I PSK 66/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 grudnia 2025 r.
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z powództwa W.N., A.K., U.R., E.Z., A.W., D.K., B.K. i D.S.
przeciwko Szpitalowi w T.
o wynagrodzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 4 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie
z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt IV Pa 65/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanego na rzecz każdej z powódek kwoty
po 600 (sześćset) złotych z odsetkami z art. 98 par 11 k.p.c.
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu kasacyjnym, odstępując od obciążenia pozwanego
tymi kosztami w pozostałym zakresie.
[r.g.]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z 27 listopada 2024 r., IV Pa 65/24
oddalił apelację Szpitala w T. (pozwany) od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie
z 10 lipca 2024 r., IV P 307/23 zasądzającego od strony pozwanej na rzecz W.N.,
I PSK 66/25
2
A.K., U.R., E.Z., A.W., D.K., B.K., D.S. (powódki) tytułem wynagrodzenia kwoty
brutto wymienione w tym wyroku.
Sąd Okręgowy wskazał, że do 30 czerwca 2022 r. miesięczne
wynagrodzenie zasadnicze powódek odpowiadało wynagrodzeniu ustalanemu z
uwzględnieniem współczynnika 1,06. Każda z powódek została zaszeregowana
przez pracodawcę do 7 grupy zawodowej obejmującej - zgodnie z obowiązującym
wtedy załącznikiem do ustawy - pielęgniarki/położne z tytułem zawodowym
magister pielęgniarstwa/położnictwa, które uzyskały tytuł specjalisty w dziedzinie
pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia.
Pracodawca respektował więc zarówno posiadany przez nie tytuł zawodowy
magistra, jak i tytuł specjalisty pielęgniarki. Wskutek nowelizacji (ustawa z dnia
26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1352, dalej jako nowelizacja lub
ustawa nowelizująca z 26 maja 2022 r.) przepisów ustawy z 8 czerwca 2017 r. o
sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1801 i
Dz. U. z 2022 r. poz. 2139) pozycję 7 załącznika zmieniono tak, że nie przewiduje
on obecnie analogicznego zapisu, jak powyżej zakreślony.
Sytuacja powódek uległa zmianie wskutek nowelizacji przepisów ustawy
z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego
niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Od 1 lipca
2022 r. wyżej wymienione zostały przypisane przez pracodawcę do 5 grupy
zawodowej, ze współczynnikiem pracy 1,02. W stosunku do każdej z powódek -
dysponującej tak tytułem magistra pielęgniarstwa, jak i specjalizacją w dziedzinie
pielęgniarstwa - pracodawca pominął w istocie posiadane przez nie kwalifikacje
zawodowe, podnosząc, że zawarty w załączniku do ustawy podział na grupy
zawodowe oparto o kwalifikacje wymagane od pracownika na zajmowanym
stanowisku. Zdaniem pozwanego, kwalifikacje zawodowe powódek nie są
wymagane w zakresie wykonywanej przez nie pracy polegającej na świadczeniach
pielęgniarskich na stanowisku instrumentariuszki Bloku Operacyjnego.
I PSK 66/25
3
Spór koncertował się wokół kwestii zaszeregowania powódek od dnia 1 lipca
2022 r., w tym przypisania do grupy zawodowej odpowiadającej niższemu
poziomowi wykształcenia, niż to jakim dysponują, zwłaszcza w sytuacji, gdy do
czasu wejścia w życie znowelizowanych przepisów ustawy pracodawca w pełni
uznawał wszystkie kwalifikacje zawodowe powódek, zwłaszcza wykształcenie
wyższe na poziomie magisterskim ze specjalizacją.
Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z wewnętrznymi uregulowaniami
pracodawcy - Taryfikatorem kwalifikacyjnym stanowiącym załącznik nr […] do
Zarządzenia Dyrektora Szpitala w T. nr […] z dnia 12 czerwca 2017 r. (będącym
integralną częścią Regulaminu wynagradzania) od pracownika zatrudnionego na
stanowisku „starszego asystenta w dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa” (Lp.
29) wymagano tytułu magistra na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo i studia
podyplomowe lub tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub promocji zdrowia i
edukacji zdrowotnej, lub organizacji i zarządzania, lub w innej dziedzinie mającej
zastosowanie w ochronie zdrowia. Wymagany w tym przypadku staż pracy
zakreślono na 5 lat. Efektem późniejszych zmian Regulaminu wynagradzania
pozwanego było m.in. usunięcie obowiązującego taryfikatora kwalifikacyjnego
dokonanego aneksem nr […] do Regulaminu wynagradzania, który wszedł w życie
6 maja 2023 r.
Wymagania wynikające z rzeczonego taryfikatora były tożsame z
wymaganiami ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na
poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących
przedsiębiorcami, które obowiązywało do 4 września 2023 r.
Sąd Okręgowy uznał, ż niekonsekwencję pracodawcy, który wpierw zaliczył
powódki do grupy 7, kolejno grupy 5 (w miejsce grupy 2) należało ocenić jako
działania istotnie ingerujące w stosunek pracy powódek, zmieniające istotne
warunki umowy o pracę. Działaniem tym - sprowadzającym się do zaszeregowania
powódek do niższej grupy zawodowej, właściwej dla pracowników z niższymi
kwalifikacjami zawodowymi, niosącym za sobą, spadek współczynnika pracy z 1,06
na 1,02 - pracodawca w istocie znacząco pogorszył, warunki płacy powódek.
Kwalifikacje ówczesnej grupy 7 w istocie odpowiadały tym przewidzianym dla
I PSK 66/25
4
obecnej grupy 2, ze współczynnikiem 1,29. Pozwany nie mógł zakwalifikować
powódek do innej, niższej grupy zawodowej - w tym wypadku grupy 5 -
przewidującej odmienne wynagrodzenie, w inny sposób aniżeli w drodze
wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego.
W ocenie Sądu Okręgowego pozwany w sposób dowolny zakwalifikował
powódki do grupy zawodowej o niższym współczynniku pracy, nie wskazując na
żadne realne powody uzasadniające takie działanie bez przewianego do tego trybu
z kodeksu pracy, który również mógłby podlegać kontroli sądowej.
W rzeczywistości pozwany wskutek zupełnej uznaniowości i dowolności
zaszeregował powódki do niższej grupy, tylko po to, by wypłacać im niższe
wynagrodzenie. Sytuacja pracownicza powódek uległa pogorszeniu, bez
stosownego wypowiedzenia zmieniającego, które w wobec pogorszenia ich
sytuacji, w tym sytuacji płacowej, było prawnie wymagane. Pozwany zobligowany
był zakwalifikować powódki do 2 grupy zawodowej, albowiem to właśnie ta grupa
zaszeregowania płacowego odpowiadała wykształceniu powódek. Tym samym, ich
wynagrodzenie powinno być ustalane przez współczynnik pracy 1,29.
Sąd Okręgowy stwierdził, że w wyniku zakwalifikowania powódek od 1 lipca
2022 r. do 5 grupy załącznika do ustawy z 8 czerwca 2016 r. wprowadzono zmiany
treści stosunku prawno-pracowniczego z jednoczesnym pogorszeniem sytuacji
powódek na skutek tej zmiany. Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników
zatrudnionych w podmiotach leczniczych w Załączniku wskazuje na kwalifikacje
wymagane na zajmowanym stanowisku a nie posiadane przez pracownika.
Oznacza to, iż kwalifikacja do poszczególnej kategorii powinna odbywać się w
oparciu o wymogi rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w
sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach
stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z
2023 r. poz. 1515). Uprzednio było to rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia
20 lipca 2011 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2359). Powołana wyżej ustawa określiła w
sposób ścisły kryterium kierunku studiów wyższych, które uzasadniały
zastosowanie wyższego współczynnika zaszeregowania do wzrostu wynagrodzenia
w oparciu o tę ustawę płacową. Zgodnie z rozporządzeniem, w punkcie I ppkt 32
I PSK 66/25
5
Załącznika wskazano na kwalifikacje niezbędne do zajmowania stanowiska
specjalisty pielęgniarki.
Z powyższego rozporządzenia nie można jednoznacznie wywnioskować czy
tytuł magistra jest kwalifikacją wymaganą i niezbędną do piastowania takiego
stanowiska. Jasne jest natomiast, jakie kwalifikacje nie są konieczne oraz to, że z
pewnością, aby zostać pielęgniarką specjalistą należy uzyskać tytuł specjalisty w
dziedzinie pielęgniarstwa lub promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej lub organizacji
i zarządzania. Powołane przepisy powinny być interpretowane łącznie, z
uwzględnieniem okoliczności, iż stanowią integralną część systemu organizacji
służby zdrowia. Zdaniem Sądu kwalifikacje wymagane, o których mowa w
obowiązującym od lipca 2022 r. Załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. to
kwalifikacje zgodne z powołanym rozporządzeniem. Kwalifikacje posiadane przez
powódki należy uznać za wymagane na zajmowanym przez nie stanowisku w
rozumieniu Załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. i jako takie powinny
stanowić podstawę do zaliczenia ich do grupy 2. Zmiana ustawy miała na celu
podwyższenie wynagrodzenia wszystkim grupom zawodowym wymienionym w
Załączniku, a więc nowelizacja ustawy w oczywisty sposób prowadziła do
polepszenia warunków płacy powódek. Wobec braku zmiany sytuacji faktycznej, jak
i prawnej powódek powinny one otrzymywać wynagrodzenie według współczynnika
1,29, tj. odpowiadającego ich wykształceniu, przypisanego dla 2 grupy zawodowej,
która odpowiada wymaganym przez pozwanego pracodawcę, a zdobytym przez
powódki kwalifikacjom (tak SO w Krakowie w wyroku z 2 lipca 2024 r.,
VII Pa 174/23). Nie ulega wątpliwości, że pozwany pracodawca zakwalifikował
najpierw powódki do 7 grupy zawodowej według kwalifikacji wymaganych na
zajmowanym stanowisku, zgodnie z Załącznikiem do ustawy z dnia 8 czerwca
2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych w brzmieniu sprzed
nowelizacji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1801), a po wprowadzeniu zmian, od 1 lipca
2022 r. do grupy 5 (farmaceuta, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny,
pielęgniarka, położna, technik elektroradiolog, psycholog, inny pracownik
wykonujący zawód medyczny inny niż określony w Ip. 1-4 z wymaganym wyższym
wykształceniem na poziomie magisterskim; pielęgniarka, położna z wymaganym
I PSK 66/25
6
wyższym wykształceniem (studia I stopnia) i specjalizacją, albo pielęgniarka,
położna ze średnim wykształceniem i specjalizacją) ze współczynnikiem pracy 1,02,
w miejsce grupy 2. Grupa 2 obejmuje farmaceutę, fizjoterapeutę, diagnostę
laboratoryjnego, psychologa klinicznego, innego pracownika wykonującego zawód
medyczny inny niż określony w Ip. 1, 3 i 4 z wymaganym wyższym wykształceniem
na poziomie magisterskim i specjalizacją, pielęgniarkę z tytułem zawodowym
magister pielęgniarstwa albo położną z tytułem magister położnictwa z wymaganą
specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w
ochronie zdrowia, a przewiduje współczynnik pracy 1,29. Do dnia 1 lipca 2022 r.
pracodawca uwzględniał więc posiadany przez powódki tytuł zawodowy magistra
oraz tytuł specjalisty pielęgniarki i ustalał należne im wynagrodzenie za pracę
według współczynnika dla takiego wykształcenia i specjalizacji. Po tej dacie
powinien jednak zakwalifikować powódki do 2 grupy zawodowej, ponieważ ta grupa
zaszeregowania płacowego odpowiadała wykształceniu powódek. Sąd Okręgowy
wskazał, że niekonsekwencję pracodawcy, który najpierw zaliczył powódki do grupy
7, a kolejno do grupy 5 (w miejsce grupy 2) nie sposób rozpatrywać inaczej aniżeli
działania istotnie ingerujące w stosunek pracy powódek, zmieniających istotne
warunki umowy o pracę. Działaniem tym, sprowadzającym się do zaszeregowania
powódek do niższej grupy zawodowej, właściwej dla pracowników z niższymi
kwalifikacjami zawodowymi, niosącym za sobą spadek współczynnika pracy z 1,06
do 1,02 - pracodawca w istocie znacząco pogorszył ich warunki płacy. Kwalifikacje
ówczesnej grupy 7 odpowiadają tym przewidzianym dla obecnej grupy 2 ze
współczynnikiem 1,29. Kwalifikacje pielęgniarek zakwalifikowanych do grupy 2 i 5
różnią się jedynie tym, że wobec tych z grupy 2 wymagany jest tytuł zawodowy
magistra, a wobec tych z grupy 5 tytuł magistra nie jest konieczny. Pozwany nie
mógł zakwalifikować powódek do innej, niższej grupy zawodowej, w inny sposób
aniżeli w drodze wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego.
Powódki nie otrzymały od pozwanego wypowiedzenia zmieniającego
warunki pracy i płacy w sytuacji, gdy po dniu 1 lipca 2022 r. nastąpiło pogorszenie
ich warunków płacy na skutek zakwalifikowania do grupy 5 zamiast do grupy 2.
Powódki nie podpisały ze stroną pozwaną porozumienia, co byłoby podstawą do
zmniejszenia wysokości ich wynagrodzenia. Od 1 lipca 2022 r. sytuacja powódek
I PSK 66/25
7
uległa pogorszeniu, ponieważ do tej daty ich wynagrodzenie oparte było o
współczynnik 1,06 z uwagi na zaszeregowanie do grupy 7, zaś od 1 lipca 2022 r.
zostały one przypisane do grupy 5 z niższym współczynnikiem, tj. 1,02, co
bezpośrednio wpłynęło na wysokość ich wynagrodzenia, a zatem była to
niekorzystna zmiana warunków pracy wymagająca wypowiedzenia, którego nie
było bądź porozumienia, do którego nie doszło. Nie ulega wątpliwości, że
kwalifikując powódki do niższej grupy zawodowej, właściwej dla osób z niższymi
kwalifikacjami, pracodawca pogorszył ich warunki płacy. Skoro powódki były
kwalifikowane przez pozwany szpital jako osoby zajmujące stanowisko przypisane
do 7 grupy zawodowej na podstawie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników
zatrudnionych w podmiotach leczniczych według stanu prawnego sprzed 1 lipca
2022 r., to należy przyjąć, że pracodawca wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w
tej grupie zawodowej czyli tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa i tytułu
specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w
ochronie zdrowia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego złożył pozwany
zaskarżając wyrok ten w całości. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie
naruszenia prawa przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 43 ust. 1 - 3 k.p. w związku z art. 3 ust. 1 i 4 oraz treścią
załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych w jej brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2022 r. w
powiązaniu z art. 3 ust. 1 i 4 oraz treścią załącznika do tej ustawy w brzmieniu
obowiązującym od dnia 29 czerwca 2022 r. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie,
że zakwalifikowanie powódek w lipcu i sierpniu 2021 r. do grupy 7 obowiązującego
wówczas załącznika do ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych
wywoływało w zakresie ustalenia treści ich stosunków pracy taki skutek, że od dnia
29 czerwca 2022 r. powodowało samoczynnie przyporządkowanie powódek do
grupy 2 załącznika do wskazanej ustawy w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia
26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
I PSK 66/25
8
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1352), a przyporządkowanie to
stało się jednym z elementów stosunku pracy powódek, którego zmiana wymagała
dokonania wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego warunki pracy;
2) art. 78 § 1 oraz art. 183c k.p. przez ich błędne niezastosowanie w
sprawie, co było skutkiem pominięcia, że wszystkie powódki zatrudnione były w
pozwanym Szpitalu jako tzw. pielęgniarki anestezjologiczne lub pielęgniarki
odcinkowe, a ich praca nie różniła się niczym od pracy innych pielęgniarek
wykonujących identyczną pracę w danej komórce organizacyjnej Szpitala i nie
legitymujących się tytułem zawodowym magistra pielęgniarstwa i specjalizacją,
rolujących się z powódkami na tych samych stanowiskach w ramach pracy
zmianowej, a także nieuwzględnienia, że pielęgniarki wykonujące identyczną pracę
u tego samego pracodawcy mogą uzyskiwać wynagrodzenie, którego różnica (przy
uwzględnieniu dodatków do wynagrodzenia zasadniczego) będzie kształtować się
na poziomie kilku tysięcy złotych, co łącznie będzie urągało podstawowej zasadzie
Prawa Pracy, a mianowicie tej, że za tę samą pracę należy się takie samo lub
przynajmniej podobne wynagrodzenie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu oraz o zasądzenie od powódek na
rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił
tym, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które wymagają
dokonania wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, a mianowicie udzielenia odpowiedzi na pytania:
1) czy można przyjąć, że zakwalifikowanie powódek w lipcu i sierpniu
2021 r. do grupy 7 obowiązującego wówczas załącznika do ustawy z dnia
8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego
niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (jednolity tekst
Dz.U. z 2022 r., poz. 2139) wywoływało w zakresie ustalenia treści ich stosunków
pracy taki skutek, że od dnia 29 czerwca 2022 r. powodowało samoczynnie
przyporządkowanie powódek do grupy 2 załącznika do tej ustawy w brzmieniu
ustalonym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania
I PSK 66/25
9
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352),
a przyporządkowanie to stało się jednym z elementów stosunku pracy powódek,
którego zmiana wymagała dokonania wypowiedzenia lub porozumienia
zmieniającego warunki pracy?
2) co należy rozumieć przez pojęcie „kwalifikacje wymagane” w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych (jednolity tekst Dz.U. z 2022 r., poz. 2139), a w
szczególności, czy należy interpretować je wyłącznie w oparciu o przepisy aktów
wykonawczych wydawanych na podstawie art. 50 ust. 5 ustawy o działalności
leczniczej (jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 997 ze zm.), co w omawianym
stanie faktycznym, biorąc pod uwagę sporny okres, dotyczyłoby rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od
pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach
leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz.U. Nr 151, poz. 896 ze zm.), czy też
należy pojęcie: „kwalifikacji wymaganych” interpretować w ten sposób, że dotyczy
ono kwalifikacji wymaganych od pracowników przez danego pracodawcę w związku
z realnie powierzoną pracownikom i wykonywaną przez nich pracą określonego
rodzaju?
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki wniosły o odmowę przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie, a także o
zasądzenie na rzecz każdej z powódek kosztów postępowania kasacyjnego, w tym
kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje
3 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I PSK 66/25
10
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych
w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o
tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje
potrzeba rozpoznania skargi.
Skarżący powołuje się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień
prawnych. Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem
zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na
przykład art. 390 § 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co
do określonego przepisu lub zespołu przepisów, albo szerzej i bardziej ogólnie -
wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego. Z przedstawionych przez
wnoszącą skargę istotnego zagadnienia prawnego musi jednak wynikać, jakie są
konkretne problemy prawne, na czym polegają istotne wątpliwości (na przykład
interpretacyjne). Sformułowane zagadnienie powinno zatem odwoływać się w
sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega
jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się
do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (postanowienia Sądu Najwyższego:
z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; z 16 kwietnia 2008 r.,
I CZ 11/08, LEX nr 393883). Przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego dotyczyć musi problemu prawnego dotychczas nierozpatrywanego w
judykaturze (postanowienia Sądu Najwyższego z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18,
LEX nr 2508114; z 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, LEX nr 2499790). Chodzi o
problem prawny, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w
orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania którego dotychczasowe
orzecznictwo jest niewystarczające (postanowienie Sądu Najwyższego
z 17 kwietnia 2018 r., I UK 268/17, LEX nr 2508639).
Przedstawione przez skarżącego problemy prawne nie mają takiego
charakteru, ponieważ Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie odniósł się już do
I PSK 66/25
11
kwestii zaliczania pracowników do grupy zawodowej w oparciu o załącznik do
ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych,
składania wypowiedzenia zmieniającego w celu realizacji przepisów tej ustawy, a
także dopuszczalności różnicowania wynagrodzenia pracowników. Należy przyjąć
za Sądem Najwyższym stanowisko wyrażone w postanowieniu z 17 listopada
2025 r., III PSK 73/25 w którego uzasadnieniu odniesiono się do analogicznych do
wskazywanych w niniejszej skardze problemów.
W wyroku z 23 kwietnia 2025 r., I PSKP 3/25 (OSNP 2025, nr 10, poz. 98)
Sąd Najwyższy przyjął, że od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy
zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r.
o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1473
ze zm.) było legitymowanie się pielęgniarki tytułem zawodowym: magister
pielęgniarstwa albo legitymowanie się położnej tytułem: magister położnictwa, z
wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej
zastosowanie w ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach,
gdzie wymagane były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym determinantem
podstawowym było adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Sąd Najwyższy uznał,
że jeśli ustawodawca ze względów społecznych zdecydował się na ograniczenie
swobody kształtowania wysokości wynagrodzenia w zawodach związanych ze
służbą zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna i funkcjonalna wymaga, aby
limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było jednoznaczne, łatwe do stosowania
przez pracowników, pracodawców oraz finalnie - przez sąd. Już z samego
brzmienia ustawy osoba zainteresowana powinna ustalić, czy jej wynagrodzenie
odpowiada najniższemu wynagradzaniu ustawowemu. W tym kontekście ustalanie
dolnego limitu wynagrodzenia zasadniczego pielęgniarek nie mogło więc podlegać
arbitralnej decyzji pracodawcy lub takiego ustalenia struktury organizacyjnej
jednostki służby zdrowia, aby żadna pielęgniarka nie mogła się ubiegać o
wynagrodzenie z wyższej grupy załącznika do analizowanej ustawy. W ocenie
Sądu Najwyższego, określenie wysokości najniższych wynagrodzeń zasadniczych
oraz wzajemnych relacji między wynagrodzeniami dla poszczególnych kategorii
I PSK 66/25
12
zawodowych pracowników medycznych nie wyłącza ogólnych przepisów prawa
pracy normujących zasady ustalania wynagrodzenia za pracę, w tym zakłada
możliwość różnicowania wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników w
zależności od posiadanego doświadczenia zawodowego, na przykład stażu pracy,
dodatkowych kwalifikacji. Nie ma przeszkód formalnych, aby pracownicy z niższym
wykształceniem, ale z większym doświadczeniem zawodowym, byli analogicznie
wynagradzani, jak osoby zaliczone do grupy drugiej. W ocenie Sądu Najwyższego,
korzystna dla pracowników zmiana ustawowych warunków wynagradzania, co do
zasady, nie wymaga dokonywania wypowiedzeń zmieniających. Sąd Najwyższy w
powoływanym wyroku zwrócił uwagę, że analizowana ustawa nie przewiduje
konieczności dokonywania wypowiedzeń zmieniających, bowiem oparta została na
paradygmacie korzystnego dla pracowników podwyższenia wynagrodzeń
minimalnych (uzgodnionych ze stroną społeczną w komisji trójstronnej). Jeśli
natomiast nowelizacja zostałaby przez pracodawcę powiązana ze zmianą
zakładowego systemu wynagradzania, jurysdykcyjne zasady weryfikacji
korzystności bądź niekorzystności postanowień nowego regulaminu wynagradzania
pracowników w porównaniu do dotychczasowych warunków płacowych zostały
wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 września
2004 r., III PZP 3/04 (OSNP 2005 Nr 4, poz. 49), z której wynika obowiązek
zachowania trybów wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego także wtedy,
gdyby ukształtowane nowym układem (regulaminem) wynagrodzenie nie ulegało
obniżeniu. W przypadku wypowiedzeń zmieniających, pozwanego obciążałby
obowiązek podania zrozumiałej przyczyny wypowiedzenia w odniesieniu do sytuacji
indywidualnych pracowników, przy czym powołanie się w uzasadnieniu
wypowiedzenia tylko na konieczność wykonania art. 5a omawianej ustawy byłoby
niewystarczające, co z przyczyn formalnych implikowałoby uwzględnienie odwołań
pracowników.
Z uwagi na powyższe, wobec nieziszczenia się przesłanek przedsądu, Sąd
Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Sąd Najwyższy zważył, że choć zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona
przegrywająca obowiązana jest zwrócić stronie wygrywającej poniesione koszty
procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego, to na podstawie art. 102 k.p.c., w
I PSK 66/25
13
sytuacjach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić jedynie część kosztów
lub w ogóle od tego obowiązku odstąpić.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona przez pozwanego,
zaś pełnomocnik powódek sporządził jedno wspólne pismo procesowe, tj.
odpowiedź na skargę kasacyjną, które obejmowało stanowisko wszystkich ośmiu
powódek występujących w sprawie. Zakres pracy pełnomocnika sprowadzał się
zatem w istocie do jednokrotnej analizy zarzutów skargi kasacyjnej i sporządzenia
jednego środka obrony, bez konieczności podejmowania odrębnych czynności
merytorycznych w stosunku do poszczególnych powódek.
W takim stanie rzeczy zasądzenie pełnych kosztów zastępstwa
procesowego według stawek podwyższonych, ustalonych indywidualnie w
odniesieniu do każdej z powódek z osobna, prowadziłoby do nieproporcjonalnego i
nadmiernego obciążenia strony pozwanej, pozostającego w oczywistej dysproporcji
do rzeczywistego nakładu pracy pełnomocnika strony przeciwnej.
Wobec powyższego Sąd Najwyższy uznał, że środkiem właściwym i
słusznym jest obniżenie wysokości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na
rzecz każdej z powódek do kwoty 600 zł, jako odpowiadającej poniesionym przez
nie realnym nakładom w postępowaniu kasacyjnym (art. 102 k.p.c. w zw. z art. 98 §
1 k.p.c. oraz § 9 ust. 1 pkt 2 i § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
[SOP]