 pkt 6 u.f.p., należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym. Z kolei art. 67 u.f.p. stanowi, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w ww. artykule, nieuregulowanych przez u.f.p., stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: - k.p.a.) i odpowiednio przepisy działu III O.p.

Do spraw nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych, należy m.in. kwestia możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie. Ta została unormowana w ustawie Ordynacja podatkowa.

Wskazać więc należy, że w myśl art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w Dziale III, Rozdziale 15 O.p. odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie, które zostały wskazane przez ustawodawcę. Warto szczególnie podkreślić, że art. 107 § 1 O.p. wyraźnie wskazuje, że w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Oznacza to, że jedynie w sytuacjach określonych w ustawie można orzekać o odpowiedzialności osoby trzeciej. Wyjątkowość odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika wynika z faktu, że odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Osoby trzecie ponoszą więc odpowiedzialność za cudzy dług, a orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika (podatnika) od odpowiedzialności (por. J. Brolik, Ordynacja podatkowa, LEX/el.). Przedmiotem odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest, jak w przypadku podatnika, powinność świadczenia wynikającego wprost ze zobowiązania podatkowego, lecz obowiązek pokrycia długu, co do którego zobowiązanie powstaje na podstawie decyzji organu podatkowego przenoszącej zobowiązanie podatkowe, gdy zaistnieją przesłanki odpowiedzialności określone w ustawie (por. w szczególności R. Mastalski,

J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2000).

Nakaz wykładni literalnej przepisów prawa podatkowego stanowi konsekwencję zasady państwa prawnego, w której sądy powinny stosować prawo w takim kształcie, jakie nadał mu ustawodawca i bez uzasadnionej potrzeby reguł tego prawa nie powinny rozszerzać.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku

o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.).

Powyższe przepisy o odpowiedzialności członka zarządu stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 O.p.).

Do zasadniczych elementów stanu sprawy, opisanych w zaskarżonej decyzji należą następujące okoliczności:

1. w dniu [...] maja 2020 r. została wydana decyzja Dyrektora WUP, którą określił Spółce przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 147 491,96 zł. stanowiącą wydatki niekwalifikowalne wynikające z zastosowania reguły proporcjonalności, stwierdzone po zakończeniu Projektu realizowanego przez Spółkę, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia [...] grudnia 2018 r. do dnia zapłaty. (doręczona Spółce [...] maja 2020 r.), utrzymana w mocy decyzją Zarządu Województwa z [...] lipca 2020 r., (doręczona Spółce w [...] lipca 2020 r.),

2. przedmiotowe zobowiązanie Spółki w czasie orzekania przez Dyrektora WUP oraz Zarząd Województwa było wymagalne. Co istotne, decyzja o zwrocie wydawana na podstawie art. 207 u.f.p. ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że zobowiązanie beneficjenta nie powstaje po doręczeniu decyzji o zwrocie, lecz aktualizuje się już

w momencie zaistnienia przesłanek wynikających z art. 207 ust. 1 u.f.p. Tym samym, zaległość podatkowa ma miejsce już w momencie gdy wystąpiły nieprawidłowości skutkujące obowiązkiem zwrotu środków. Deklaratoryjny charakter decyzji o zwrocie wymusza bowiem przyjęcie podejścia analogicznego do podatków powstających

z mocy prawa, a w takim przypadku powstanie zaległości jest niezależne od wydania

i doręczenia decyzji określającej.

3. Skarżąca E.G. pełniła funkcję Prezesa zarządu Spółki od [...] września 2014 r. do [...] maja 2019 r. zatem przedmiotowe zobowiązanie, które w momencie wystąpienia nieprawidłowości skutkowało obowiązkiem zwrotu środków, przekształciło się z mocy prawa w zaległość podatkową powstałą w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu.

Skarżący G.G. pełnił funkcję Prezesa zarządu Spółki od [...] września 2019 r. do [...] lutego 2021 r. Ponieważ w dniu [...] sierpnia 2020 r. upływał 14 dniowy termin na zwrot środków, tak wiec Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w terminie upływu zwrotu środków orzeczonych ww. decyzjami ( z [...] maja 2020 r. utrzymaną w mocy decyzją

z [...] lipca 2020 r.) a więc w okresie wymagalności tych zobowiązań.

4. postępowanie podatkowe w sprawie solidarnej odpowiedzialności Skarżących za ww. zaległości Spółki wszczęto zawiadomieniem z [...] lipca 2021 r. doręczonym E.G.

w dniu [...] lipca 2023 r., zaś G.G. w dniu [...] lipca 2023 r. - a zatem po doręczeniu decyzji określającej wysokość ww. zobowiązania Spółki.

5. decyzja o odpowiedzialności solidarnej Skarżących ze Spółką za przedmiotowe zaległości tej Spółki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego została wydana w dniu [...], a zatem z zachowaniem dyspozycji wynikającej z art. 66b u.f.p.

6. egzekucja zaległości podatkowych z majątku Spółki okazała się bezskuteczna; postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydano w dniu [...] lipca

2022 r

7. Skarżący E.G., G.G. nie wskazali mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, że na aprobatę zasługuje stanowisko organów, z powołaną w tym zakresie rozbudowaną argumentacją umocowaną we właściwym dla sprawy stanie prawa, że w okolicznościach faktycznych sprawy bez wątpienia spełnione zostały przesłanki pozytywne odpowiedzialności solidarnej Skarżących (pkt 1-6), oraz nie wystąpiła jedna z przesłanek negatywnych

(pkt 7).

Kwestia która budzi zasadnicze zastrzeżenia Sądu dotyczy stanowiska organów

wyrażonego w odniesieniu do przesłanek sformułowanych w art. 116 § 1 lit. a i b O.p.

Z treści wskazanej normy wynika, że odpowiedzialność wyłącza wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości), albo niezgłoszenie wniosku lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu.

Co istotne, czynienie ustaleń w zakresie przesłanki egzoneracyjnej jaką jest złożenie

w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości musi nastąpić poprzez odwołanie się do przepisów ustawy Prawo upadłościowe (wcześniej Prawo upadłościowe i naprawcze), gdyż art. 116 O.p. nie definiuje kwestii związanych z niewypłacalnością i terminem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Innymi słowy, zważywszy, że przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (względnie wszczęcia postępowania układowego) nie zostały uregulowane przepisami ustaw podatkowych, w celu ustalenia okoliczności nakładających na zarząd obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy odwołać się do przepisów ustawy Prawo upadłościowe.

Zgodnie z art. 10 u.p.u. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Stosownie do treści art. 11 tej ustawy - dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. [ust. 1]. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. [ust. 1a]. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. [ust. 2.]. Do majątku, o którym mowa w ust. 2, nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości. [ust.3]. Do zobowiązań pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się zobowiązań przyszłych, w tym zobowiązań pod warunkiem zawieszającym oraz zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza

z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach,

o których mowa w art. 342 ust. 1 pkt 4. [ust. 4].

Według art. 342 ust. 1 - należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości dzieli się na następujące kategorie: 4) kategoria czwarta - należności wspólników albo akcjonariuszy z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej

o podobnych skutkach, w szczególności dostawy towaru z odroczonym terminem płatności, dokonanej na rzecz upadłego będącego spółką kapitałową w okresie pięciu lat przed ogłoszeniem upadłości, wraz z odsetkami.

Stosownie zaś do art. 21 dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. [ust. 1]. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.[ust. 2].

Dodać należy, że zgodnie z dominującymi poglądami orzecznictwa sądów administracyjnych – wymienione w przepisach prawa upadłościowego przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny oraz równorzędny, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę – w art. 11 ust. 2 ustawy – zwrot "także wtedy".

W konsekwencji – zważywszy na ich alternatywny i równorzędny charakter – zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje dłużnika do zgłoszenia stosownego wniosku w terminie 30 dni od wystąpienia przynajmniej jednej z tych przesłanek.

Tak więc, z punktu widzenia konstrukcji przepisu art. 116 § 1 pkt 1 O.p. ustawodawca (zakładając jego racjonalność) świadomie wprowadził odesłanie do przepisów – u.p.u. Rekonstrukcja normy musi odbywać się w oparciu o przepisy

ustawy Ordynacji podatkowej i ustawy Prawo upadłościowe.

Tymczasem, takiej czytelnej analizy w tej sprawie brak. Organ w ogóle nie odwołał się do treści art. 11 u.p.u.

Powyższe uchybienie skutkuje również naruszeniem art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu - decyzja zawiera powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Podstawy prawnej decyzji nie można utożsamiać jedynie z normą prawną podlegającą konkretyzacji (tu: art. 116 O.p.), lecz należy nią objąć wszystkie przepisy prawa, które "składają się" na treść wyrażonych w decyzji praw lub obowiązków. Z kolei uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, wskazywanie, że podniesione przez stronę argumenty zostały wzięte pod uwagę lub też nie zostały, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do każdego

z dowodów i przyczyn, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne,

a innym odmówiono wiarygodności.

Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne wyrażające się m.in. w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona powinna być pełna, tzn. powinna zawierać pełne spektrum podstaw prawnych i z ich uwzględnieniem czytelną analizę dowodów oraz faktów mających doniosłość prawną.

Jak wskazano powyżej, w niniejszej sprawie art. 11 u.p.u., nie powołano ani w rubrum, ani w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W decyzji nie przeprowadzono wnikliwej i rzetelnej analizy konkretnych dowodów i wynikających z nich okoliczności w kontekście

treści merytorycznej poszczególnych jednostek redakcyjnych tego przepisu (tj. ust. 1,

ust. 2, ale i ust. 1a, ust. 4). Tymczasem, wnioski formułowane na podstawie zgromadzonego materiału winny być odpowiednio przyporządkowane do określonej podstawy prawnej.

Jednocześnie, Sąd mając na względzie motywy decyzji zaznacza, że odwoływanie się do poglądów orzecznictwa czy doktryny nie konwaliduje braku powołania pełnej

i właściwej podstawy prawnej oraz przeprowadzenia w jej ramach rzetelnej analizy okoliczności sprawy. Dość przy tym wskazać, że w polskim systemie prawnym orzecznictwo sądowe nie stanowi źródła prawa, stosownie do treści art. 87 Konstytucji RP. Zatem, skoro sama konstrukcja art. 116 § 1 O.p. odwołuje się wyraźnie do przepisów u.p.u., to nie może budzić wątpliwości fakt, że ocena przytoczonych wyżej przesłanek powinna być dokonywana w świetle tych przepisów. A to z kolei winno wprost wyraźnie i czytelnie wynikać z motywów wydanych decyzji.

Nie może ulegać wątpliwości - na tle art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. - że to rolą organów administracji, a nie Sądu, jest ustalenie podstawy prawnej decyzji i jej wyjaśnienie.

Przedstawione powyżej uwagi co do konsekwencji wynikających z konstrukcji

art. 116 § 1 O.p. pozostają aktualne również w odniesieniu do innych aspektów stanowiska organów. Przede wszystkim, brak jest dogłębnej analizy sprawozdań finansowych Spółki za lata 2017-2020. Organ zasadniczo ograniczył się do akcentowania występowania w poszczególnych latach strat. Tymczasem analiza

i wnioski tej części materiału dowodowego winny być przeprowadzone

z poszanowaniem dyspozycji art. 11 u.p.u. Warto jednocześnie zauważyć, że co do zasady strata nie oznacza, że Spółka utraciła płynność finansową i nie jest w stanie regulować własnych, wymagalnych zobowiązań. Strata stanowi w istocie jedynie wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami.

Nieczytelna pozostaje kwestia zdiagnozowania przez organ momentu wystąpienia przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Raz wskazuje w decyzji pierwszy, najpóźniej drugi kwartał 2019 r. w innym miejscu – już 2018 r.

Pożyczki udzielone Spółce przez udziałowca P.O. i kwestia "wymagalnych zobowiązań pieniężnych", to kolejny aspekt sprawy, który domaga się ponownej wypowiedzi organu – z uwagi na zgromadzony materiał dowodowy (umowy i aneksy)

i z uwzględnieniem brzmienia art. 116 O.p. w zw. z art. 11 u.p.u. (w szczególności

ust. 1 i 4).

Sąd podkreśla, że sprawa w zakresie dotyczącym materii przesłanek egzoneracyjnych (art. 116 § 1 lit. a i b O.p.) winna być w toku ponownego postępowania oceniona z zastosowaniem właściwych, ww. norm prawnych przy jednoczesnym uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy wynikających z dowodów zgromadzonych toku postępowaniu.

Uzupełniająco do przedstawionych powyżej uwag ogólnych poczynionych

w kontekście art. 116 O.p., Sąd uznał za zasadne dodać, że stosownie do treści art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.u. ustawa reguluje zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących przedsiębiorcami. Zwrot "wspólnego dochodzenia roszczeń" oznacza jednocześnie, że upadłość musi mieć charakter postępowania zbiorowego, w który muszą być realizowane interesy przynajmniej dwóch wierzycieli. Reguła ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyrok SN z 22 czerwca 2010 r., sygn. akt IV CNP 95/09, LEX nr 603893; postanowienie SO w Łodzi z 26 września 2014 r., sygn. akt XIII Gz 476/14, LEX nr 2128733; postanowienie SN z 5 marca 1999 r., sygn. akt I CKN 1121/98, LEX nr 406977). Ogłoszenie upadłości może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli przedsiębiorcy, którego wniosek dotyczy, a to wobec zasadniczego celu któremu służy instytucja upadłości, a mianowicie równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli dłużnika (por. postanowienie SN z 31 stycznia 2002 r., sygn. akt IV CKN 659/00, LEX nr 53150). Relewantny jest także wyrok SA w Szczecinie z 9 lipca 2015 r., sygn. akt III AUa 877/14, LEX nr 1843107 w myśl, którego art. 11 uPUiN stanowi o wymagalnych zobowiązaniach. Zatem użycie liczby mnogiej przemawia za istnieniem co najmniej kilku zobowiązań. Wielość zobowiązań należy utożsamiać z wielością wierzycieli. Niekwestionowanym celem postępowania upadłościowego jest równomierne zaspokojenie wszystkich wierzycieli z całego majątku dłużnika. Skoro dłużnik ma tylko jeden dług, to nie ma obawy, że przez zaspokojenie roszczenia w drodze egzekucji inni wierzyciele poniosą straty. W takiej sytuacji wierzyciel może dochodzić swych roszczeń w drodze postępowania procesowego (por. też A. J. Witosz (red.), Prawo upadłościowe. Komentarz, WKP 2017, LEX/el.).

Nadto na tle art. 116 O.p., w zakresie wykazania istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność – przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że inicjatywa w zakresie dowodzenia zaistnienia negatywnych przesłanek leży po stronie podmiotu, który potencjalnie może być uznany za osobę trzecią, ale jednocześnie nie może to usprawiedliwiać zupełnej bierności organu podatkowego w tym zakresie.

Trzeba też podkreślić, że pogląd, że oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości znosi możliwość powołania się członka zarządu na przesłankę egzoneracyjną określoną

w art. 116 ust. 1 pkt 1 lit (a) O.p. nie znajduje żadnego oparcia w treści tego przepisu. Odwołując się do jego literalnego brzmienia wskazać należy, że przyjęta w nim przesłanka egzoneracyjna odnosi się wyłącznie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie. Brak jest przy tym jakiegokolwiek odniesienia do ogłoszenia upadłości, tj pozytywnego rozpatrzenia wniosku, czy "wyniku" tzw. właściwego postępowania upadłościowego - fazy likwidacyjnej postępowania upadłościowego.

Warto zauważyć, że w wyroku z 30 czerwca 2021 r. Sygn. akt III FSK 3482/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. bez wątpienia wynika, że członek zarządu nie odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeżeli wykaże, że "we właściwym czasie" zgłoszono wniosek o upadłość spółki. Złożenie wniosku o upadłość spółki "we właściwym czasie" czyni bezprzedmiotowym badanie winy członka zarządu, bowiem oznacza prawidłowe wykonanie obowiązku. Kwestia winy członka zarządu pojawia się natomiast w sytuacji, gdy obowiązek złożenia wniosku o upadłość nie został wykonany. Przy czym, niewykonanie tego obowiązku może polegać na niezłożeniu wniosku w ogóle, ale także na złożeniu wniosku po terminie. Skoro członek zarządu nie odpowiada za zaległości spółki, jeżeli "we właściwym czasie" zgłoszono upadłość, to odpowiadać może tylko wtedy, kiedy upadłości "we właściwym czasie" nie zgłoszono (por. tezy 4.6-4.7 uzasadnienia uchwały 7 sędziów NSA z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09). Innymi słowy, odpowiedzialność członka zarządu wiąże się z niezłożeniem wniosku o upadłość spółki w ogóle, a także z nienależytym wykonaniem tego obowiązku, czyli złożeniem wniosku z uchybieniem "właściwego terminu". W obu tych przypadkach członek zarządu powinien mieć możliwość wykazania braku winy.

Zgodzić się należy jednak z twierdzeniem, że oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u. nie oznacza automatycznie, że wniosek był spóźniony, tj. został złożony z naruszeniem ustawowego terminu wynikającego z art. 21 ust. 1 u.p.u.

Podstawą zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest niewypłacalność,

a niewypłacalnym jest dłużnik, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Do uzasadnienia przyjęcia niewypłacalności dłużnika, nie jest wystarczającym nieznaczne opóźnienie w regulowaniu niewielkiej ilości zobowiązań. Do przyjęcia, że wystąpiła niewypłacalność konieczne jest ustalenie trwałego zaprzestania regulowania wierzytelności.

Należy przy tym podkreślić, że obowiązek badania czasu właściwego na złożenie wniosku o upadłość jest niezależny od tego kiedy i czy w ogóle taki wniosek został złożony.

Kolejna nader istotna kwestia, która ujawniła się na tle tej sprawy, a która zdaniem Sądu jest nie do zaakceptowania, z uwagi na obowiązujące prawo

i wynikającego z niego obowiązki, które spoczywają na organie - dotyczy stanu akt przekazanych do Sądu wraz ze skargą.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., akta sprawy przekazywane sądowi powinny być uporządkowane. Według natomiast § 5 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy

i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 54 § 5 ww. ustawy, akta sprawy prowadzone w postaci papierowej przekazuje się jako zbiór kolejno ponumerowanych kart połączonych za pomocą środków, które nie degradują struktury fizycznej dokumentu. Wskazane przepisy mają umożliwić sądowi wypełnienie zadania kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji, która sprawowana jest w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), co do kompletności których nie powinno być wątpliwości

i które powinny obrazować kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Zapobiega to nie tylko wątpliwościom co do kompletności akt sprawy ale też ryzyku zagubienia poszczególnych dokumentów w ich skład wchodzących. Jest oczywiste, że w świetle art. 54 § 2 ww. ustawy akta sprawy powinny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne wykonywane przez podmioty prowadzące postępowanie w sprawie.

Zatem, akta administracyjne powinny być kompletne, uporządkowane, ułożone

w porządku chronologicznym, ponumerowane oraz spięte i wyposażone w spis treści - tak aby umożliwić Sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Powinny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych, a szczególnie związanych z doręczaniem pism, pokwitowań sądowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio do podmiotu adnotacji urzędowej potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma (Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz – Roman Hauser, Marek Wierzbowski Wyd. C.H.BECK 2015 str. 330).

Tymczasem w niniejszej sprawie przesłane Sądowi akta nie spełniają tych wymagań. Zostały przekazane do sądu w formie luźnych kartek, które nie były uporządkowane chronologicznie, były jedynie częściowo ponumerowane. Niektóre kserokopie są nieczytelne, co dodatkowo utrudniało weryfikację akt sprawy. Taki stan rzeczy stanowi naruszenie powyższych przepisów i nie może być w żaden sposób akceptowany.

Kończąc powyższe rozważania Sąd podkreśla, że nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z przyczyn podanych przez Strony. Niemniej, konfrontując argumenty Stron sporu nie sposób uznać, by przyjęte przez organ metody procedowania można było ocenić jako prawidłowe. Zdaniem Sądu były wadliwe. Nie może bowiem z pola widzenia umykać fakt, że od zawiadomienia z [...] kwietnia 2023 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie – w którym Strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zgłoszonych żądań do momentu wydania decyzji przez organ II instancji, kierowano do Stron jeszcze kilka zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie, i przez ten czas oboje Skarżący byli aktywni – składali pisma, formułowali wnioski, żądania. Mimo tego, organ odwoławczy bezpośrednio przed wydaniem decyzji nie wystosował do Stron pisma z pouczeniem o przysługującym im prawie wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, zważywszy na powyższe okoliczności Zarząd Województwa był zobowiązany wypełnić niniejszy obowiązek

i dopiero po upływie zakreślonego terminu – wydać decyzję.

Reasumując, Sąd uznał zasadność obu skarg w zakresie odpowiadającym omówionym powyżej naruszeniom przepisów prawa materialnego i procesowego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni wskazania wynikające

z przedstawionych powyżej rozważań.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209,

art. 214 § 2 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).