I PSK 66/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 marca 2025 r.
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z powództwa X. Y.
przeciwko Prokuraturze Okręgowej w […]
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 26 marca 2025 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt VI Pa 28/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700 (dwa
tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym wraz z odsetkami z
art. 98 par. 11 kpc.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 9 stycznia 2024 r.,
VI Pa 28/23 w sprawie z powództwa X. Y. (powód) przeciwko Prokuraturze
Okręgowej w […] (pozwana) o zapłatę oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu
Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z 12 maja 2023 r., IV P 51/22
zasądzającego: w sprawie IV P 51/22 od pozwanej na rzecz powoda kwotę
46.166,3 zł (z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot: od kwoty 11541,59 zł
I PSK 66/24
2
od dnia 1 maja 2021 r. do dnia zapłaty, od kwoty 11541,59 zł od dnia 1 czerwca
2021 r. do dnia zapłaty, od kwoty 11541,59 zł od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia
zapłaty, od kwoty 11541,59 zł od dnia 1 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty; w sprawie
IV P 51 /22 od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia
uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; w sprawie IVP 182/22 od pozwanej
na rzecz powoda kwotę 46.166,36 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od
kwot: od kwoty 11541,59 zł od dnia 1 września 2021 r. do dnia zapłaty, od kwoty
11541,59 zł od dnia 1 października 2021 r. do dnia zapłaty, od kwoty 11541,59 zł
od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia zapłaty, od kwoty 11541,59 zł od dnia 1 grudnia
2021 r. do dnia zapłaty; w sprawie IV P 182/22 od pozwanej na rzecz powoda
kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Sąd Okręgowy uznał, że wykonywanie zawodu radcy prawnego nie może
stanowić podstawy do przyjęcia zrzeczenia się przez powoda statusu prokuratora.
Powód, wykonując działalność radcy prawnego wbrew stanowisku prokuratora
nadrzędnego, brał pod uwagę ewentualne uchybienie godności prokuratora i
dopuszczał możliwość wszczęcia wobec niego postępowania dyscyplinarnego.
Jednakże nie można przyjąć, aby takie postępowanie powoda stanowiło przejaw
jego rezygnacji z statusu prokuratora w stanie spoczynku. Pozwana nie wykazała,
że powód zamierzał zrezygnować ze statusu prokuratora. Powód został
poinformowany, iż kontynuowanie wykonywania zawodu radcy prawnego będzie
skutkowało zawieszeniem wypłaty uposażenia prokuratorskiego, dlatego zdaniem
Sądu logicznym było rozumowanie powoda, że z chwilą zaprzestania wykonywania
zawodu radcy prawnego, uposażenie prokuratora w stanie spoczynku będzie mu
wypłacane, skoro nie zrzekł się statusu prokuratora w stanie spoczynku.
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego brak
stwierdzenia, że P. W. dał powodowi wolną rękę, co do dalszej działalności. Powód
nie uzyskał zgody na dalsze wykonywanie zawodu radcy prawnego, został
poinformowany o wysokości przysługującego mu uposażenia z tytułu stanu
spoczynku. Sąd Okręgowy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 5 k.c.,
ponieważ Sąd pierwszej instancji wskazał szczegółowo, z jakich przyczyn uznał, że
I PSK 66/24
3
powód nie nadużył prawa, a jego żądanie nie ma na celu obejścia prawa, czy też
nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła pozwana, zarzucając
naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 5 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że
postępowanie powoda w niniejszej sprawie tj. wykonywanie zawodu radcy
prawnego pomimo odmowy udzielenia zgody na wykonywanie tego zajęcia przez
Prokuratora Apelacyjnego z jednoczesnym zamiarem późniejszego wystąpienia o
wypłacanie uposażenia dla prokuratora w stanie spoczynku nie uzasadnia
zastosowania wskazanego wyżej przepisu w niniejszej sprawie i odmówienia
powodowi wypłaty tegoż uposażenia,
2) art. 5 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powód
nie uszczupla majątku Skarbu Państwa otrzymując nienależne mu świadczenie dla
prokuratora w stanie spoczynku oraz uznanie, że powód nie działał ze złym
zamiarem, przy jednoczesnym ustaleniu, że powód miał świadomie wykonywać
zawód radcy prawnego wbrew zakazowi, godząc się na wszczęcie postępowania
dyscyplinarnego, co stanowiłoby właśnie przejaw działania powoda ze złym
zamiarem (chyba, że uznano by że powód zrzekł się statusu prokuratora w stanie
spoczynku w sposób dorozumiany),
3) art. 60 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 k.c. przez jego błędną wykładnię i
uznanie, że powód w sposób dorozumiany nie zrzekł się statusu prokuratora w
stanie spoczynku poprzez wykonywanie zawodu radcy prawnego wbrew
wyraźnemu zakazowi Prokuratora Apelacyjnego w […] wyrażonemu w pisemnym
stanowisku w odpowiedzi na wniosek powoda o wyrażenie zgody na wykonywanie
tegoż zawodu,
4) art. 60 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 k.c. przez jego błędną wykładnię i
uznanie, że powód w sposób dorozumiany nie zrzekł się statusu prokuratora w
stanie spoczynku poprzez wykonywanie zawodu radcy prawnego wbrew
wyraźnemu zakazowi Prokuratora Apelacyjnego w […], wobec faktu, że w chwili
wejścia w życie przepisów dotyczących dodatkowego zatrudnienia prokuratorów
pozostali prokuratorzy, którzy znaleźli się w tożsamej do powoda sytuacji
zaprzestali wykonywania wolnych zawodów tj. zawodu adwokata lub radcy
I PSK 66/24
4
prawnego i nie otrzymują aktualnie uposażenia dla prokuratora w stanie spoczynku,
a świadczenia emerytalne dla osób prowadzących działalność gospodarczą,
5) art. 60 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 k.c. przez jego niewłaściwe
zastosowanie i uznanie, że powód w sposób konkludentny złożył oświadczenie woli
o rezygnacji z wypłaty uposażenia prokuratora w stanie spoczynku na czas
wykonywania zawodu radcy prawnego podczas gdy po pierwsze - ustawa nie
przewidywała i nie przewiduje możliwości dokonania takiego zawieszenia, jak
również nie przewiduje możliwości realizowania przez powoda dodatkowego
zatrudnienia, wbrew zakazowi prokuratora nadrzędnego, przy jednoczesnym
utrzymaniu przez powoda statusu prokuratora w stanie spoczynku.
Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz oddalenie
powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa
procesowego za wszystkie instancje, według norm przepisanych, ewentualnie
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi Okręgowemu z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach
postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
pozwana powołała się na podstawy z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Zdaniem
pozwanej podniesione zarzuty potwierdzają, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. W jej ocenie Sąd Okręgowy w sposób nieuprawniony stwierdził, że
powód nie zrzekł się w sposób dorozumiany statusu prokuratora w stanie
spoczynku i swym postępowaniem nie naruszył zasad współżycia społecznego
świadomie postępując wbrew zakazowi wykonywania zawodu radcy prawnego, w
złych zamiarach, doprowadzając do uszczuplenia majątku Skarbu Państwa i
stawiając się w pozycji znacznie korzystniejszej względem pozostałych kolegów i
koleżanek, którzy w 1998 r. znaleźli się w sytuacji tożsamej, wobec czego uznał
roszczenie powoda za uzasadnione co do zasady, jak również zostało wykazane,
co do wysokości. Ponadto, pozwana podniosła, że w sprawie występują istotne
zagadnienia prawne dotyczące możliwości dorozumianego zrzeczenia się statusu
prokuratora w stanie spoczynku. W ocenie skarżącej koniecznym jest dokonanie
wykładni art. 60 § 1 k. c. w zw. z art. 65 § 1 k.c. w zakresie możliwości dokonania
zrzeczenia się statusu prokuratora w stanie spoczynku w sposób dorozumiany, a z
I PSK 66/24
5
drugiej zaś strony możliwości złożenia takiegoż samego tj. konkludentnego
oświadczenia w zakresie zawieszenia statusu prokuratora w stanie spoczynku na
czas wykonywania zawodu radcy prawnego, a w konsekwencji zawieszenia wypłat
świadczenia dla prokuratora w stanie spoczynku na czas wykonywania
dodatkowego zatrudnienia, na które prokurator nadrzędny względem powoda nie
wyraził zgody. Jednocześnie zachodzi konieczność dokonania wykładni art. 5 k.c.
przez ustalenie, czy osoba świadomie naruszająca prawo, twierdząca, że
dokonywała wskazywanych przez siebie działań ze świadomością faktu, iż mają
one stanowić przewinienie dyscyplinarne zasługuje na przyznaną jej przez sąd
ochronę.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie jej oddalenie oraz zasądzenie od
pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z
kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje
3 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Pozwana nie wykazała, że w sprawie występują powołane w skardze kasacyjnej
przesłanki w postaci oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oraz istotnych
zagadnień prawnych.
W razie powołania przesłanki przedsądu, jaką jest oczywista zasadność
skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny
wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na
poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia
2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06,
I PSK 66/24
6
LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia
11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK
352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). O ile dla
uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla
przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego
oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej
analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03,
LEX nr 82274; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z dnia
26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08,
LEX nr 490364; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia
9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że
pozwana - stawiając tezę o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej - nie określiła,
w obrazie jakiego przepisu upatruje tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania, ani nie uzasadniła słuszności tezy o kwalifikowanym naruszeniu
przepisu. Pozwana wskazała, że argumentów za istnieniem tejże przesłanki
przedsądu należy poszukiwać w podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu, co
jest zabiegiem błędnym, ponieważ uzasadnienie podstaw kasacyjnych i wniosek o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowią dwa odrębne elementy
konstrukcyjne. Na etapie decydowania o przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania Sąd Najwyższy analizuje wniosek o przyjęcie skargi i jego
uzasadnienia oraz to, czy okoliczności objęte wnioskiem mogą zostać poddane
ocenie Sądu Najwyższego przy merytorycznym rozpoznaniu skargi.
W skardze kasacyjnej nie można się również doszukać argumentów
przemawiających za występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych.
W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego
przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi
kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne
I PSK 66/24
7
polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego
przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym
także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten
powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia
prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu
Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie
należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego,
formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek
ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd
Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o
okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z
dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca
2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i
abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej
odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia
konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r.,
III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr
77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w
związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca
2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07,
LEX nr 560504); 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne
(poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym,
że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju
prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami
rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu
Najwyższego z 25 października 2007 r., V CSK 356/07, LEX nr 621243).
Ograniczenie się przez skarżącego do pytania nie jest wystarczającym określeniem
zagadnienia prawnego, jeżeli zagadnienie prawne nie zostało przedstawione bez
odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych (postanowienie Sądu
Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451).
I PSK 66/24
8
Tymczasem skarżąca nie formułuje pytania, które wymagałoby odpowiedzi
Sądu Najwyższego. Co więcej, przedstawiając argumenty mające uzasadniać
istotne zagadnienie prawne, podnosi konieczność dokonania wykładni wskazanych
przepisów: art. 60 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 k.c. oraz art. 5 k.c.
Przypomnienia wymaga, że potrzeba wykładni przepisów prawnych
występuje, jeżeli co do konkretnego przepisu prawnego brak jednolitej lub
utrwalonej judykatury, zwłaszcza judykatury Sądu Najwyższego albo też przyjęta i
dominująca wykładnia jest oczywiście błędna lub kontrowersyjna. Skarżący
powinien bądź to wskazać argumentację przemawiającą za zmianą dotychczasowej
wykładni, bądź też wykazać, że dany przepis prawny, chociaż budzi poważne
wątpliwości, nie doczekał się wyjaśnienia i powinien zostać zinterpretowany przez
Sąd Najwyższy. Inaczej rzecz ujmując, potrzeba wykładni przepisu budzącego
poważne wątpliwości lub wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) zachodzi wtedy, kiedy jego niejednolita wykładnia
wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie bądź
kiedy przepis ten nie doczekał się wykładni w kierunku wskazywanym przez
skarżącego (postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 czerwca 2008 r., III CSK
104/08, LEX nr 42436; z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).
W odniesieniu do przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania wątpliwości dotyczących wykładni art. 60 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1
k.c. (w zakresie możliwości dokonania zrzeczenia się statusu prokuratora w stanie
spoczynku w sposób dorozumiany, a z drugiej zaś strony możliwości złożenia
takiegoż samego tj. konkludentnego oświadczenia w zakresie zawieszenia statusu
prokuratora w stanie spoczynku na czas wykonywania zawodu radcy prawnego, a
w konsekwencji zawieszenia wypłat świadczenia dla prokuratora w stanie
spoczynku na czas wykonywania dodatkowego zatrudnienia, na które prokurator
nadrzędny względem powoda nie wyraził zgody) oraz art. 5 k.c. (przez ustalenie
czy osoba świadomie naruszająca prawo, twierdząca, że dokonywała
wskazywanych przez siebie działań ze świadomością faktu, iż mają one stanowić
przewinienie dyscyplinarne zasługuje na przyznaną jej przez sąd ochronę), Sąd
Najwyższy zajął jednoznaczne stanowisko w sprawie na gruncie podobnego stanu
I PSK 66/24
9
faktycznego uznając skargę kasacyjną opartą na analogicznych do przestawionych
w niniejszej sprawie zarzutach za bezzasadną.
W wyroku z 6 lutego 2025 r., I PSKP 51/24, Sąd Najwyższy wskazał, że -
podobnie jak w niniejszej sprawie - podstawą prawną roszczenia dochodzonego
przez powoda był art. 127 ust. 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o
prokuraturze (aktualnie jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 390) w związku z
art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
(aktualnie jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 334). Z przepisów tych wynika, że
prokuratorowi w stanie spoczynku przysługuje uposażenie w wysokości 75%
wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat, pobieranych na ostatnio
zajmowanym stanowisku. Sąd Najwyższy uznał, że niezasadnie - w oparciu o art. 5
k.c. - skarżący proponował zastosować względem powoda karę nieprzewidzianą w
ustawie, czyli pozbawienia go prawa do uposażenia w całości, na stałe.
Podnoszone przez skarżącego uchybienia, jakich miał się dopuścić powód, mogły
mieć znaczenie w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, nie stanowią jednak
podstawy do niewypłacenia należnego powodowi uposażenia. Należy powtórzyć
wyrażone w uzasadnieniu wyroku I PSKP 51/24 stanowisko, że powołanie się na
art. 60 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 1 k.c. (z uwagi na ich niewłaściwe
zastosowanie) pozostaje w kolizji ze wzorcem określonym w art. 3983 § 3 k.p.
Skoro podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów
lub oceny dowodów, to oczywiste jest, że podstawa skargi kasacyjnej (w tym
dotycząca uchybienia przepisom prawa materialnego) nie może polegać na
kontestowaniu kluczowych dla sprawy zdarzeń. Tymczasem skarżący, przy użyciu
art. 60 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 1 k.c. chce przekonać Sąd Najwyższy, że
powód zrzekł się statusu prokuratora. Wymaga jednak wskazania, że Sąd
Okręgowy jednoznacznie ustalił, że nie doszło do takiego zrzeczenia się, a tym
samym na etapie postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy związany jest tym
ustaleniem faktycznym (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Dalej Sąd Najwyższy w powołanym wyroku wyjaśnił, że z art. 60 k.c. wynika
tylko, że wola osoby dokonującej czynność prawną może być wyrażona przez
każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.
Z kolei art. 65 § 1 k.c. wskazuje na sposoby interpretowania oświadczeń woli.
I PSK 66/24
10
Założenie, że prokurator narusza przepisy dotyczące prawa do prowadzenia
dodatkowej działalności zarobkowej, nie prowadzi do pewnego wniosku, że jego
wolą jest zrzeczenie się urzędu. Przepisy art. 60 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 1 k.c.
nie pozwalają na interpretowanie woli składającego oświadczenie według wzorca
„z mniejszego na większe”. Gdyby podzielić zapatrywanie skarżącego mogłoby się
okazać, że wielu sędziów i prokuratorów, którzy bez stosownego zgłoszenia lub
zgody wykonali dodatkowe czynności zarobkowe, nie mają już statusu sędziego i
prokuratora, bo doszło do dorozumianego zrzeczenia się urzędu (por. uzasadnienie
wyroku I PSKP 51/24).
W powołanym wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą
materialnoprawną zrzeczenia się prokuratora swojego statusu nie jest art. 60 § 1
k.c. w związku z art. 65 § 1 k.c. W art. 93 ust. 2 i 3 Prawa o prokuraturze wskazano,
że Prokurator Generalny odwołuje prokuratora powszechnej jednostki
organizacyjnej prokuratury, który zrzekł się stanowiska prokuratora, a jego stosunek
służbowy wygasa po upływie 3 miesięcy od dnia doręczenia zawiadomienia o
odwołaniu. Z przepisów tych wynika, że zrzeczenie się stanowiska prokuratora ma
charakter sformalizowany, co modyfikuje dopuszczalność posługiwania się art. 60 §
1 k.c. w związku z art. 65 § 1 k.c. Zrzeczenie się stanowiska musi nastąpić w
sposób wyraźny, bo tylko w takim wypadku Prokurator Generalny może rozważyć,
czy zachodzą warunki do odwołania prokuratora. Specyfika ta uniemożliwia
wykazywanie w ramach art. 65 § 1 k.c., że prokurator zrzekł się stanowiska w
sposób dorozumiany. W wiążącym stanie faktycznym nie ustalono aby Prokurator
Generalny działając w trybie art. 93 ust. 2 ustawy Prawo o prokuraturze odwołał
powoda. W rezultacie, jego stosunek służbowy nie wygasł. Dodać należy, że
poprzednio obowiązująca ustawa (ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze,
pierwotny Dz.U. z 1985 r. Nr 31, poz. 138 ze zm.) w art. 16 ust. 3 i ust. 4 (który
obowiązywał od dnia 27 marca 1991 r.) przewidywała identyczne rozwiązanie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[r.g.]
I PSK 66/24
11