I PSK 57/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 marca 2026 r.
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z powództwa M. Z., O. S., K. K. i W. G.
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w M.
o zapłatę wyrównania wynagrodzenia,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 24 marca 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego
w Płocku z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt VI Pa 3/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. nie obciąża skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego
powódek.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 5 września 2024 r. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił apelację
pozwanego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M.
od wyroku Sądu Rejonowego w Ciechanowie z 1 grudnia 2023 r., którym w pkt I.
zasądzono od pozwanego na rzecz powódki M.Z. kwotę 18.346,56 zł tytułem
wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od
wskazanych w wyroku kwot; w pkt IV. zasądzono od pozwanego na rzecz powódki
O.S. kwotę 18.346,56 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie liczonymi od wskazanych w wyroku kwot; w pkt VII.
zasądzono od pozwanego na rzecz powódki K.K. kwotę 18.346,56 zł tytułem
I PSK 57/26
2
wyrównania
wynagrodzenia
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od wskazanych w wyroku kwot; w
pkt. X. zasądzono od pozwanego na rzecz powódki W.G. kwotę 18.346,56 zł
tytułem wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
liczonymi od wskazanych w wyroku kwot.
W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie zauważył, że akta
osobowe powódek wskazują, że po uzyskaniu specjalizacji w jakiejkolwiek
dziedzinie, pielęgniarki, niejako z automatu, były zatrudniane na stanowisku
pielęgniarki specjalisty niezależnie od potrzeb szpitala. Taki stan organizacyjny
wskazywał jednoznacznie, że stanowisko specjalisty było ściśle związane
z posiadanymi kwalifikacjami (jakąkolwiek specjalizacją) i całkowicie niezależnie od
potrzeb związanych z opieką medyczną. Skoro więc powódki wykazywane były
jako osoby zajmujące stanowisko przypisane do 7 grupy zawodowej na podstawie
ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych
według stanu prawnego na 1 lipca 2021 r., to należy przyjąć, że pracodawca
wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej, czyli tytułu
zawodowego magister pielęgniarstwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa
lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia. Sąd Rejonowy trafnie
zważył, że akta sprawy nie wskazują, żeby te wymagania szpitala uległy zmianie.
Skoro więc grupa zawodowa 2 określona w załączniku do obecnie obowiązujących
przepisów reguluje tożsame kwalifikacje wymagane jakie poprzednio uregulowano
w grupie 7, wynagrodzenie zasadnicze powódek od 1 lipca 2022 r. powinno być
określane według współczynnika pracy 1,29. W związku z powyższym nie sposób
zgodzić się z apelującym, iż zmiana kategorii zaszeregowania na grupę
5 (współczynnik 1,02 zamiast dotychczasowego 1,06) nie prowadziła do
systemowego obniżenia wynagrodzenia zasadniczego powódek. Sąd I instancji
słusznie ocenił, że przedmiotowa zmiana mogła być dokonana jedynie przez
wypowiedzenie lub porozumienie zmieniające, przy czym pisma z dnia 20 lipca
2022 r. nie spełniały powyższych kryteriów, gdyż nie było nich mowy o tym, że
następuje zmiana warunków pracy i płacy, jak również czy zmiana jest korzystna
I PSK 57/26
3
czy niekorzystna dla pracownika. Pozwany nie złożył więc wypowiedzenia
zmieniającego, które powinno być uzasadnione.
Pozwany zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, w której na
podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wniósł o jej przyjęcie
do rozpoznania „z uwagi na fakt, iż w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie: „Czy wypowiedzenie
zmieniające uregulowane w art. 42 § 1 Kodeksu pracy ma zastosowanie do sytuacji
zmiany wynagrodzenia zasadniczego pracownika na jego korzyść co do wysokości
przy dokonywaniu - od 1 lipca 2022 r. - uzupełnienia umowy o pracę w trybie art. 5a
Ustawy z dnia 8 czerwca 2017 o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych,
który to art. 5a został wprowadzony Ustawą z dnia 26 maja 2022 r. (Dz. U. z dnia
28.06.2022 r. poz. 1352) jeżeli od dnia 1 lipca 2022 r. sposób podwyższania
wynagrodzenia zasadniczego został ustalony Zarządzeniem nr 36/2022 z dnia
19 lipca 2022 r. Dyrektora SPZOZ w M., do wydania którego Dyrektor był
zobowiązany przez ustawę, a nadto zmuszony do tego przez brak porozumienia z
organizacją związków pielęgniarek i położnych.”
Z uwagi na wskazane powyżej argumenty skarżący uznał skargę kasacyjną
za oczywiście uzasadnioną (art. 3689 §1 pkt 4 k.p.c.) co dodatkowo powinno
przemawiać za przyjęciem jej do rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o „oddalenie w całości skargi
jako bezzasadnej; zasądzenie od pozwanej na rzecz powódek kosztów
postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgłoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej podstawy przedsądu
(wyżej in extenso) nie składają się na zasadne podstawy przedsądu i dlatego
wniosek nie został uwzględniony.
I PSK 57/26
4
Ad 1. Istotne zagadnienie prawne nie może być redukowane do pytania i
odpowiedzi, która nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa,
zwłaszcza czy rozstrzygnięcie Sądu powszechnego jest prawidłowe w
indywidualnej sprawie. Wówczas funkcja pierwszej podstawy przedsądu z art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c. nie miałaby granic i postępowanie kasacyjne stałoby się
powszechną instancją.
Zestawienie w zagadnieniu art. 42 § 1 k.p. z art. 5a ustawy z 8 czerwca
2017 r. i Zarządzenia nr 36/2022 z 19 lipca 2022 r. Dyrektora SPZOZ w M. w
syntetycznym ujęciu, potwierdza, że zgłoszony problem prawny nie wykracza poza
spór dotyczący oceny zastosowania tych przepisów w konkretnej sprawie, dlatego
nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego o uniwersalnym znaczeniu dla
systemu lub dziedziny prawa, jako że samo pytanie i jego uzasadnienie nie
składają się na istotne zagadnienie prawne, które ma na uwadze art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c. Regulacje prawne, które decydowały w sprawie były silnie uwarunkowane
kauzalnie i ich treść nie budzi wątpliwości, chodzi o ustawy z 8 czerwca 2017 r. i z
26 maja 2022 r. oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 lipca 2021 r. Nie sporne
były wykształcenia i kwalifikacje powódek.
Sąd powszechny dostrzegł szerszy kontekst sprawy, co ilustruje
argumentacja uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego i wyroku Sądu Okręgowego.
To wszystko składa się na podstawę faktyczną i materialną sprawy, przy czym
skargę kasacyjną wnosi się od prawomocnego wyroku i Sąd Najwyższy związany
jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku
(art. 39813 § 2 k.p.c.). Związanie to obowiązuje również na etapie przedsądu w
ocenie podstaw przedsądu z art. 3989 pkt 1 i 4 k.p.c.
Skoro zatem podstawa faktyczna i materialna zaskarżonego wyroku oraz
treść wniosku mają decydować o istotnym zagadnieniu prawnym, to uprawnione
jest stwierdzenie, że sformułowana we wniosku kwestia prawna nie składa się na
istotne zagadnienie prawne, albowiem nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa i
jego stosowanie w indywidualnej sprawie. Kontrola wykładni i stosowania prawa
materialnego to domena podstawy kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. Zwykła
wykładnia prawa nie składa się na podstawę przedsądu (a contrario art. 3989 § 1
pkt 2 k.p.c.).
I PSK 57/26
5
Należy zatem odróżnić istotne zagadnienie prawne od samej wykładni prawa
i nawet kwalifikowanej potrzeby wykładni prawa oraz stosowania prawa
w indywidualnej sprawie (ustawodawca wyraźnie odróżnia pierwszą i drugą
podstawę przedsądu, czyli istotne zagadnienie prawne od kwalifikowanej wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Ocenę tę potwierdza wskazanie we wniosku na art. 42 § 1 k.p., który jest
regulacją prawa pracy i dlatego kwestionowanie stosowania tego przepisu wymaga
właściwego zarzutu, który nie może pomijać podstawy faktycznej i materialnej
sprawy.
Kwestię zgłoszoną w zagadnieniu prawnym rozpoznał w istocie Sąd
powszechny, przy czym stanowiła tylko część składającą się na podstawę
rozstrzygnięcia, do której mogą być skierowane zarzuty podstaw kasacyjnych
(art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.), a których nie ocenia się na etapie przedsądu.
Negatywna ocena odnosi się również do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c. Przede wszystkim wobec braku uzasadnienia tej podstawy przedsądu,
odrębnego od uzasadnienia podstaw kasacyjnych, które ustawa procesowa
odróżnia i wyraźnie wymaga (art. 3984 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c.). Nie wystarcza zatem
ogólne lub hasłowe odwołanie się we wniosku do uzasadnienia zarzutów podstaw
kasacyjnych. Podstawy kasacyjne podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu
skargi kasacyjnej do rozpoznania, dlatego nie zastępują uzasadnienia podstawy
przedsądu, nawet tej szczególnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna ma
na uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Skarżący we wniosku powinien zatem samodzielnie, czyli odrębnie od
uzasadnienia podstawy kasacyjnej wskazać i wykazać oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej. Brak jest tego we wniosku.
Zasadne podstawy kasacyjne mogą prowadzić do uwzględnienia skargi
kasacyjnej (a contrario art. 39814 k.p.c.), jednak w odniesieniu do szczególnej
podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga się wykazania, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skargę kasacyjną wnosi się wszak od
prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
I PSK 57/26
6
O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. art. 39821 k.p.c.,
zważając na wynik sprawy, niepowodzenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania i dotychczasowe obciążenie pozwanego kosztami zastępstwa
procesowego na rzecz powódek.
[a.ł]
