I SA/Gd 841/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 841/23 o odrzuceniu skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 7 lutego 2022 r. nr 100000/71/45/2022/RED w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

1. Wyrokiem z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt [...] wydany w sprawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku (dalej "ZUS") z dnia 7 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej odmowy zwolnienia N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") z obowiązku opłacania należności z tytułu składek i sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Spółki (adw. M. M.).

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2023 r. pełnomocnik Skarżącej (adw. M. M.) został wezwany do usunięcia braków formalnych złożonej skargi poprzez: a) złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej jako "p.p.s.a."), b) złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut ...) zgodnie z art. 29 p.p.s.a; z pouczeniem, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi.

Przesyłka, skierowana do pełnomocnika Skarżącej (adw. M. M.), zawierająca powyższe wezwanie została doręczona w sposób zastępczy w dniu 6 października 2023 r.

Pismem z dnia 20 października 2023 r. (data stempla pocztowego) Spółka wniosła o doręczanie korespondencji do innego pełnomocnika (r.pr. W. P.), załączając wydruk z KRS dla Spółki. Pismem z dnia 20 października 2023 r. (data stempla pocztowego) nowy pełnomocnik Spółki - r.pr. W. P. przedłożyła pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej.

Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2023 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gdańsku uchylił pkt IV lit. a zarządzenia z dnia 18 września 2023 r., z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy (k. 72) znajduje się pełnomocnictwo z dnia 6 lutego 2023 r. uprawniające adw. M. M. do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi.

2. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 841/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Skarżącej na decyzję ZUS z dnia 7 lutego 2022 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 13 października 2023 r., nie uzupełniono braków formalnych skargi, bowiem pełnomocnik Skarżącej nie przedłożył wydruku informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi KRS ani żadnego innego dokumentu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Sąd jednocześnie wskazał, że złożone w dniu 20 października 2023 r. pisma w przedmiocie wyznaczenia nowego pełnomocnika Skarżącej, wraz z załączonymi do nich dokumentami w postaci pełnomocnictwa, dowodu uiszczenia opłaty skarbowej oraz wydruku z KRS dot. Spółki, nie mogą sanować braku wykonania wezwania Sądu w wyznaczonym terminie.

Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi Skarżącej (r.pr. W. P.) w dniu 16 listopada 2023 r. (k. 133 akt sądowych).

W dniu 22 listopada 2023 r. złożono w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącą adw. M. M.

Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącej (adw. M. M.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, załączając wydruk z eKRS zawierający dane Skarżącej świadczące o prawidłowym umocowaniu do reprezentowania strony skarżącej. W uzasadnieniu Pełnomocnik Skarżącej podniósł, że nigdy nie miało miejsca pozostawienie w Kancelarii awizo przez listonosza, w konsekwencji czego nie można uznać, iż to z winy pełnomocnika doszło do uchybienia terminu w uzupełnieniu braków formalnych skargi.

Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca złożyła osobiście wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, załączając wydruk informacji z KRS. Skarżąca wskazała, że nie miała wiedzy o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, z uwagi na brak kontaktu z Pełnomocnikiem. O treści pisma dowiedziała się dopiero z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Zdaniem Skarżącej, nie ponosi ona zatem winy w uchybieniu terminowi wyznaczonemu przez Sąd. Skarżąca została pozbawiona możliwości uzupełnienia braku formalnego, ponieważ jedynym adresatem przesyłki był jej pełnomocnik. W ocenie Skarżące, niesprawiedliwym jest, aby spółka ponosiła negatywne skutki zachowania się pełnomocnika, który nie podjął przesyłki, nie uzupełnił braku formalnego i nie umożliwił tego spółce.

3. Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącej (adw. M. M.) wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 6 listopada 2023 r. o odrzuceniu skargi, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

- art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i jednocześnie błędne uznanie, iż podstawą odrzucenia skargi było nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie, podczas gdy uprawnienie do reprezentowania Płatnika przez pełnomocnika - adw. M. M. i działanie w jego imieniu przez Zarząd Spółki w osobie P. O. (udzielającego pełnomocnictwa) zostały już zweryfikowane na wcześniejszym etapie postępowania - przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, w konsekwencji czego przedmiotowa sprawa nie była zainicjowana na skutek bezpośredniego pisma Płatnika (wniesionego środka zaskarżenia) złożonego bezpośrednio do WSA od Decyzji ZUS, a na skutek przekazania akt do WSA przez Sąd Okręgowy - na mocy orzeczenia Sądu Apelacyjnego i nie wymagała tym samym ponownego wykazywania stosownych umocowań do reprezentacji występujących w niej podmiotów;

- art. 29 i art. 37 § 1 p.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i jednocześnie błędne uznanie, że pełnomocnik Płatnika miał obowiązek wykazać swoje umocowanie do reprezentowania Płatnika dokumentem tj. poprzez złożenie wydruku KRS przy pierwszej czynności w postępowaniu - czego pełnomocnik nie zrobił i co skutkowało ostatecznie odrzuceniem Skargi na mocy art. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., podczas gdy sprawa I SA/Gd 841/23 została zainicjowana w związku z przekazaniem akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Sąd Okręgowy, a nie na skutek bezpośredniego działania pełnomocnika Płatnika, który w związku przekazywaniem akt przez Sąd Okręgowy nie podjął formalnie żądnej czynności w postępowaniu polegającej na jego zainicjowaniu (tj. pierwszej czynności w sprawie), a w konsekwencji tego - nie miał obowiązku wykazywania umocowania w trybie art. 29 p.p.s.a., kiedy dane te zostały już zweryfikowane i przyjęte przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku – na wcześniejszym etapie tego postępowania toczącym się przed sądami powszechnymi;

- 106 § 3-5 p.p.s.a. w zw. z art. 228 KPC poprzez ich niezastosowanie i brak ustalenia z urzędu informacji w zakresie prawidłowego umocowania pełnomocnika tj. reprezentacji Płatnika przez Prezesa Zarządu – P. O., na podstawie danych zamieszonych w systemie eKRS, stanowiących fakt powszechnie znany, a przez to niewymagający szczegółowego wykazywania, zwłaszcza w sprawie w pierwszej kolejności rozpoznawanej przez sądy powszechne, przekazanej przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, w której Sąd Apelacyjny weryfikował już prawidłowość ww. reprezentacji i przekazał kompletne akta za pośrednictwem Sądu Okręgowego – do Sądu Administracyjnego.

Pismem z dnia 25 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca poinformowała o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokatowi M. M. z dniem 24 listopada 2023 r.

4. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 841/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd stwierdził, że Pełnomocnik Skarżącej w stopniu wystarczającym uprawdopodobnił, że pomimo zachowania należytej staranności, nie mógł zapobiec zaistnieniu okoliczności (nieprawidłowości w działaniu pracownika Poczty Polskiej), która udaremniła dokonanie przez niego w wyznaczonym siedmiodniowym terminie czynności w postaci uzupełnienia braków formalnych skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5. Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu.

Zgodnie z treścią art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a.") jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Z uzasadnienia projektu do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) wynika, że dodanie § 3 w art. 195 p.p.s.a. miało na celu uzupełnienie luki, jaką jest brak regulacji prawnej dotyczącej sytuacji, gdy postępowanie zażaleniowe stanie się bezprzedmiotowe jeszcze przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W takim przypadku sąd ten będzie umarzał to postępowanie, bez konieczności przekazywania zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyjaśnić należy, że ewentualne postanowienie sądu o przywróceniu terminu znosi skutki postanowienia o odrzuceniu środka prawnego, bez potrzeby uchylenia tego orzeczenia (por. postanowienia NSA: z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II OSK 2557/15; z dnia 4 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1601/15; z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I GZ 729/15; z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt II OZ 449/17, z dnia 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OZ 426/18; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym, mając na uwadze, że postanowienie tut. Sądu z dnia 22 stycznia 2024 r. o przywróceniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi uchyliło skutki związane z wydaniem przez tut. Sąd postanowienia z dnia 6 listopada 2023 r. o odrzuceniu skargi, bezprzedmiotowe stało się rozpatrywanie wniesionego przez Skarżącą zażalenia na to postanowienie Sądu.

Postępowanie zainicjowane zażaleniem Skarżącej na postanowienie tut. Sądu z dnia 6 listopada 2023 r. o odrzuceniu skargi, należało zatem umorzyć jako bezprzedmiotowe. Przestał bowiem istnieć przedmiot zażalenia, z uwagi na przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, które zniosło skutki ww. postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Postępowanie w sprawie nie jest więc zakończone.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 195 § 3 p.p.s.a., postanowił o umorzeniu postępowania zażaleniowego.