I PSK 60/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
Dnia 20 maja 2025 r.
w sprawie z powództwa T.P.
przeciwko G. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W., S. spółce z
ograniczoną odpowiedzialnością w W. i S.1 spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością w W.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 20 maja 2025 r.,
wniosku pozwanych o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej
od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym,
sygn. akt I PSK 60/24,
oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Sędzia Sądu Najwyższego Renata Żywicka została wyznaczona do
rozpoznania skargi kasacyjnej powoda T. P. na etapie przedsądu.
Pełnomocnik pozwanych Spółek w piśmie z 9 kwietnia 2025 r. wniósł o
wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie z
powołaniem się na art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4
k.p.c.
W uzasadnieniu wskazał na powołanie sędzi na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia
I PSK 60/24
2
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110-1/20,
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności, art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 Karty Praw Podstawowych,
wyroki ETPCz i TSUE oraz orzeczenia Sądu Najwyższego i NSA.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko
Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP).
Oznacza to, że wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy nie może być
dowolne.
Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego
nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia
sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.
Uchwała Sądu Najwyższego nie może być sprzeczna z ustawą. Sama w
sobie nie jest też źródłem prawa powszechnego i dlatego nie zastępuje ustawy
(art. 87 ust. 1, art. 176 ust. 2 Konstytucji RP).
Za właściwe należy przyjąć stanowisko, iż uchwała składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia
23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, nie wiąże formalnie sędziów Sądu
Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w
praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21).
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają
ustawy (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Uchwała Sądu Najwyższego nie mogła
wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym bardziej indywidualnego
sędziego.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż
niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ
władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego
I PSK 60/24
3
powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości
(art. 29 § 3).
Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie
generalne. Chodzi wszak o wyłączenie sędziego w danej sprawie.
Podstawy wyłączenia sędziego od orzekania nie stanowi art. 45 ust. 1
Konstytucji RP a także powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego.
Kwestie sporne jakie wystąpiły w tym zakresie rozstrzygnęły orzeczenia
polskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki: z dnia 20 kwietnia 2020 r.,
U 2/20, z dnia 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z dnia 7 października 2021 r., K 3/21;
z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21; z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19; z dnia
10 marca 2022 r., K 7/21.
Nie spełnia się zatem przesłanka wyłączenia sędziego z mocy ustawy z
art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. a także z art. 49 ust. 1 k.p.c. Nie jest nią powołanie sędziego
przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r.,
P 13/19, z 23 stycznia 2022 r., P 10/19).
Nie występuje zatem zarzucana podstawa nieważności postępowania –
art. 379 pkt 4 k.p.c.
Z tych motywów wniosek nie został uwzględniony.
[M.D.]
[r.g.]
