I PSK 23/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Robert Stefanicki
Dnia 7 lipca 2025 r.
w sprawie z powództwa T. K., A. S., E. Z. i K. W.
przeciwko Szpitalowi Wojewódzkiemu w T.
o wynagrodzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 7 lipca 2025 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie
z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt IV Pa 16/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża skarżącego kosztami postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 18 października 2024 r. oddalił
apelację wniesioną przez pozwany Szpital Wojewódzki w T. od wyroku Sądu
Rejonowego w Tarnowie z dnia 7 lutego 2024 r. zasądzającego od strony pozwanej
Szpitala Wojewódzkiego w T. na rzecz powódek: T. K., A. S., E. Z. i K. W.
wskazane w wyroku kwoty wraz z ustawowymi odsetkami tytułem wynagrodzenia.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej pozwany –
Szpital Wojewódzki w T., zaskarżył w całości prawomocny wyrok Sądu
Okręgowego w Tarnowie. W podstawach skargi podniósł zarzut naruszenia prawa
przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
I PSK 23/25
2
1) art. 43 ust. 1 – 3 k.p. w związku z art. 3 ust. 1 i 4 oraz treścią
załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2139) w jej brzmieniu obowiązującym do dnia
28 czerwca 2022 r. w powiązaniu z art. 3 ust. 1 i 4 oraz treścią załącznika do tej
ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 29 czerwca 2022 r. przez ich błędną
wykładnię i przyjęcie, że zakwalifikowanie powódek w lipcu i sierpniu 2021 r. do
grupy 7 obowiązującego wówczas załącznika do ustawy o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych wywoływało w zakresie ustalenia treści ich stosunków
pracy taki skutek, że powodowało samoczynnie przyporządkowanie powódek do
grupy 2 załącznika do ustawy, a przyporządkowanie to stało się jednym z
elementów stosunku pracy powódek, którego zmiana wymagała dokonania
wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego warunki pracy;
2) art. 78 § 1 oraz art. 183c k.p. przez ich błędne niezastosowanie w
sprawie, co było skutkiem pominięcia, że wszystkie powódki zatrudnione były w
pozwanym Szpitalu jako pielęgniarki operacyjne (instrumentariuszki) w Bloku
Operacyjnym, a ich praca nie różniła się niczym od pracy innych pielęgniarek
wykonujących identyczną pracę i nielegitymujących się tytułem zawodowym
magistra pielęgniarstwa i specjalizacją, rolujących się z powódkami na tych
stanowiskach w ramach pracy zmianowej, a także nieuwzględnienia, że pielęgniarki
instrumentariuszki wykonujące identyczną pracę u tego samego pracodawcy mogą
uzyskiwać wynagrodzenie, którego różnica (przy uwzględnieniu dodatków do
wynagrodzenia zasadniczego) będzie kształtować się na poziomie kilku tysięcy
złotych, co łącznie będzie urągało podstawowej zasadzie prawa pracy, a
mianowicie tej, że za tę samą pracę należy się takie samo lub przynajmniej
podobne wynagrodzenie.
W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
Tarnowie oraz o zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów
postępowania według norm przepisanych.
I PSK 23/25
3
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania z uwagi na to, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne,
które nadto wymagają dokonania wykładni przepisów prawnych wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów. Zachodzi bowiem wątpliwość:
1) Czy można przyjąć, że zakwalifikowanie powódek w lipcu i sierpniu
2021 r. do grupy 7 obowiązującego wówczas załącznika do ustawy z dnia
8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego
niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (t.j. Dz.U. z
2022 r., poz. 2139) wywoływało w zakresie ustalenia treści ich stosunków pracy taki
skutek, że od dnia 29 czerwca 2022 r. powodowało samoczynnie
przyporządkowanie powódek do grupy 2 załącznika do tej ustawy w brzmieniu
ustalonym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352),
a przyporządkowanie to stało się jednym z elementów stosunku pracy powódek,
którego zmiana wymagała dokonania wypowiedzenia lub porozumienia
zmieniającego warunki pracy?
2) Co należy rozumieć przez pojęcie „kwalifikacje wymagane” w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2139), a w szczególności, czy
należy interpretować je wyłącznie w oparciu o przepisy aktów wykonawczych
wydawanych na podstawie art. 50 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej (t.j. Dz.U.
z 2024 r., poz. 997 z późn. zm.), co w omawianym stanie faktycznym, biorąc pod
uwagę sporny okres, dotyczyłoby rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca
2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych
rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących
przedsiębiorcami (Dz.U. Nr 151, poz. 896 z późn. zm.), czy też należy pojęcie:
„kwalifikacji wymaganych” interpretować w ten sposób, że dotyczy ono kwalifikacji
wymaganych od pracowników przez danego pracodawcę w związku z realnie
powierzoną pracownikom i wykonywaną przez nich pracą określonego rodzaju?
I PSK 23/25
4
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki wniosły o odmowę przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie, a także o
zasądzenie od pozwanego na rzecz każdej z powódek kosztów postępowania
kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Na wstępie warto podkreślić, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest
sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem
zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji
kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze
skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Skarga kasacyjna jest
szczególnym środkiem zaskarżenia, realizującym przede wszystkim interes
publiczny, polegający na usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie sądów
powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie
okoliczności w sprawie zachodzą (postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 lutego
2024 r., II USK 124/23, LEX nr 3669686; 1 kwietnia 2025 r., II USK 197/24, Legalis
nr 3207962). Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej, jej rozpoznanie
następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona (T. Wiśniewski (w:) D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek,
I. Koper, G. Misiurek, M. Orecki, P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski,
T. Zembrzuski, T. Wiśniewski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II.
Artykuły 367-50539, Warszawa 2021, art. 3989; M. Manowska (w:) A. Adamczuk,
P. Pruś, M. Radwan, M. Sieńko, E. Stefańska, M. Manowska, Kodeks
I PSK 23/25
5
postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-47716, LEX 2022,
art. 3989).
Sąd Najwyższy stosownie do przepisu art. 3989 § 1 k.p.c. przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
(pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi
nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej,
powinna ona zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.
Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych
w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać
argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w
ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Skarżący nie zdołał wykazać występowania w sprawie wskazanych
przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zagadnieniem prawnym w
rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory
bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla którego
rozwikłania dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające. W przypadku
powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego skarżący ma obowiązek nie
tylko sformułować samo zagadnienie, ale także - w uzasadnieniu wniosku -
przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność
i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez
skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy
wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez sąd drugiej instancji. Musi przy tym
chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które
zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych
podobnych spraw. Nie można przy tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje
istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie
wyraził swój pogląd w podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności
uzasadniające jego zmianę (postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 stycznia
I PSK 23/25
6
2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151; 12 sierpnia 2014 r., I UK
64/14, LEX nr 2630721; 28 maja 2024 r., I CSK 2813/23, LEX nr 3721305;
28 stycznia 2025 r., III USK 155/24, LEX nr 3829521).
Przesłanka w postaci potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
występuje wtedy, gdy określony przepis prawa, mimo że budzi poważne
wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź gdy jego niejednolita wykładnia
wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów (postanowienia Sądu Najwyższego z:
15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231; 13 czerwca 2008 r.,
III CSK104/08, LEX nr 424365; 9 października 2024 r., I USK 46/24,
LEX nr 3778889; 28 maja 2025 r., I USK 243/24, LEX nr 387237).
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance
określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis
prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się
wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do
identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Wątpliwości te i rozbieżności
należy przytoczyć, przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze źródła
(postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08,
LEX nr 424365; 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14, LEX nr 1652383; 17 kwietnia
2024 r., III USK 9/24, LEX nr 3707191; 3 grudnia 2024 r., III USK 226/24,
LEX nr 3801321). Twierdzenie o występowaniu potrzeby wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów jest uzasadnione tylko wtedy, jeżeli co do konkretnego
przepisu prawnego brak jednolitej lub utrwalonej judykatury, zwłaszcza judykatury
Sądu Najwyższego, albo przyjęta i dominująca wykładnia jest oczywiście błędna lub
kontrowersyjna (postanowienia Sądu Najwyższego z: 21 grudnia 2023 r., I CSK
6060/22, LEX nr 3652029; 27 listopada 2024 r., I CSK 3747/23, LEX nr 3786921).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że
skarżący nie wykazał istnienia powołanych przyczyn przedsądu. Problem w
wykładni powołanych przez skarżącego przepisów został rozstrzygnięty w
judykaturze. Analizy przepisów, o jakie wnosi skarżący, podjął się Sąd Najwyższy w
wyroku z 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, LEX nr 3854865) dokonując
I PSK 23/25
7
wieloaspektowej wykładni ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych, która określa sposób ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne,
zatrudnionych w podmiotach leczniczych, uwzględniający rodzaj wykonywanej
pracy oraz sposób osiągania najniższego wynagrodzenia zasadniczego (art. 1
ustawy). Sąd Najwyższy zaopiniował, że celem tej ustawy - jak wynika z
uzasadnienia rządowego projektu ustawy - nie było ustalenie warunków
wynagradzania za pracę pracowników wykonujących zawody medyczne w taki
sposób, aby tworzyć tzw. siatki płac, lecz ustalenie najniższych wynagrodzeń
zasadniczych, a więc minimalnego poziomu, poniżej którego pracodawca nie może
ustalić wynagrodzenia zasadniczego. Ustalenie dolnej granicy wysokości
wynagrodzeń zasadniczych pracowników medycznych pozwolić miało na stopniowe
likwidowanie sygnalizowanego przez organizacje pracobiorców zjawiska
wprowadzania oszczędności w podmiotach leczniczych przez ograniczanie
wysokości wynagrodzeń.
Wykładnia językowa, jak również ratio legis regulacji oraz przebieg prac
legislacyjnych nie pozwalają na przyjęcie odmiennego zapatrywania. Stosownie do
art. 3 ust. 1 znowelizowanej w 2021 r. ustawy - do dnia 1 lipca 2022 r. podmiot
leczniczy miał obowiązek dokonać podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego
pracownika wykonującego zawód medyczny do wysokości nie niższej niż najniższe
wynagrodzenie zasadnicze w myśl ustawy. Od dnia 2 lipca 2022 r. wynagrodzenie
zasadnicze pracownika wykonującego zawód medyczny oraz pracownika
działalności podstawowej, innego niż pracownik wykonujący zawód medyczny, nie
może być niższe niż najniższe wynagrodzenie zasadnicze ustalone w sposób
określony w ust. 1 na dzień 1 lipca 2022 r. art. 3 ust. 4 omawianej ustawy. W ocenie
Sądu Najwyższego przepis ten powinien być tak interpretowany, że nawet w
przypadku formalnego określenia przez pracodawcę wynagrodzenia pielęgniarek w
niższej wysokości, pracodawca był zobligowany do wypłacania wynagrodzenia w
wysokości wynikającej z analizowanej ustawy.
Ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
I PSK 23/25
8
podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352; dalej jako ustawa
nowelizacyjna) weszła w życie 29 czerwca 2022 r. i ma zasadnicze znaczenie w
analizowanej kwestii. Zwrócić należy uwagę, że ustawa ta weszła w życie
następnego dnia po jej opublikowaniu. Zdaniem Sądu Najwyższego, brak vacatio
legis wskazuje na cel tej ustawy natychmiastowego (z mocą od dnia 1 lipca 2022 r.)
podwyższenia wynagrodzeń pracowników medycznych. Gdyby intencją
ustawodawcy było pogorszenie warunków płacowych między innymi pielęgniarek,
zastosowano by co najmniej trzymiesięczny okres vacatio legis, który umożliwiłby
dokonanie przez pracodawców wypowiedzeń warunków pracy i płacy na niekorzyść
pracowników. Ponieważ stosownie do art. 6 ustawy nowelizacyjnej ustawa wchodzi
w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, zdaniem Sądu Najwyższego,
również determinuje to obowiązywanie załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca
2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, który od dnia 1 lipca 2022 r.
ustalił nowe współczynniki pracy oraz nowe grupy zawodowe według kwalifikacji
wymaganych na zajmowanym stanowisku.
W ocenie Sądu Najwyższego określenie wysokości najniższych
wynagrodzeń zasadniczych oraz wzajemnych relacji pomiędzy wynagrodzeniami
dla poszczególnych kategorii zawodowych pracowników medycznych nie wyłącza
ogólnych przepisów prawa pracy normujących zasady ustalania wynagrodzenia za
pracę, w tym zakłada możliwość różnicowania wysokości wynagrodzeń
poszczególnych pracowników w zależności od posiadanego doświadczenia
zawodowego, np. stażu pracy czy dodatkowych kwalifikacji. Nie ma przeszkód
formalnych, aby pracownicy z niższym wykształceniem, ale z większym
doświadczeniem zawodowym byli analogicznie wynagradzani jak osoby zaliczone
do danej grupy.
Sąd Najwyższy w cytowanym wyroku zwrócił również uwagę, że art. 65
ust. 4 Konstytucji RP stanowi, że minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę lub
sposób ustalania tej wysokości określa ustawa. Wykonaniem tej normy jest przede
wszystkim ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 z późn. zm.). Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o
sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
I PSK 23/25
9
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych stanowi lex specialis w
stosunku do ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu
za pracę, jak również w stosunku do ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o
kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie
niektórych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 966 z późn. zm.). Ustawa z dnia 8 czerwca
2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych ustaliła wysokości
najniższych wynagrodzeń w służbie zdrowia na wyższym poziomie niż ustawa o
minimalnym wynagrodzeniu przede wszystkim z uwagi na wyższy poziom
odpowiedzialności i kwalifikacji zawodowych determinowanych poziomem
wykształcenia i doświadczenia zawodowego pracowników służby zdrowia. Poza
funkcją tych przepisów zapewnienia odpowiedniej kadry medycznej przede
wszystkim w szpitalach (uniknięcia emigracji zarobkowej wykształconych
pracowników medycznych), perspektywicznym celem omawianych unormowań było
także zachęcenie młodych ludzi do podejmowania kształcenia w zawodach
medycznych i stopniowego zastępowania starszych pracowników, co możliwe było
tylko przy zapewnieniu odpowiednio wysokich wynagrodzeń wykształconych
pracowników.
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli ustawodawca ze względów społecznych
zdecydował się na ograniczenie swobody kształtowania wysokości wynagrodzenia
w zawodach związanych ze służbą zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna
(wykładnia w zgodzie z Konstytucją nie może prowadzić do wyników contra legem)
i funkcjonalna wymaga, aby limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było
jednoznaczne, łatwe do stosowania przez pracowników, pracodawców oraz finalnie
przez sąd. Już z samego brzmienia ustawy osoba zainteresowana powinna ustalić,
czy jej wynagrodzenie odpowiada najniższemu wynagradzaniu ustawowemu.
W tym kontekście ustalanie dolnego limitu wynagrodzenia zasadniczego
pielęgniarek nie mogło więc podlegać arbitralnej decyzji pracodawcy lub takiego
ustalenia struktury organizacyjnej jednostki służby zdrowia, aby żadna pielęgniarka
nie mogła się ubiegać o wynagrodzenie z wyższej grupy załącznika do
analizowanej ustawy.
I PSK 23/25
10
Sąd Najwyższy uznał, że niezależnie od możliwości różnicowania
wynagrodzeń poszczególnych pracowników, zła sytuacja finansowa pracodawcy w
służbie zdrowia (sygnalizowana na etapie postępowania kasacyjnego) nie może
zwalniać go z powinności zapewnienia pracownikom wynagrodzenia na co najmniej
minimalnym poziomie wynikającym z ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie
ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, stąd też motywy, które
kierowały pracodawcą ustalającemu wysokość wynagrodzenia poniżej minimalnego,
ustawowego pułapu były prawnie indyferentne w aspekcie żądania pozwów. Można
dodać, że Sąd ma decydujący wpływ na dobranie reguły kolizyjnej właściwej do
rozpoznawanego zagadnienia (por. art. 190 ust. 1 Konstytucji), a zasady
derogacyjne wyprowadzone przez sędziego dla danego przepisu nie mają
charakteru norm abstrakcyjnych i generalnych (por. Z. Ziembiński, Problemy
podstawowe prawoznawstwa, Warszawa 1980, s. 244).
Interpretacja spornych przepisów przyjęta przez Sąd Rejonowy i
zaaprobowana następnie przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku odpowiada
kierunkowi wykładni nadanych przez Sąd Najwyższy w cytowanym orzeczeniu
z 23 kwietnia 2025 r., a skarżący nie przedstawił argumentów prawnych, które by w
sposób przekonujący uzasadniały wątpliwości co do kierunku tej wykładni.
Twierdzenie o występowaniu potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów jest
uzasadniony tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze
rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym
zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących owo
zagadnienie. Nie można przy tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje
istotne zagadnienie prawne czy potrzeba wykładni, jeżeli Sąd Najwyższy we
wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w podnoszonej kwestii, a nie
zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (postanowienia Sądu
Najwyższego z: 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158;
14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004, nr 7-8, s. 51; 12 sierpnia 2014 r.,
I UK 64/14, LEX nr 2630721; 28 stycznia 2025 r., III USK 155/24, LEX nr 3829521).
I PSK 23/25
11
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Zważając na wynik i rodzaj sprawy, w
której wykładnia prawa mogła budzić istotne wątpliwości przed rozstrzygnięciem,
Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku o
zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż wystąpił
wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c.
(J.K.)
[r.g.]