I PSK 72/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 marca 2026 r.
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z powództwa J. G., M. S. i K. S.
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w M.
o zapłatę wyrównania wynagrodzenia,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 24 marca 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego
w Płocku z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt VI Pa 4/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. nie obciąża skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego
powódek.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Płocku wyrokiem z 12 listopada 2024 r. na skutek apelacji
pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ciechanowie z 1 grudnia 2023 r, w pkt.
1 odrzucił apelacje w części dotyczącej punktów: II, V I VIII zaskarżonego wyroku;
w pkt. 2 zmienił zaskarżony wyrok w sprawie z powództwa J.G. w pkt I. tiret
pierwsze w ten tylko sposób, że zasądzoną kwotę obniża do kwoty
18 193,67 zł, oddalając powództwo o wynagrodzenie za lipiec 2022 r. ponad kwotę
1 375,99 zł; w pkt. 3 w pozostałej części apelacje oddalił.
W niniejszej sprawie, 13 grudnia 2022 r. powódki: J.G., pozwem
zarejestrowanym pod sygn. IV P 128/22; M.S., pozwem zarejestrowanym pod sygn.
I PSK 72/26
2
IV P 129/22 i K.S. (poprzednio M.), pozwem zarejestrowanym pod sygn. IV P
130/22, wniosły o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego Samodzielnego
Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. kwot po 7.644,4 złote każda wraz z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od: a) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10
sierpnia 2022 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; b) kwoty 1.528,88
zł od dnia 10 września 2022 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; c)
kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 października 2022 r. (data wymagalności roszczenia)
do dnia zapłaty; d) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 listopada 2022 r. (data
wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; e) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 grudnia
2022 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty oraz zasądzenie od
pozwanego na ich rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych. W odpowiedziach na pozwy pozwany
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w M. wniósł o oddalenie
powództw w całości.
Postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie
połączył wszystkie powyższe sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W
pismach z 11 lipca 2023 r. powódki rozszerzyły powództwo do kwot po 18.346,56 zł
każda z nich z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od: a) kwoty
1.528,88 zł od dnia 10 sierpnia 2022 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia
zapłaty; b) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 września 2022 r. (data wymagalności
roszczenia) do dnia zapłaty; c) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 października 2022 r.
(data wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; d) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10
listopada 2022 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; e) kwoty
1.528,88 zł od dnia 10 grudnia 2022 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia
zapłaty; f) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 stycznia 2023 r. (data wymagalności
roszczenia) do dnia zapłaty; g) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 lutego 2023 r. (data
wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; h) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 marca
2023 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; i) kwoty 1.528,88 zł od
dnia 10 kwietnia 2023 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia zapłaty; j) kwoty
1.528,88 zł od dnia 10 maja 2023 r. (data wymagalności roszczenia) do dnia; k)
kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 czerwca 2023 r. (data wymagalności roszczenia) do
I PSK 72/26
3
dnia zapłaty; 1) kwoty 1.528,88 zł od dnia 10 lipca 2023 r. (data wymagalności
roszczenia) do dnia zapłaty.
W sprawie ustalono, że zarządzeniem Dyrektora SPZOZ w M. Nr [...] z 19
lipca 2022 r. w sprawie ustalenia sposobu podwyższenia wynagrodzenia
zasadniczego pracowników SPZOZ w M. zostało dokonane przyporządkowanie
stanowisk pracy do określonych grup zawodowych według wymaganych kwalifikacji
na zajmowanych stanowiskach. Określono także zasady ustalenia wynagrodzenia
w oparciu o współczynniki pracy przyporządkowane do tych grup. Powódki
znajdując się w grupie 5 miały ustalone wynagrodzenie w oparciu o współczynnik
1,02. W grupie 2 współczynnik pracy wynosi 1,29.
Od 1 lipca 2022 r. wynagrodzenie powódek uległo podwyższeniu o kwotę
298,26 zł. W przypadku, gdyby powódki zostały zakwalifikowane do grupy 2 (która
odpowiadała grupie 7, z której do końca czerwca 2022 r. otrzymywały
wynagrodzenie), ich wynagrodzenie powinno wynosić 7.304,66 zł brutto
miesięcznie. Różnica pomiędzy wynagrodzeniem, jakie otrzymałyby powódki od 1
lipca 2022 r. a tym, które otrzymały wynosi 1.528,88 zł. Strony nie zawarły
porozumienia zmieniającego warunki płacy, powódkom nie złożono również
wypowiedzenia zmieniającego. Pracodawca przygotował jedynie pismo zawierające
informację o przyporządkowaniu do grupy zawodowej i wysokości wygrodzenia,
jakie powódki otrzymają od 1 lipca 2022 r.
Sąd Rejonowy podkreślił, że z dokumentu tego pracownik nie był w stanie
się zorientować, czy zmiana jest na jego korzyść czy na niekorzyść. Pozwany nie
złożył wypowiedzenia zmieniającego, które powinno być uzasadnione. Sąd
Rejonowy wskazał, że oświadczenie woli pracodawcy, określające nowe zasady
wynagradzania pracownika, jeżeli nie jest wypowiedzeniem zmieniającym, bo nie
zawiera oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy i
propozycji ich zmiany, może być traktowane jak oferta modyfikacji warunków
zatrudnienia w drodze porozumienia stron. Składając pozwy w niniejszej sprawie
powódki się na takie modyfikacje nie zgodziły się. Sąd I instancji podkreślił, że
wymaganie od pracowników niższych kwalifikacji niż faktycznie posiadają było
podyktowane jedynie brakiem środków na wynagrodzenia w budżetach podmiotów
publicznych, a nie brzmieniem ustawy z 2017 r. Wskazał, że najważniejsze jest
I PSK 72/26
4
jednak, że pracodawca nie może zmieniać wymaganych kwalifikacji od 1 lipca
2022 r. tylko po to, by płacić pracownikom medycznym mniej.
Sąd Okręgowy uznał powyższe stanowisko Sądu Rejonowego za słuszne
podkreślając, że w niniejszej sprawie, mimo że sumarycznie wynagrodzenie
powódek od 1 lipca 2022 r. wzrosło o kwotę 298,26 zł, w przypadku, gdyby powódki
zostały zakwalifikowane do grupy 2 (na podstawie kwalifikacji posiadanych, czyli jak
dotychczas) ich wynagrodzenie powinno wynosić 7.304,66 zł brutto miesięcznie.
Różnica pomiędzy wynagrodzeniem, jakie otrzymałyby powódki od 1 lipca 2022 r. a
tym, które otrzymały od tej daty wynosi 1.528,88 zł (z uwzględnieniem odmienności
sytuacji z wynagrodzeniem powódki J.G. za lipiec 2022 r., gdy jej nieobecnośc w
pracy była usprawiedliwiona). Strony nie zawarły porozumienia zmieniającego
warunki płacy, powódkom nie złożono również wypowiedzenia zmieniającego.
Jednostronne oświadczenie pracodawcy z dnia 20 lipca 2022 r. informujące o
przyporządkowaniu do grupy zawodowej i o wysokości wynagrodzenia od 1 lipca
2022 r., doprowadziło więc w istocie do „systemowego” obniżenia wynagrodzenia
zasadniczego powódek i obiektywnego pogorszenia warunków ich płacy.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną przez
pozwanego, w której na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c. wniesiono o jej przyjęcie do rozpoznania „z uwagi na fakt, iż w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na
pytanie: „Czy wypowiedzenie zmieniające uregulowane w art. 42 § 1 Kodeksu
pracy ma zastosowanie do sytuacji zmiany wynagrodzenia zasadniczego
pracownika na jego korzyść co do wysokości przy dokonywaniu - od 1 lipca 2022 r.
- uzupełnienia umowy o pracę w trybie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o
sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, który to art. 5a został
wprowadzony ustawą z dnia 26.05.2022 r. (Dz. U. z dnia 28.06.2022 r. poz. 1352)
jeżeli od dnia 1 lipca 2022 r. sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego
został ustalony Zarządzeniem nr [...] z dnia 19.07.2022 r. Dyrektora SPZOZ w M.,
do wydania którego Dyrektor był zobowiązany przez ustawę, a nadto zmuszony do
tego przez brak porozumienia z organizacją związków pielęgniarek i położnych”.”
I PSK 72/26
5
Skarżący wskazał również, że z uwagi na powyższe argumenty uznać należy
niniejszą skargę kasacyjną za oczywiście uzasadnioną (art. 3689 § 1 pkt 4 k.p.c.) co
dodatkowo przemawia za przyjęciem jej do rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna wniesiono o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania, a w przypadku przyjęcia jej do rozpoznania oddalenie w
całości skargi jako bezzasadnej; oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powódek
kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego
według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgłoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej podstawy przedsądu
(wyżej in extenso) nie składają się na zasadne podstawy przedsądu i dlatego
wniosek nie został uwzględniony.
Ad 1. Istotne zagadnienie prawne nie może być redukowane do pytania i
odpowiedzi, która nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa,
zwłaszcza czy rozstrzygnięcie Sądu powszechnego jest prawidłowe w
indywidualnej sprawie. Wówczas funkcja pierwszej podstawy przedsądu z art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c. nie miałaby granic i postępowanie kasacyjne stałoby się
powszechną instancją.
Zestawienie w zagadnieniu art. 42 § 1 k.p. z art. 5a ustawy z 8 czerwca
2017 r. i Zarządzenia nr [...] z 19 lipca 2022 r. Dyrektora SPZOZ w M. w
syntetycznym ujęciu, potwierdza, że zgłoszony problem prawny nie wykracza poza
spór dotyczący oceny zastosowania tych przepisów w konkretnej sprawie, dlatego
nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego o uniwersalnym znaczeniu dla
systemu lub dziedziny prawa, jako że samo pytanie i jego uzasadnienie nie
składają się na istotne zagadnienie prawne, które ma na uwadze art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c. Regulacje prawne, które decydowały w sprawie były silnie uwarunkowane
kauzalnie i ich treść nie budzi wątpliwości, chodzi o ustawy z 8 czerwca 2017 r. i z
26 maja 2022 r. oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 lipca 2021 r.
Wykształcenia i kwalifikacje powódek nie były sporne.
I PSK 72/26
6
Sąd powszechny dostrzegł szerszy kontekst sprawy, co ilustruje
argumentacja uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego i wyroku Sądu Okręgowego.
To wszystko składa się na podstawę faktyczną i materialną sprawy, przy czym
skargę kasacyjną wnosi się od prawomocnego wyroku i Sąd Najwyższy związany
jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku
(art. 39813 § 2 k.p.c.). Związanie to obowiązuje również na etapie przedsądu w
ocenie podstaw przedsądu z art. 3989 pkt 1 i 4 k.p.c.
Skoro zatem podstawa faktyczna i materialna zaskarżonego wyroku oraz
treść wniosku mają decydować o istotnym zagadnieniu prawnym, to uprawnione
jest stwierdzenie, że sformułowana we wniosku kwestia prawna nie składa się na
istotne zagadnienie prawne, albowiem nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa i
jego stosowanie w indywidualnej sprawie. Kontrola wykładni i stosowania prawa
materialnego to domena podstawy kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. Zwykła
wykładnia prawa nie składa się na podstawę przedsądu (a contrario art. 3989 § 1
pkt 2 k.p.c.).
Należy zatem odróżnić istotne zagadnienie prawne od samej wykładni prawa
i nawet kwalifikowanej potrzeby wykładni prawa oraz stosowania prawa w
indywidualnej sprawie (ustawodawca wyraźnie odróżnia pierwszą i drugą podstawę
przedsądu, czyli istotne zagadnienie prawne od kwalifikowanej wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów.
Ocenę tę potwierdza wskazanie we wniosku na art. 42 § 1 k.p., który jest
regulacją prawa pracy i dlatego kwestionowanie stosowania tego przepisu wymaga
właściwego zarzutu, który nie może pomijać podstawy faktycznej i materialnej
sprawy.
Kwestię zgłoszoną w zagadnieniu prawnym rozpoznał w istocie Sąd
powszechny, przy czym stanowiła tylko część składającą się na podstawę
rozstrzygnięcia, do której mogą być skierowane zarzuty podstaw kasacyjnych
(art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.), a których nie ocenia się na etapie przedsądu.
Negatywna ocena odnosi się również do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c. Przede wszystkim wobec braku uzasadnienia tej podstawy przedsądu,
odrębnego od uzasadnienia podstaw kasacyjnych, które ustawa procesowa
I PSK 72/26
7
odróżnia i wyraźnie wymaga (3984 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c.). Nie wystarcza zatem
ogólne lub hasłowe odwołanie się we wniosku do uzasadnienia zarzutów podstaw
kasacyjnych. Podstawy kasacyjne podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu
skargi kasacyjnej do rozpoznania, dlatego nie zastępują uzasadnienia podstawy
przedsądu, nawet tej szczególnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna ma
na uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Skarżący we wniosku powinien zatem samodzielnie, czyli odrębnie od
uzasadnienia podstawy kasacyjnej wskazać i wykazać oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej. Brak jest tego we wniosku.
Zasadne podstawy kasacyjne mogą prowadzić do uwzględnienia skargi
kasacyjnej (a contrario art. 39814 k.p.c.), jednak w odniesieniu do szczególnej
podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga się wykazania, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skargę kasacyjną wnosi się wszak od
prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. art. 39821 k.p.c.,
zważając na wynik sprawy, niepowodzenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania i dotychczasowe obciążenie pozwanego kosztami zastępstwa
procesowego na rzecz powódek.
[r.g.]
