I SA/Bd 192/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 6 lutego 2025 r. nr SKO-56-25/24 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjnym, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz D. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. Burmistrza M. C. oddalił zarzut strony w sprawie egzekucji administracyjnej braku uprzedniego doręczenia zobowiązanym upomnienia. Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchyliło w całości postanowienie Burmistrza M. C. z dnia [...] listopada 2024 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskutek wniesionej skargi na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze - działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") – uchyliło w całości wydane przez siebie postanowienie z dnia [...] lutego 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza M. C. z dnia [...] listopada 2024 r., uznało za uzasadniony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej i stwierdziło, że działanie Samorządowego Kolegium Odwoławcze nie miało miejsca bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z dnia [...] marca

2025 r. (odpowiedzi na skargę) Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17).

W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyty w tym przepisie zwrot "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., II OSK 2798/15). Wśród "innych przyczyn", o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wymienia się takie okoliczności, jak: pozbawienie bytu prawnego zaskarżonej decyzji w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności), skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenie jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., II GSK 376/14; por. T. Woś, (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2016, Komentarz do art. 161).

Zgodnie art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., postanowienia w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej spowodowało, że niemożliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie, gdyż przestał istnieć przedmiot tego postępowania. Stało się ono bezprzedmiotowe wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionego postanowienia. W takiej sytuacji wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 1189/08; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I FZ 503/11; postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13). W konsekwencji, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, o co wnosiła strona w skardze.

Jednocześnie Sąd zauważa, że prawomocność materialna postanowienia wydanego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostaje wzruszona wskutek prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na postanowienie autokontrolne.

W rezultacie uchylenie orzeczenia autokontrolnego oznacza, że postępowanie

z pierwotnej skargi nie jest już bezprzedmiotowe i toczy się według zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13 oraz wskazane tam orzecznictwo sądowe oraz literatura).

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 201 § 1, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis sądowy w kwocie [...]zł.